Sơn La đang đối diện với thách thức lớn khi tình trạng phát vén rừng làm nương tiếp tục diễn ra tại nhiều huyện vùng cao, biên giới. Hành vi này không chỉ gây tổn hại tài nguyên rừng mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, bảo vệ rừng gắn với giải quyết sinh kế lâu dài cho người dân.
HNN - Dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) và chi trả giảm phát thải (ERPA) không chỉ là chính sách, mà đã trở thành động lực để Huế giữ rừng, làm giàu từ rừng. Những con số hàng chục tỷ đồng được giải ngân mỗi năm minh chứng nếu được định giá đúng, rừng sẽ nuôi sống người dân và góp phần bảo vệ môi trường sống cho con người.
HNN.VN - Phân tích và đánh giá hiện trạng các cơ chế tài chính công, các tổ chức tín dụng, các dự án phát triển, đầu tư tư nhân cũng như cơ hội và thách thức trong việc huy động, sử dụng nguồn tài chính bền vững cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển sinh kế là mục tiêu tại Hội thảo Đánh giá cơ chế tài chính bền vững cho hành lang đa dạng sinh học hai khu dự trữ thiên nhiên Sao La và Phong Điền, do Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Hội Chủ rừng Phát triển bền vững TP. Huế (HUE-FOSDA) tổ chức, diễn ra ngày 16/9.
Là đơn vị mới được thành lập trong năm 2025, trong 6 tháng đầu năm nay, Ban Quản lý Quỹ bảo vệ, phát triển rừng, môi trường và phòng chống thiên tai (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, đóng góp thiết thực vào công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo vệ môi trường cũng như phòng chống thiên tai trên địa bàn tỉnh.
Chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) là chủ trương đúng đắn nhằm bảo vệ rừng đầu nguồn, duy trì hệ sinh thái, đảm bảo nguồn nước cho thủy điện và hoạt động du lịch. Thời gian qua, Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên (KDTTN) Mường Nhé đã triển khai hiệu quả việc chi trả phí DVMTR, giúp người dân có thêm thu nhập, cải thiện đời sống và gắn bó hơn với công tác bảo vệ, phát triển rừng.
Từ nguồn thu dịch vụ môi trường rừng đã và đang giúp hàng nghìn chủ rừng các xã vùng Thuận Châu, Quỳnh Nhai có thêm nguồn thu nhập, đầu tư xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng, đời sống dân sinh, xây dựng mô hình sinh kế và làm giàu thêm vốn rừng.
Nâng cao năng lực, nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ, viên chức, cán bộ kỹ thuật là nhiệm vụ luôn được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đặc biệt quan tâm. Thông qua tập huấn, những kiến thức và kỹ năng được vận dụng vào thức tế đã góp phần nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách liên quan đến chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Cùng chúng tôi khảo sát thực tế hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) tại xã Vạn Xuân, đồng chí Phạm Anh Tám, Giám đốc Vườn Quốc gia Xuân Liên và một số cán bộ làm nhiệm vụ bảo vệ rừng tại đây, cho biết: Vườn Quốc gia Xuân Liên được giao quản lý 24.728,6ha rừng. Trong đó, rừng đặc dụng 23.816,23ha, diện tích còn lại là rừng sản xuất. Diện tích cung ứng DVMTR đến tháng 7/2025 có khoảng 24.000ha thuộc lưu vực của các Nhà máy Thủy điện Cửa Đạt, Dốc Cáy, Xuân Minh, Bái Thượng.
Coi rừng là nguồn sống nên tập trung bảo vệ, chăm sóc, tăng tỷ lệ che phủ qua các năm, người dân xã Thu Lũm được 'trả ơn' bằng rất nhiều lợi ích. Trong đó, có nguồn lợi từ chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), giúp các hộ có thêm sinh kế tái đầu tư sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Với phương châm thực hiện công khai, minh bạch và hiệu quả tiền dịch vụ môi trường rừng để có thêm nguồn lực tham gia xây dựng nông thôn mới, cũng như tăng thu nhập, tạo sinh kế cho người dân, xã Mường Bang đã triển khai hiệu quả nguồn thu, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng và đời sống nhân dân, cũng như đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới.
Sơn La hiện có 5 khu rừng đặc dụng và khu bảo tồn thiên nhiên, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động, thực vật quý hiếm và duy trì cân bằng sinh thái của vùng. Bên cạnh các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ rừng, tạo động lực để nhân dân trong vùng gắn bó, nâng cao ý thức và trách nhiệm bảo vệ rừng.
HNN - Sự chung tay của chính quyền, lực lượng chức năng và cộng đồng địa phương đã tạo nên một 'bức tường xanh' bảo vệ tài nguyên rừng ở cửa ngõ phía bắc thành phố.
