Trong khi ngành ngân hàng rơi vào tình trạng dư thừa tiền, nhiều doanh nghiệp vẫn khó khăn trong việc tiếp cận vốn.
Theo Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trần Sỹ Thanh: 'Có nhiều gói tín dụng hỗ trợ, thậm chí khi khảo sát cộng đồng doanh nghiệp có tới hơn 29% không hề biết đến những gói hỗ trợ lãi suất này. Nguyên nhân do ngân hàng chỉ truyền thông trên ti vi, trong khi doanh nghiệp lăn lộn làm ăn, di chuyển trên xe liên tục, 7 - 8 giờ tối chưa về đến nhà thì xem lúc nào'.
Các doanh nghiệp SME đối mặt nghịch lý: Giảm lãi suất sẽ tác động tới tỉ giá, nhất là DN nhập khẩu, nhưng nếu không hạ lãi suất, chi phí tài chính sẽ rất cao.
Lãi suất tiền gửi và cho vay vẫn chênh lệch lớn; VPBank dành 13.000 tỷ đồng cho vay mua ô tô, mua nhà, sản xuất kinh doanh, lãi suất chỉ từ 5%/năm; VietinBank hạ lãi suất huy động từ ngày 19/9… là những tin tức tài chính và ngân hàng nổi bật.
Vướng mắc trong câu chuyện tiếp cận vốn của doanh nghiệp chính là hạ tầng tài chính không đạt được như mong muốn. Vì vậy, cần xây dựng thể chế mới, mang lại sự thông thoáng cho dòng tiền.
Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, trong năm 2023 Ngân hàng Nhà nước đã nới rất rộng, tạo thông điệp tín dụng sẵn sàng hỗ trợ và mở rộng cho các doanh nghiệp.
Phó Thống đốc cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các ngân hàng không chỉ chủ động hạ lãi suất mà bắt buộc phải hạ lãi suất để cạnh tranh giữ chân các khách hàng tốt, đảm bảo chiếm lĩnh thị trường.
Chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của BIDV là 14% nhưng đến 15/9 mới tăng được 6%. Hết 8 tháng, con số này ở Sacombank là 6,7% và Agribank chỉ 2,4% trong khi chỉ tiêu những ngân hàng này đặt ra đều trên 10%. Các doanh nghiệp nói rằng họ chỉ vay dè dặt vì tiêu thụ hàng hóa nội địa và xuất khẩu trì trệ từ đầu năm đến nay…
Ngày 15 vừa qua là lần thứ 2 trong tháng 9 này, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Đào Minh Tú đề cập tới tình trạng 'thừa tiền' trong hệ thống ngân hàng tại một hội nghị lớn.
Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú yêu cầu các chi nhánh NHNH tại khu vực ĐBSCL có cơ chế linh hoạt với các doanh nghiệp uy tín cần vốn lớn trong một số giai đoạn của mùa vụ nhưng thiếu hạn mức tín dụng.
Trong khi ngân hàng 'tồn kho' tiền thì nhiều doanh nghiệp (DN) lại rơi vào tình trạng khó tiếp cận vốn. Nút thắt này tưởng dễ gỡ nhưng sẽ rất khó nếu hai bên không thực sự quyết liệt.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các chi nhánh cần phải linh hoạt hơn trong quyết định hạn mức tín dụng, nếu hạn mức vượt quá quy định phải trình lên cấp trên với cơ chế nhanh để xử lý.
Doanh nghiệp lúa gạo ở ĐBSCL cho biết, gần 20 năm qua chưa bao giờ gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn ngân hàng. Thậm chí, các ngân hàng còn xếp hàng mời vay, song lãi suất vẫn là chuyện khó khăn.
Đây là phát biểu được Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú chia sẻ tại Hội nghị đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp lĩnh vực lúa gạo thủy sản ĐBSCL diễn ra chiều 15/9, tại TP Cần Thơ.
Chiều ngày 15/9 tại Cần Thơ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức 'Hội nghị đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp lĩnh vực lúa gạo, thủy sản vùng đồng bằng sông Cửu Long'. Vốn, lãi suất và cơ chế là 3 điểm nhấn doanh nghiệp đang mong muốn ngành ngân hàng xử lý.
Vốn ngân hàng hiện nay đang dư thừa, nói cách khác ngân hàng đang phải chữa bệnh thừa tiền. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lĩnh vực thủy sản, lúa gạo cho rằng các NHTM đang thiếu sự linh hoạt, không hỗ trợ kịp thời, khi tháo gỡ thì tiền lại không cần thiết nữa, không còn kịp hỗ trợ doanh nghiệp.
Với các yếu tố như nền kinh tế có dấu hiệu tích cực hơn, ngành sản xuất, xuất khẩu dần phục hồi, lãi suất tiếp tục giảm mạnh, tốc độ tăng trưởng tín dụng các tháng cuối năm được dự báo sẽ tăng nhanh, thậm chí gấp đôi so với nửa đầu năm.
Cũng giống như các doanh nghiệp bị tồn kho hàng hóa, thì các ngân hàng thương mại cũng đang tồn kho tiền.
