Đổi mới tiếp xúc cử tri, gần dân từ cơ sở

Cử tri phường Hải Châu kiến nghị tại hội nghị tiếp xúc cử tri trước kỳ họp Quốc hội lần thứ 2. Ảnh: NGỌC PHÚ

Nhiều cách làm sát cơ sở

Sau sáp nhập, địa bàn xã Thăng Bình rộng hơn trước, yêu cầu đổi mới tiếp xúc cử tri cũng thay đổi để nâng cao hiệu quả. Ông Nguyễn Xuân Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Thăng Bình cho rằng, hoạt động tiếp xúc cử tri hiện nay được thực hiện theo hướng chủ động hơn, không chỉ chờ đến các cuộc tiếp xúc định kỳ mới nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân.

Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội chủ động phối hợp nắm tình hình từ khu dân cư, nhận diện những vấn đề người dân quan tâm để chuẩn bị nội dung đối thoại. Những vấn đề phát sinh được tập hợp, phân loại, xác định rõ nội dung thuộc thẩm quyền xã, thành phố hay cơ quan cấp trên để chuyển xử lý phù hợp.

“Thời gian tới, xã tăng cường tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, nhóm đối tượng, địa bàn và những vấn đề nổi lên trong đời sống nhân dân. Qua đó, đại biểu có điều kiện đi sâu vào từng vấn đề, thay vì chủ yếu tập trung vào các cuộc tiếp xúc trước và sau kỳ họp”, ông Tiến nói.

Ông Nguyễn Duy Minh, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố cho rằng, bên cạnh tiếp xúc cử tri định kỳ, cần tăng cường tiếp xúc theo chuyên đề, lĩnh vực, nhóm đối tượng và địa bàn. Đại biểu có thể đến với cử tri tại khu dân cư, doanh nghiệp, khu công nghiệp, trường học, cơ sở y tế và những nơi phát sinh nhiều vấn đề cần quan tâm.

Phương thức tiếp xúc cũng được thực hiện linh hoạt (trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp), phù hợp với từng địa bàn. Nội dung trao đổi được dành nhiều thời gian hơn cho việc lắng nghe, giải trình, làm rõ những vấn đề cử tri đặt ra.

Quan điểm này đặt ra yêu cầu phát huy tốt hơn vai trò của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc tạo cầu nối giữa đại biểu với cử tri. Tại xã Đại Lộc, Mặt trận tham gia sâu hơn vào quá trình tiếp xúc, từ nắm bắt ý kiến trước hội nghị đến theo dõi sau hội nghị.

Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư, các tổ chức đoàn thể luôn theo sát ý kiến của người dân và những nhóm chịu tác động trực tiếp từ chính sách. Các vấn đề được nhiều người quan tâm sẽ được tổng hợp trước để đại biểu và cơ quan chức năng chuẩn bị. Đề án hoạt động của HĐND xã Đại Lộc nhiệm kỳ 2026 - 2031 xác định mỗi năm tổ chức ít nhất một cuộc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề; đồng thời tăng cường tiếp xúc tại đơn vị bầu cử, nơi ứng cử, nơi cư trú, tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống dân sinh.

Nếu việc nắm bắt ý kiến từ trước giúp cuộc tiếp xúc đi đúng trọng tâm, thì cách tổ chức tại hội nghị lại quyết định mức độ cởi mở và thực chất của đối thoại. Tại phường Hội An, có những cuộc tiếp xúc thu hút hơn 300 cử tri tham dự.

Ủy ban MTTQ phường chú trọng phối hợp ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, lựa chọn địa điểm, thành phần và vận động cử tri. MTTQ phường Hội An xác định nguyên tắc “nắm trước vấn đề nhưng không định hướng trước ý kiến”, đồng thời bảo đảm cử tri được phát biểu dân chủ, thẳng thắn.

Giải quyết kiến nghị đến cùng

Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố tổ chức 38 hội nghị tiếp xúc cử tri, với 9.550 lượt cử tri tham dự, tổng hợp 308 ý kiến, kiến nghị. Đặc biệt, chỉ tính riêng sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố phối hợp tổ chức 16 hội nghị, qua đó tổng hợp 121 kiến nghị gửi đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã tổng hợp, chuyển 64 ý kiến, kiến nghị đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đối với 57 kiến nghị thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan chức năng thành phố, đến nay, toàn bộ đã được giải quyết và trả lời, đạt tỷ lệ 100%.

Ở cấp thành phố, trước Kỳ họp giữa năm 2026, HĐND thành phố tổ chức tiếp xúc cử tri tại các xã, phường, ghi nhận hàng trăm kiến nghị trên nhiều lĩnh vực của đời sống. Qua rà soát, 20 sở, ngành đã trả lời 454 kiến nghị thuộc thẩm quyền.

Từ kết quả trên, ông Nguyễn Duy Minh cho rằng kinh nghiệm là chủ động phân loại, lựa chọn những vấn đề cần theo dõi, đôn đốc hoặc đưa vào hoạt động giám sát.

Việc quản lý kiến nghị phải hướng đến rõ nội dung, rõ cơ quan, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ tiến độ và rõ kết quả. Với những vấn đề chưa thể giải quyết ngay, cần thông tin cho cử tri về nguyên nhân và lộ trình xử lý.

Yêu cầu này càng rõ nét ở những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội, địa hình và nhu cầu dân sinh đặc thù. Ghi nhận tại xã Khâm Đức, việc giải quyết kiến nghị được gắn với đặc thù miền núi, trong đó nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến hạ tầng, đất đai, giao thông và an sinh xã hội. Theo lãnh đạo UBND xã Khâm Đức, những nội dung thuộc thẩm quyền xã đều được chỉ đạo giải quyết rốt ráo; đối với các kiến nghị vượt thẩm quyền, địa phương lập tức báo cáo cấp trên xử lý.

Trong khi đó, xã Sông Vàng theo dõi việc xử lý kiến nghị theo hướng rõ nội dung, đúng thẩm quyền và gắn với trách nhiệm từng cơ quan. Ông Lê Văn Tư, Chủ tịch UBND xã cho biết, sau các cuộc tiếp xúc, ý kiến được tổng hợp, phân loại theo nhóm vấn đề.

Địa phương đặc biệt chú trọng khâu đôn đốc sau khi chuyển kiến nghị, xác định đây là bước nối tiếp của quá trình tiếp nhận. Mỗi nội dung được cập nhật về đơn vị chủ trì, tiến độ và kết quả giải quyết. Nhờ cách làm này, hầu hết các kiến nghị đều được trả lời thỏa đáng, người dân hài lòng và ngày càng tin tưởng.