Chính sách chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã và đang trở thành điểm tựa vững chắc trong công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Công tác chi trả chính sách DVMTR được triển khai chính xác, khách quan và đúng thời hạn, góp phần nâng cao ý thức của người dân trong việc giữ gìn 'lá phổi xanh' của địa phương.
Nhờ chính sách khoán bảo vệ rừng mới được điều chỉnh, tăng từ 300.000 lên 500.000 đồng/ha/năm, hàng nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở Bình Thuận (cũ) vừa bảo vệ rừng hiệu quả, vừa ổn định sinh kế, cải thiện thu nhập.
Cùng với nguồn vốn ngân sách, ở Nghệ An, nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), trồng rừng thay thế và nguồn thu từ Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) đã góp phần quan trọng cho công tác quản lý bảo vệ, phát triển rừng, tạo ra nhiều việc làm, cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, đời sống cho người dân Nghệ An.
Toàn tỉnh hiện có hơn 20 nghìn hộ dân là chủ rừng nhưng 3 năm nay tạm thời chưa được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng do bất cập trong xác định diện tích trên thực địa và giấy tờ pháp lý. Trước thực tế này, tỉnh đã triển khai thí điểm chi trả gộp theo nhóm hộ, cộng đồng thôn nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân và nâng cao hiệu quả chính sách.
Chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã và đang từng bước khẳng định vai trò, tầm quan trọng khi góp phần quan trọng nâng cao tỷ lệ che phủ rừng và cải thiện sinh thái rừng tại huyện Phong Thổ. Đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân trên địa bàn huyện.
6 tháng đầu năm, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) cho 31.918 chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân và một số chủ rừng là cộng đồng thôn, xóm, xã, Ban Quản lý rừng đặc dụng với số tiền 32 tỷ 819 triệu đồng.
Cử cán bộ trực tiếp về cơ sở thông tin các tiện ích tới chủ rừng khi nhận tiền chi trả môi trường rừng qua tài khoản; phối hợp với chính quyền địa phương, ngân hàng tuyên truyền, đôn đốc và hỗ trợ chủ rừng hoàn thiện thủ tục mở tài khoản ngân hàng… là những giải pháp được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đẩy mạnh thời gian qua nhằm nâng cao tỷ lệ chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) qua tài khoản.
Từ việc nhận trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng, nhiều hộ dân trên địa bàn xã Bản Lang, huyện Phong Thổ đã được hưởng lợi từ tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) không chỉ góp phần phủ xanh đất trống đồi trọc mà còn góp phần đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Ngày 18/6, Quỹ Bảo vệ rừng và môi trường tỉnh phối hợp với UBND xã Xuân Hòa, huyện Bảo Yên tổ chức tuyên truyền chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và thống nhất phương án chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho hộ gia đình trên địa bàn xã.
Sông Mã có trên 70.100 ha rừng, trong đó 45.015 ha được chi trả dịch vụ môi trường rừng. Thực hiện công khai, minh bạch tiền dịch vụ môi trường rừng giúp các địa phương có thêm nguồn lực xây dựng nông thôn mới, tăng thu nhập, tạo sinh kế cho người dân.
Nậm Nhùn là huyện vùng cao biên giới của tỉnh, có diện tích rừng tự nhiên lớn và phân bố chủ yếu ở các xã, bản vùng sâu, vùng xa. Những năm qua, nhờ triển khai hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), trên địa bàn huyện không chỉ giữ vững được màu xanh của rừng mà còn nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Thực hiện hiệu quả chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh không chỉ đảm bảo chi trả đúng, đủ, kịp thời cho các chủ rừng, mà còn tập trung đôn đốc các nhà máy, cơ sở thủy điện thực hiện nghĩa vụ nộp tiền ủy thác theo hợp đồng đã ký. Hoạt động này góp phần tăng nguồn thu DVMTR, từ đó nâng đơn giá chi trả, cải thiện thu nhập cho người dân và chủ rừng, thúc đẩy công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại địa phương.
Sáng 2/6, tại TP Tam Kỳ, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Quảng Nam tổ chức khai mạc lớp tập huấn kỹ thuật sử dụng phần mềm Qgis, Mapinfo cho cán bộ kỹ thuật các Ban quản lý rừng, UBND các xã có thực hiện công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR).
HNN - Thành phố Huế đang có những chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, một phần lớn nhờ vào các chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước trong việc huy động nguồn lực xã hội hóa. Đơn cử, như: Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) và thí điểm chi trả giảm phát thải khí nhà kính (ERPA), không chỉ giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước mà còn cải thiện đáng kể sinh kế cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Nhà nước.
