Với chủ đề 'Nâng tầm công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu: Liên kết-Đổi mới-Phát triển bền vững', Diễn đàn 'Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu' đã được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm quốc tế WTC Expo, phường Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh vào chiều ngày 4/12.
Đại biểu đề nghị sớm xây dựng Luật Phát triển công nghiệp hỗ trợ, thể chế hóa chủ trương của Đảng, thúc đẩy tự chủ sản xuất và nội địa hóa.
Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, công nghiệp hỗ trợ đang khẳng định vai trò then chốt trong chiến lược tăng trưởng bền vững và tự chủ kinh tế của Việt Nam...
Tại Diễn đàn 'Thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu' ngày 4/12/2025, các chuyên gia cho rằng quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ chuỗi cung ứng thế giới đang mở ra cơ hội tăng trưởng cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp bách về nâng chuẩn sản xuất, phát triển bền vững và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, tạo cơ hội nhưng cũng lộ ra những hạn chế của công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Khi các doanh nghiệp FDI vẫn vận hành mạng lưới khép kín, doanh nghiệp trong nước buộc phải tìm đường nâng năng lực công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và xây dựng liên minh sản xuất nếu muốn bứt phá.
Nâng cao hàm lượng công nghệ trong sản phẩm công nghiệp hỗ trợ đang trở thành yêu cầu cấp bách, được xem là lối mở để gia tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo thống kê của Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) hiện nước ta có khoảng 1.700 doanh nghiệp FDI hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ (CNHT), chiếm khoảng 40% tổng số doanh nghiệp toàn ngành. Tuy nhiên, ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp - IDC (Bộ Công Thương) cho biết, dù số lượng doanh nghiệp trong ngành tăng nhanh, nhưng phần lớn vẫn chỉ tham gia ở những công đoạn giản đơn, giá trị thấp. Chỉ khoảng 300 doanh nghiệp đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn như Samsung, Toyota, Honda; tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành mới đạt 30 - 40% và chưa đáp ứng kỳ vọng của Chính phủ.
Trong suốt một thập kỷ qua (giai đoạn 2015-2025), công nghiệp hỗ trợ (CNHT) đã được xác định là một trong những lĩnh vực then chốt trong chiến lược công nghiệp hóa và hiện đại hóa quốc gia.
Năng lực của ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) phản ánh trực tiếp sức mạnh tự chủ của nền kinh tế. Những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong phát triển CNHT, song vẫn còn không ít khó khăn, đặc biệt là điểm nghẽn về công nghệ.
Việt Nam hiện có hơn 6.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang hoạt động song chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu linh kiện, phụ tùng sản xuất trong nước. Theo các chuyên gia, cần thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) có chọn lọc, kết nối với doanh nghiệp nội địa nhằm nâng cao năng lực sản xuất.
Giới chuyên gia nhìn nhận, để công nghiệp hỗ trợ thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, Hải Phòng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính chiến lược và dài hạn, phù hợp với định hướng cơ cấu lại nền kinh tế công nghiệp theo hướng hiện đại.
Trong phiên thảo luận về kinh tế - xã hội tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội Khóa XV vừa qua, một đại biểu Quốc hội đã khẳng định, phát triển công nghiệp hỗ trợ là mắt xích chiến lược trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quyết định năng lực tự chủ sản xuất và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của nước ta. Thế nhưng thực tế, công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng.
Ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ với gần 7.000 doanh nghiệp (DN). Đã có gần 300 DN đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của 'ông lớn' như Samsung, Toyota, Honda, LG. Không chỉ mở rộng về số lượng, các DN Việt đang khẳng định vị thế bằng chất lượng, công nghệ và khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, kinh tế thế giới trong những năm gần đây đang trải qua nhiều biến động sâu sắc như tăng trưởng không đồng đều giữa các khu vực, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, cùng với đó là những bất ổn, căng thẳng địa - chính trị leo thang ở một số khu vực; hay những điều chỉnh chính sách thương mại, sự nổi lên của các ngành công nghiệp mới, tình hình biến đổi khí hậu… Tất cả đã và đang tác động mạnh mẽ tới chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đến nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội đã có hơn 1.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang hoạt động, trong đó khoảng 35% doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn quốc tế, 300 doanh nghiệp đã tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn trong và ngoài nước.
Cần Thơ xác định công nghiệp hỗ trợ là lĩnh vực then chốt, đóng vai trò tạo động lực phát triển kinh tế. Vì vậy, Thành phố đang triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp như đơn giản hóa thủ tục hành chính; hỗ trợ kết nối chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào; hoàn thiện hạ tầng giao thông; chú trọng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao để cung ứng kịp thời cho các dự án đầu tư.
Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều tín hiệu tích cực, tuy nhiên điểm nghẽn lớn nhất là công nghệ khi phần lớn doanh nghiệp vẫn dừng ở mức gia công đơn giản, giá trị thấp.
Nâng cao hàm lượng công nghệ trong sản phẩm công nghiệp hỗ trợ đang trở thành yêu cầu cấp bách để gia tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam.
Trong số gần 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có gần 300 doanh nghiệp đã tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI lớn như Samsung, Honda, Toyota, LG.
Bắc Ninh hiện có hàng chục nghìn doanh nghiệp đang hoạt động với đa dạng sản phẩm, từ nhóm ngành nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ đến thiết bị dụng cụ và phụ tùng cơ khí, điện tử. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp nội địa tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI không nhiều, dẫn đến tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, chưa phát huy lợi thế.
Theo định hướng của Bộ Công Thương, công nghiệp hỗ trợ không chỉ là mắt xích của tăng trưởng, mà còn là lực đẩy cho quá trình chuyển đổi xanh quốc gia.
Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang chủ động vận dụng cơ chế đặc thù, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào các dự án metro, từng bước hình thành nền công nghiệp hỗ trợ với ngành cơ khí-điện đi tiên phong, làm chủ chuỗi giá trị hạ tầng hiện đại.
Vừa qua, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội, Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV, ĐBQH Nguyễn Duy Minh (Đà Nẵng) đề nghị, Chính phủ quan tâm sớm thể chế hóa chủ trương của Đảng, chỉ đạo nghiên cứu xây dựng Luật Phát triển công nghiệp hỗ trợ hình thành khung pháp lý thống nhất, ổn định để bảo đảm tự chủ sản xuất, hội nhập bền vững và phát triển doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo đại biểu Quốc hội, cần có cơ chế để kết nối các doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp FDI và khu vực kinh tế tư nhân, xây dựng hệ sinh thái liên kết 'đa nhà', để doanh nghiệp 'không bơi một mình mà bơi theo đàn'.
Các đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ có cơ chế liên kết doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam để tăng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Ngành công nghiệp hỗ trợ là trụ cột chiến lược để nâng cao năng lực sản xuất và giảm phụ thuộc nhập khẩu. Tuy nhiên, hạn chế về vốn, công nghệ và nhân lực đang cản trở sự phát triển. Chính sách đồng bộ, đầu tư công nghệ và mô hình liên kết ba bên được coi là chìa khóa để ngành bứt phá
Việt Nam hiện có khoảng 1.700 doanh nghiệp FDI hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, chiếm gần 40% tổng số doanh nghiệp toàn ngành. Con số này cho thấy vai trò quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Công nghiệp hỗ trợ ngày càng khẳng định vai trò trụ cột của nền công nghiệp quốc gia, là nền tảng giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nâng giá trị gia tăng trong sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam còn hạn chế về quy mô, yếu về tiềm lực, rất cần có sự trợ lực từ chính sách.
Thu hút đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ đối mặt với nhiều thách thức về vốn, công nghệ, kết nối chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp FDI chưa thực sự khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia.
Sự ra đời của Nghị định 205/2025/NĐ-CP được xem là 'bản nâng cấp', khắc phục những bất cập trước đó, đồng thời mở rộng phạm vi hỗ trợ theo hướng thiết thực và tiệm cận hơn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.
Với định hướng chính sách, sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền thành phố cùng cộng đồng doanh nghiệp, ngành công nghiệp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ từng bước khẳng định vị thế của mình, không chỉ là một mắt xích sản xuất mà còn là động lực quan trọng để nâng tầm năng lực công nghiệp quốc gia.
Cùng với những chính sách chung về phát triển công nghiệp hỗ trợ, sự đầu tư về hạ tầng, nhân lực; các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang nỗ lực để nâng cao năng lực thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế. Từ đó, được kỳ vọng sẽ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nâng tầm vị thế trên bản đồ công nghiệp thế giới.
Nhiều cơ chế chính sách Nhà nước và các địa phương đang thúc đẩy chuyển đổi số, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất…, từ đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo đó, đây cũng là thời điểm ngành cơ khí – chế tạo bước vào giai đoạn hiện đại hóa mạnh mẽ, với nhu cầu cao về tự động hóa, quản lý sản xuất thông minh và kết nối quốc tế.
Một chuỗi cung ứng được kết nối chặt chẽ, minh bạch và thích ứng tốt với biến động sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất liên tục, đáp ứng kịp thời nhu cầu của cả thị trường trong nước và quốc tế.
Từ khi Việt Nam mở cửa, hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu, ngành công nghiệp hỗ trợ - vốn là xương sống của mọi nền sản xuất hiện đại, luôn là một mảnh ghép quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.
