Theo Cục Dân số, tỷ suất sinh con ở vị thành niên (từ 15-19 tuổi) vẫn còn cao, trên toàn quốc là 42 trẻ sinh ra sống/1.000 phụ nữ, cao nhất ở khu vực Trung du và miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, nơi tập trung đông các dân tộc thiểu số.
Năm 2024, dự báo có 7 tỉnh tỷ lệ tăng dân số ở mức âm gồm Tây Ninh, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng và Cà Mau. Trong đó, tỷ lệ tăng dân số ở An Giang là -0,7%, các tỉnh còn lại từ -0,1 đến -0,4%.
Theo số liệu thống kê, người có trình độ học vấn dưới tiểu học sinh 2,35 con, trong khi học trên cấp THPT chỉ sinh 1,98 con và người càng giàu càng 'lười' sinh con.
Trình độ học vấn, hoàn cảnh kinh tế liên quan đến mức sinh, trong đó mức sinh trung bình của người giàu là 2 con, người nghèo là 2,4 con.
Cục Dân số ghi nhận yếu tố dẫn đến thực trạng kết hôn muộn hay sinh muộn, sinh ít, không muốn sinh con ở Việt Nam là do học vấn, điều kiện sống được cải thiện, tâm lý thích thụ hưởng cuộc sống.
Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh trên toàn quốc có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, tổng tỷ suất sinh năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ, mức giảm thấp nhất từ trước tới nay.
Chia sẻ tại hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp, do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội ngày 28-8 vừa qua, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết nếu mức sinh ở nước ta giảm thấp và kéo dài sẽ tác động trực tiếp, sâu sắc tới quy mô dân số, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như: Thiếu hụt lực lượng lao động, già hóa dân số nhanh và suy giảm quy mô dân số…, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước.
Ngày 28/8, Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam và Cục Dân số (Bộ Y tế) đã phối hợp tổ chức hội thảo tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp.
Mức sinh thấp đang là vấn đề đáng lo ngại của không chỉ Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển. Một khi mức sinh xuống thấp sẽ rất khó để khắc phục và ảnh hưởng lớn đến chất lượng dân số trong tương lai.
Tuổi kết hôn lần đầu tại Việt Nam liên tục tăng trong các năm qua, cho thấy xu hướng kết hôn và sinh con muộn hơn.
Theo GS Nguyễn Thiện Nhân, muốn mỗi nhà đủ 2 con, điều kiện công việc, chế độ lương, thăng tiến phải khuyến khích lập gia đình và sinh con, đồng thời cần dạy cách làm vợ, làm chồng, làm cha mẹ hạnh phúc.
Tuổi trung bình kết hôn lần đầu thay đổi theo hướng kết hôn muộn hơn; mức sinh thay thế đang giảm thấp nhất trong lịch sử, càng giàu càng ngại sinh… đang là thách thức lớn đối với công tác dân số ở Việt Nam.
Theo ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số, tuổi kết hôn trung bình lần đầu ở Việt Nam đang thay đổi theo hướng muộn hơn.
Mức sinh ở nước ta đang có xu hướng giảm xuống dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (2021) xuống 2,01 con/phụ nữ (2022) và năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ.
Việt Nam đang phải đối mặt với mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, tổng tỷ suất sinh năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ, mức giảm thấp nhất từ trước tới nay.
Tổng tỷ suất sinh năm 2023 ở nước ta chỉ là 1,96 con/1 phụ nữ và khi mức sinh tiếp tục giảm thấp, kéo dài sẽ tác động trực tiếp, sâu sắc tới quy mô dân số, cơ cấu dân số, để lại nhiều hệ lụy tới đời sống kinh tế- xã hội
Thông tin trên được nhấn mạnh tại Hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp vừa được Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức.
Hiện cả nước có 21/63 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, chiếm khoảng 39,37% dân số cả nước. Mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, giảm thấp nhất từ trước tới nay và được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo.
Theo tính toán, giai đoạn 2054-2059, bình quân mỗi năm, dân số nước ta giảm 0,04%. Đến giai đoạn 2064-2069, dân số giảm 0,18% mỗi năm, tương đương giảm 200.000 người mỗi năm.
Xu hướng không muốn kết hôn, kết hôn muộn, 'lười' đẻ… gia tăng, khiến sau gần 20 năm thực hiện kế hoạch hóa - gia đình, Việt Nam hiện đối mặt với mức sinh thấp đáng lo ngại, tác động sâu sắc đến phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm dưới mức sinh thay thế, thậm chí mức giảm thấp nhất từ trước tới nay và được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo.
Đó là thông tin được đưa ra tại hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp do Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức ngày 28-8.