Dù lãi suất huy động liên tục giảm, lãi vay vẫn đang neo ở mức cao. Với các doanh nghiệp khó khăn, chất lượng tín dụng thấp, lãi suất vay vẫn ở mốc 12-17%, cao gấp đôi so với mức trung bình...
Chuyên gia cho rằng, lãi suất giảm không phải điều kiện đủ để kích thích dòng tiền vào bất động sản, mà thị trường có đủ hấp dẫn nhà đầu tư hay không. Từ nay đến cuối năm, thị trường địa ốc được dự đoán sẽ không có gì đột biến.
Trong khi các ngân hàng 'tồn kho' tiền thì các doanh nghiệp vẫn 'đói' vốn - nghịch lý này đang diễn ra khiến cơ quan quản lý nhà nước 'đau đầu' tính toán.
Các ngân hàng quảng cáo lãi vay thấp nhưng doanh nghiệp phản ánh vẫn đi vay với lãi suất lên tới 11,5%/năm, thậm chí cao hơn nửa đầu năm ngoái. Điều này khiến lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước yêu cầu ngân hàng phải chia sẻ một cách thực chất.
'Đêm qua tôi nhắn tin cho chủ tịch của hai ngân hàng TMCP lớn, người ta cứ nói mãi rằng muốn vay lãi suất thấp thì lên tivi mà vay'. Nhận tin nhắn trong đêm, hai vị chủ tịch ngân hàng đều hứa sẽ rà soát lại - Phó Thống đốc nói.
Một doanh nghiệp đổ vỡ có thể ảnh hưởng vài trăm lao động nhưng một ngân hàng thua lỗ sẽ dẫn đến đổ vỡ kéo theo cả hệ thống.
Theo chuyên gia, rủi ro chung của toàn nền kinh tế ở mức cao gây áp lực đến chất lượng tài sản và tỷ lệ an toàn vốn của các ngân hàng. Bên cạnh đó, tổng cầu của nền kinh tế chưa có tín hiệu phục hồi rõ rệt nên cầu tín dụng khó cải thiện. Trong bối cảnh đó, thêm một đợt giảm lãi suất điều hành từ Ngân hàng Nhà nước không có ý nghĩa đối với nền kinh tế…
Bên cạnh việc giảm lãi suất, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giao thêm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, trong bối cảnh sức hấp thụ vốn của các doanh nghiệp yếu, liệu dòng vốn có đi đúng hướng?
Như báo ĐTTC đã từng có bài phân tích 'Cây gậy của NHNN đã không còn tác dụng?', trong đó có đề cập tới việc NHNN đã nhanh chóng hạ lãi suất điều hành để kéo giảm lãi suất huy động và cho vay.
Nếu coi các nhà băng đang vận hành như một doanh nghiệp, thì các nhà băng đang liên tục nhập hàng vào nhưng lại không bán ra được. Như vậy, bản thân các ngân hàng cũng đang… ế, tồn kho tín dụng. Mặt hàng bị ế này khá đặc biệt, khi cho thấy sự suy yếu của toàn bộ nền kinh tế.
Theo chuyên gia, bên cạnh các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, các doanh nghiệp muốn tiếp cận nguồn vốn ngân hàng trước tiên cần quyết tâm cơ cấu lại, chấp nhận bán tài sản nếu cần để giải quyết đúng các cam kết trả nợ.
Giảm lãi suất mới chỉ là một 'chìa khóa', 'chìa khóa' thứ hai do chính doanh nghiệp và người dân nắm giữ, đó là năng lực hấp thụ vốn, sử dụng vốn hiệu quả.
Cùng với những chính sách giảm lãi suất, các tổ chức tín dụng cần tạo nhiều điều kiện dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn, trong đó đẩy mạnh các chương trình kết nối ngân hàng-doanh nghiệp.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho rằng, vẫn cơ chế điều hành tiền tệ đó, vẫn con người, bộ máy làm tín dụng như thế, việc huy động vốn vẫn đặt ra thường xuyên, các điều kiện về phía chủ quan ngành ngân hàng cơ bản không có thay đổi gây khó khăn cho việc tiếp cận tín dụng nên cần làm rõ vì sao tín dụng vẫn tăng chậm?
Mặc dù liên tục đưa ra các gói tín dụng với lãi suất thấp nhằm đáp ứng nhu cầu vay vốn 'giá rẻ' của doanh nghiệp, song để hấp thụ được nguồn vốn ưu đãi của ngân hàng, doanh nghiệp cần nhiều chính sách hỗ trợ khác.
Ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam khẳng định, việc giảm lãi suất hỗ trợ không phải là vấn đề cốt lõi giúp cho các doanh nghiệp phục hồi. Giảm lãi suất nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng đáp ứng đủ điều kiện vay ngân hàng.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, các chính sách của ngành Ngân hàng đã đánh đúng và trúng vào những điểm nghẽn khó khăn của doanh nghiệp, trong đó sát sườn nhất là việc hỗ trợ nguồn vốn.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thiên về chính sách nới lỏng hơn và nhiều khả năng sẽ tiếp tục hạ lãi suất trong quý III/2023 nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Nhiều ngân hàng đã nhập cuộc đua giảm lãi suất. Tuy nhiên, DN đang phản ánh là họ vẫn khó tiếp cận vốn vay ngân hàng.