Trong 12 ngày đêm cuối năm 1972, quân và dân các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Hà Bắc, Thái Nguyên, Vĩnh Phú, Hòa Bình, Lạng Sơn… đã sát cánh, 'chia lửa' với Thủ đô Hà Nội dũng cảm chiến đấu. Qua đó, góp phần đánh thắng oanh liệt cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ, làm nên Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không'.
Hàng loạt máy bay B-52 của Mỹ bị bắn rơi là minh chứng cho chiến thắng vang dội của quân và dân ta trong chiến dịch 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không' năm 1972.
Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không' là một trong những chiến công oanh liệt nhất, là bản hùng ca vĩ đại trong thế kỷ XX, trở thành biểu tượng của ý chí, trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.
Tháng 12 luôn là thời điểm các chuyên gia quân sự Liên Xô từng công tác ở Việt Nam cảm thấy bồi hồi, bởi nhân kỷ niệm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, họ có thể gặp gỡ, hồi tưởng những kỷ niệm khó quên trong những năm tháng gian khổ song hào hùng, sát cánh cùng quân dân Việt Nam chiến đấu chống xâm lược, thống nhất đất nước.
'Hà Nội-Điện Biên Phủ trên không' là sự kế thừa và phát triển truyền thống nghệ thuật quân sự Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh lịch sử - đỉnh cao chiến thắng của văn hóa quân sự Việt Nam hiện đại.
Thượng tướng Võ Tiến Trung, nguyên Giám đốc Học viện Quốc phòng cho biết, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiên đoán việc Mỹ sử dụng B-52 tấn công ra Hà Nội và Mỹ chỉ chịu thua khi thua ở đây.
Cũng vào mùa đông của 50 năm trước, trong suốt 12 ngày đêm cuối tháng Chạp năm 1972, Không quân Mỹ đã sử dụng tới hàng chục nghìn tấn bom rải thảm nhằm 'đưa Hà Nội trở về thời kỳ đồ đá'. Thế nhưng, với tinh thần mưu trí, dũng cảm tuyệt vời, quân và dân ta đã làm nên kỳ tích bắn rơi các pháo đài bay B52.
Cách đây 50 năm (năm 1972), đế quốc Mỹ đã mở cuộc tập kích đường không chiến lược bằng máy bay B-52 nhằm oanh tạc, hủy diệt Thủ đô Hà Nội, TP. Hải Phòng, Thái Nguyên và nhiều địa phương với dã tâm biến miền Bắc Việt Nam thành 'thời kỳ đồ đá', nhưng đã thất bại thảm hại.
Tròn 50 năm sau chiến thắng lịch sử 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không', tại cuộc hội thảo cấp quốc gia diễn ra đầu tháng 12/2022, Trung tướng Vũ Văn Kha - Quyền Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ) đã cung cấp nhiều dữ kiện và góc nhìn tổng quan về chiến dịch này.
Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không' cuối tháng 12-1972 là sự kiện lịch sử trọng đại và là kỳ tích có một không hai - biểu tượng chiến thắng của bản lĩnh, trí tuệ và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đây là chiến thắng có ý nghĩa lịch sử và thời đại sâu sắc, góp phần rất quan trọng đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đi đến thắng lợi hoàn toàn. Góp phần làm nên chiến thắng đó có sự tham gia của quân và dân Thủ đô phối hợp quân và dân các tỉnh phía Bắc. Thắng lợi đó là kết quả của việc phát huy sức mạnh tổng hợp của quân và dân Thủ đô Hà Nội trong thời đại Hồ Chí Minh.
Với bản chất hiếu chiến và ngoan cố, đế quốc Mỹ đã phá vỡ đàm phán tại Hội nghị Paris và bí mật lập kế hoạch chuẩn bị tập kích mang mật danh Linebacker II đánh phá Hà Nội, Hải Phòng cuối tháng 12-1972. Nhưng với tầm nhìn chiến lược, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự đoán trước được âm mưu và thủ đoạn của địch, nên đã lãnh đạo, chỉ đạo quân và dân ta chủ động chuẩn bị, xây dựng lực lượng, đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược bằng B-52 của địch, làm nên Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không'.
Thắng lợi của quân và dân ta trong Chiến dịch Phòng không Hà Nội - Hải Phòng 1972 bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là sự chỉ đạo kịp thời, đúng đắn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng.
Sáng 9/12 tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng, Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Công an và Thành ủy Hà Nội phối hợp tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia Chiến thắng 'Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972' - Sức mạnh Việt Nam và tầm vóc thời đại.
Trong 12 ngày đêm (18-30/12/1972), Không quân Mỹ mở chiến dịch không quân qui mô chưa từng có trong lịch sử chiến tranh ở Đông Dương, dùng máy bay chiến lược B-52 ném bom vào Hà Nội, Hải Phòng ....