Thời gian qua, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng (BV và PTR) tỉnh Quảng Nam đã có nhiều nỗ lực, hoàn thành tốt các mặt công tác, góp phần quan trọng vào việc quản lý, bảo vệ rừng (QLBVR) trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
Được ví như kho 'vàng xanh' mang lại đa giá trị, song để biến tiềm năng của rừng thành giá trị kinh tế, các ngành chức năng vẫn còn nhiều việc phải làm. Trong đó, khắc phục bất cập về cơ chế giao trồng, khai thác rừng, cũng như chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR)… là yêu cầu được đặt ra cấp thiết, từ đó thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế vào khai thác, phát triển rừng.
Chính sách chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã mang lại lợi ích thiết thực cho các chủ rừng, góp phần tạo động lực để người dân tham gia bảo vệ rừng. Tuy nhiên, việc rà soát, xác định diện tích rừng, chủ rừng, lập bản đồ chi trả vẫn khó khăn, ảnh hưởng chi trả DVMTR.
Được hưởng lợi từ tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), người dân xã Tà Tổng (huyện Mường Tè) ngày càng nêu cao ý thức, trách nhiệm trong công tác bảo vệ, chăm sóc rừng. Nhờ đó, những cánh rừng trên địa bàn xã phát triển xanh tốt.
Từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), bên cạnh có điều kiện để quản lý, bảo vệ rừng hiệu quả hơn, Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) huyện Phước Sơn, Quảng Nam còn giải quyết công ăn việc làm, góp phần vào an sinh xã hội tại địa phương, nhất là người đồng bào dân tộc thiểu số.
Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam có lâm phận quản lý nằm trên 10 xã và 1 thị trấn của huyện Phước Sơn với diện tích hơn 40.309ha rừng tự nhiên, trong đó diện tích Ban làm chủ rừng 39.153ha; thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) 33.475ha. Từ khi có công tác chi trả DVMTR, BQL RPH huyện Phước Sơn đã có thêm điều kiện cần thiết để triển khai thực hiện ngày càng hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng (QLBVR) trong lâm phận.
Ngay từ đầu năm 2025, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Quảng Nam đã xây dựng các nguồn ảnh viễn thám theo thời gian thực, khoanh vẽ vùng có biến động rừng trong phạm vi cung ứng dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) và tổ chức đợt công tác phối hợp, hỗ trợ cập nhật diễn biến rừng (đợt 1).
Thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) năm 2024, Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) huyện Than Uyên phối hợp với UBND các xã, thị trấn trên địa bàn khẩn trương chi trả, đảm bảo tiến độ, công khai, minh bạch và an toàn. Đến thời điểm này, bà con ở 10/12 xã, thị trấn đã nhận tiền xong.
Quỹ bảo vệ và phát triển rừng (BV và PTR) tỉnh Quảng Nam cho biết, thời gian qua Quỹ đã thực hiện hiệu quả, kịp thời, đúng quy định chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), qua đó giúp công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, mang lại hiệu quả tích cực.
Ngày 14/5, tại huyện Quỳnh Nhai, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La đã tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, những điểm mới của chính sách.
Ngày 5/5, Quỹ bảo vệ và phát triển rừng tỉnh Quảng Nam cho biết, thời gian qua, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) được triển khai hiệu quả, đồng bộ trên địa bàn tỉnh, qua đó góp phần quan trọng vào công tác quản lý, bảo vệ rừng (BVR).
Những năm gần đây, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã trở thành nguồn lực quan trọng góp phần nâng cao thu nhập và khuyến khích người dân tham gia bảo vệ rừng. Để nâng cao hiểu biết và trách nhiệm của người dân trong công tác giữ rừng, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã quan tâm bồi dưỡng, tập huấn cho cộng đồng thôn, bản trong thực hiện chi trả DVMTR. Qua đó góp phần thực hiện hiệu quả chính sách, hướng tới quản lý tài nguyên rừng bền vững.
Mới đây, ngày 21/3/2025 Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên đã ban hành Quy trình kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đối với các chủ rừng là cộng đồng thôn, bản (Quy trình kiểm tra, giám sát). Với Quy trình kiểm tra, giám sát này, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường và phát triển rừng bền vững.
Dịch vụ môi trường rừng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là đối với các vùng rừng đầu nguồn như Lâm Đồng. Tuy nhiên, việc chi trả dịch vụ môi trường rừng còn tồn tại bất cập, đặc biệt là sự chênh lệch đơn giá giữa các khu vực. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự điều chỉnh hợp lý trong cơ chế chi trả và tăng cường các chính sách hỗ trợ cho các hộ gia đình tham gia bảo vệ rừng, nhằm đảm bảo sự công bằng và bền vững trong công tác bảo vệ môi trường rừng.