Các chính sách ưu đãi cùng chương trình hợp tác quốc tế đang mở ra cơ hội vàng để doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, từng bước hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu tái cấu trúc sản xuất hậu đại dịch. Song để thời cơ trở thành động lực tăng trưởng, năng lực sản xuất nội địa phải được nâng cấp toàn diện, công nghiệp phụ trợ phải đủ sức đáp ứng thị trường, doanh nghiệp nội vươn lên tham gia các khâu giá trị cao – từ đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và mục tiêu trở thành nước phát triển vào giữa thế kỷ XXI.
Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp tại Bắc Ninh mới chỉ tham gia vào khâu nhỏ trong chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, chủ yếu cung cấp linh kiện đơn giản hoặc dịch vụ phụ trợ. Tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp trong nước và FDI là yêu cầu cấp thiết nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm.
Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp trong tỉnh Bắc Ninh mới chỉ tham gia phần nhỏ trong chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chủ yếu cung cấp những chi tiết nhỏ hoặc dịch vụ phụ trợ.
Trong bức tranh phát triển kinh tế của Thủ đô, công nghiệp hỗ trợ đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, vừa là 'bệ đỡ' cho công nghiệp chế tạo, vừa là động lực giúp Hà Nội hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Việt Nam đang đứng trước một cơ hội hiếm có khi chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ. Đây là thời điểm vàng để các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước chuyển mình, tham gia sâu hơn vào các công đoạn sản xuất linh kiện, nguyên phụ liệu, thay vì chỉ dừng lại ở khâu lắp ráp.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công nghiệp hỗ trợ được coi là 'xương sống' của công nghiệp chế tạo. Sự phát triển của ngành này quyết định khả năng tự chủ, mức độ nội địa hóa và sức cạnh tranh của nhiều ngành kinh tế mũi nhọn.
Từ 'Bốn hiện đại hóa' đến 'Made in China 2025', Trung Quốc đã xây dựng một chiến lược toàn diện với 7 trụ cột chính sách; từng bước nâng cấp ngành công nghiệp.
Các tổ hợp công nghiệp (Techno Park) được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp trong và ngoài nước, tăng nội địa hóa và tham gia hiệu quả vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Với sự tiếp sức chính sách và quyết tâm đổi mới, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hoàn toàn có thể bứt phá tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Hội thảo 'Chuỗi cung ứng nội địa: Tăng tốc kết nối – đón vận hội mới' chỉ ra: doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nhỏ, thiếu vốn và công nghệ, cần bứt tốc để tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu.
Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng cùng những chính sách hỗ trợ kịp thời đang mở ra cơ hội lớn cho công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.
Tại Tọa đàm tham vấn ý kiến chuyên gia về tình hình kinh tế - xã hội do Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổ chức mới đây, các chuyên gia kinh tế khuyến nghị, để thúc đẩy tăng trưởng thực chất và bền vững, cần nâng cao năng lực sản xuất trong nước, tăng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành sản xuất chiến lược, đẩy nhanh tiến trình tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Lạc quan với cơ hội phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam, song nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn cho rằng, họ cần được hỗ trợ kết nối với các chuỗi cung ứng.
Công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng, là 'đầu vào' để sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, giúp cải thiện môi trường đầu tư, đảm bảo sự tăng trưởng bền vững. Thúc đẩy doanh nghiệp hỗ trợ phát triển nhanh, tỉnh đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi, tạo thế và lực để doanh nghiệp hỗ trợ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng sản xuất.
Tận dụng lợi thế của một nền kinh tế đang phát triển, Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, sự tham gia này phần lớn vẫn ở các khâu có giá trị gia tăng thấp, phụ thuộc vào lao động giá rẻ và tài nguyên thiên nhiên. Để thực sự chuyển mình, nâng cao vị thế và hướng tới tăng trưởng bền vững, việc phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) không chỉ là một mục tiêu, mà là câu chuyện sống còn.
Công nghiệp hỗ trợ được xác định là trụ cột quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng, nhiều năm qua, tỷ lệ nội địa hóa tại các ngành mũi nhọn vẫn dừng ở mức thấp, doanh nghiệp Việt khó chen chân vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, Nghị định 205/2025/NĐ-CP (Nghị định 205-ban hành ngày 14/7/2025) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 111/2015/NĐ-CP (Nghị định 111) của Chính phủ về phát triển công nghiệp hỗ trợ đã mở ra một hành trình mới, đặt trọng tâm vào cơ chế chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, với kỳ vọng đưa công nghiệp hỗ trợ Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới.
Công nghiệp hỗ trợ Nhật Bản, Hàn Quốc phát triển vượt bậc nhờ chiến lược quốc gia, liên kết tập đoàn lớn và ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ. Bí mật nằm ở đâu?