Đường thủy lao đao vấn nạn 'thích thì chèo'

Sáng ngày 18/6, Hội nghị “Tổng kết công tác phòng ngừa và điều tra giảiquyết tai nạn giao thông đường thủy” giai đoạn 2005-2011 đã diễn ra tại TP.HCM.Theo thống kê, do địa hình đường thủy phức tạp, TP.HCM đứng thứ 2 cả nước về địaphương xảy ra số vụ TNGT đường thủy, Cà Mau ở vị trí cao nhất với 189 vụ.

Những con số giật mình

Theo đánh giá của công an các tỉnh thành phố, thực trạng người điều khiểnphương tiện giao thông đường thủy “trốn luật” hiện nay đang là một vấn nạn.

Vụ chìm đò ở quận 2 TP.HCM vừa qua khiến 4 người chìm suống sông Giồng Ông Tố, trong đó có 3 trẻ em.

Cả nước có khoảng 2 ngàn tàu biển, hơn 800 ngàn phương tiện thủy đội địanhưng quá nửa chưa đăng ký, đăng kiểm. Tổng số người điều khiển phương tiện thuỷtheo luật định phải có hơn 100 ngàn người buộc phải có bằng thuyền trưởng nhưnghiện cũng chỉ chiếm không quá 30%.

Tỷ lệ người có chứng chỉ lái phương tiện đường thủy trên cả nước chỉ đạt3,46%, số còn lại không có bằng, chứng chỉ chuyên môn nhưng vẫn điều khiểnphương tiện. Đây là nguyên nhân cơ bản dẫn đến vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọnglàm chết và mất tích 19 học sinh ở bến đò Chôm Lôm trên sông Lam (huyện ConCuông, tỉnh Nghệ An) vào năm 2006.

Chưa đầy 3 năm sau, vụ chìm đò thảm khốc ở bến đò thuộc huyện Quảng Trạch,tỉnh Quảng Bình lại tước đi sinh mạng 42 người trong đó có 8 trẻ em. Cơ quanchức năng đã điều tra và xác định, trọng tải cho phép chỉ được chở 12 ngươìnhưng vào thời điểm đó, lái đò (không có chứng chỉ lái phương tiện) đã chở tới…104 người.

Đại tá Ngô Minh Châu, Phó giám đốc công an TP.HCM cũng chỉ ra thực trạng nhứcnhối này ở địa phương khi nguyên nhân chủ yếu dẫn đến TNGT đường thủy đều do cốtình vi phạm pháp luật: không có bằng cấp điều khiển phương tiện, chở quá tải,quá số người…

Tại Đồng Tháp, một tỉnh đầu nguồn sông Cửu Long, trong 7 năm đã xảy ra 105 vụTNGT đường thủy khiến 27 người chết. Trong đó, nguyên nhân xảy ra TNGT vì khôngchấp hành luật chiếm 65,7%.

Tai nạn nhiều, khởi tố ít

Đại tá Phạm Quốc Cương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý hành chính vềtrật tự an toàn xã hội (Tổng cục VII- Bộ công an) cho biết: “Từ năm 2005 đến2011, cả nước xảy ra 1.405 vụ tai nạn giao thông đường thủy, làm chết và mấttích 999 người, chìm 1.002 phương tiện”.

Theo đánh giá của lãnh đạo Tổng cục VII, công tác điều tra, giải quyết TNGTđường thủy mặc dù đã và đang có hiệu quả song chưa đáp ứng được yêu cầu trongtình hình mới. Việc điều tra vẫn bằng phương pháp thủ công, truyền thống chưa ápdụng các tiến bộ khoa học.

Một trong các nguyên nhân là hiện nay, nhiều địa phương còn sử dụng các thiếtbị khám nghiệm hiện trường từ trước năm 2005, nhiều phương tiện đã hư hỏng, cũnát. Máy đo lưu tốc dòng chảy, máy đo độ sâu, đo nhiệt độ, gió, khoảng cách đangcòn thiếu rất nhiều.

Đây cũng là lý do khiến cơ quan chức năng chỉ khởi tố 298 vụ trong vòng 7năm. Con số này đã thấp và còn thấp hơn vì sau đó đình chỉ điều tra tới 89 vụ.Những vụ việc khác, do sự phối hợp giữa lực lượng cảnh sát giao thông đường thuỷvà các cơ quan liên quan chưa đạt được thống nhất nên kết quả điều tra khôngcao.