Những năm gần đây, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã mang lại những kết quả tích cực. Thông qua việc được hưởng tiền DVMTR, người dân và các cộng đồng không chỉ tích cực giữ gìn, phát triển rừng mà còn có thêm điều kiện nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống; góp phần không nhỏ vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong những năm qua, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã và đang mang lại hiệu quả rõ nét cho người dân ở cộng đồng dân cư (CĐDC) thôn tại các huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Nhờ nguồn tiền DVMTR đã góp phần tăng thu nhập, phát triển kinh tế, cải thiện cuộc sống, giảm tỷ lệ hộ nghèo, bảo đảm an sinh xã hội và trật tự chính trị cho bà con cộng đồng.
Nhờ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai hiệu quả, tỷ lệ che phủ rừng tại Điện Biên đã liên tục tăng trong những năm qua. Chính sách này không những nâng cao được trách nhiệm của người dân đối với quản lý, bảo vệ rừng mà còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ năm 2025, các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí và tổ chức nuôi trồng thủy sản hoặc liên kết với các hộ gia đình, cá nhân nuôi trồng thủy sản sẽ phải chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng.
Những năm qua, tỉnh Điện Biên đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, trong đó, chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đóng vai trò quan trọng. Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao chất lượng chi trả DVMTR, hướng tới sự minh bạch, hiệu quả và bền vững trong công tác bảo vệ tài nguyên rừng.
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) và trồng rừng thay thế có ý nghĩa quan trọng nhằm tăng độ che phủ của rừng, nâng cao chất lượng rừng, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và tạo ra nhiều việc làm, tăng thu nhập cho bà con vùng cao.
Từ ngày 17 - 25/3, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng xây dựng phương án quản lý rừng bền vững và xây dựng quy chế quản lý, sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) cho hơn 200 học viên là chủ rừng, cán bộ, công chức các xã, các phòng chuyên môn và kiểm lâm viên trên địa bàn huyện Điện Biên, TX. Mường Lay và TP. Điện Biên Phủ.
Nhằm giúp chủ rừng là cộng đồng nâng cao năng lực quản lý sử dụng tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR), thời gian qua Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã phân công cán bộ về từng địa bàn tập huấn, hướng dẫn chủ rừng, thành viên ban quản lý rừng cộng đồng ghi chép, theo dõi bằng sổ tay chi trả DVMTR.
Mô hình quản lý và phát triển rừng cộng đồng không chỉ giúp người dân sống gần rừng có thêm nguồn thu nhập ổn định, mà còn tạo động lực để họ chung tay bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Kiểm tra, giám sát việc việc thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo chính sách của Nhà nước đi vào cuộc sống. đạt hiệu quả cao, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân. Xác định được tầm quan trọng đó, Những năm qua, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh luôn chú trọng thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, nhất là việc quản lý, sử dụng tiền DVMTR của chủ rừng.
Những năm qua, Ban Quản lý Rừng phòng hộ huyện Tam Đường đã thực hiện việc chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) cho nhân dân đầy đủ, kịp thời. Nguồn thu từ rừng giúp người dân cải thiện cuộc sống, phát triển kinh tế gia đình. Qua đó, tạo động lực để người dân gắn bó với rừng, góp phần nâng cao tỷ lệ che phủ rừng của địa phương.
Để hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình có thêm nguồn lực giữ rừng, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh nỗ lực triển khai các giải pháp thu tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) và chi trả kịp thời cho các đơn vị, tổ chức, cá nhân để các chủ rừng trên địa bàn tỉnh yên tâm giữ rừng.
Tỉnh Đắk Nông có diện tích rừng lớn với hơn 254 nghìn ha, trong đó diện tích rừng tự nhiên hơn 196 nghìn ha, chiếm hơn 80%, phân bổ ở nhiều địa bàn toàn tỉnh. Diện tích được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) năm 2024 là hơn 140 nghìn ha, số tiền chi trả đã góp phần hỗ trợ công tác quản lý, bảo vệ, duy trì và ổn định tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn tỉnh Đắk Nông bền vững hơn.
Chi trả dịch vụ môi trường rừng triển khai trên địa bàn tỉnh đã và đang ngày càng khẳng định hiệu quả thiết thực. Không chỉ tăng nguồn lực bảo vệ rừng, nâng cao thu nhập cho người dân, nguồn tiền chi trả còn tạo động lực giúp người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng.