Hơn 30 hộ dân vùng sạt lở ở Thanh Hóa mong ngày an cư

Bà Lương Thị Giang nuối tiếc ngôi nhà mới xây chưa được bao lâu đã bị hư hỏng.

Nhà cửa bỏ lại, nỗi lo chưa dứt

Sau những ngày mưa lũ kéo dài, vùng đồi Na Lo, Na Niêng ở thôn Tân Lập, xã Đồng Lương, tỉnh Thanh Hóa vẫn hằn lên những vết nứt dài trên sườn đất. Có nơi nền đồi sụt sâu hơn 1,6m, địa hình biến dạng, tiềm ẩn nguy cơ đất đá tiếp tục trượt xuống khu dân cư. Dưới chân đồi, nhiều ngôi nhà phải bỏ trống, tài sản tích góp qua nhiều năm vẫn nằm lại phía sau những cánh cửa đóng kín.

Bà Lương Thị Giang (SN 1968, trú tại thôn Tân Lập) vẫn chưa hết lo lắng sau đợt mưa lớn hồi tháng 9. Ngọn đồi Na Lo phía sau nhà xuất hiện vết nứt, sạt trượt, khiến một mảng tường lớn của gia đình bị sập.

“Căn nhà kiên cố mới xây chưa lâu đã bị đất từ đồi sạt xuống, làm tường nhà bếp bị nứt gãy, sập tường, khiến gia đình có nhà mà không thể quay về”, bà Giang chia sẻ.

Ngôi nhà từng là thành quả sau nhiều năm tích góp, là nơi che mưa, chắn gió của cả gia đình. Thế nhưng, trước nguy cơ đất đá tiếp tục đổ xuống, bà Giang cùng người thân buộc phải rời đi để bảo đảm an toàn tính mạng. Điều khiến gia đình bà trăn trở không chỉ là những hư hỏng của căn nhà mà còn là tương lai chưa biết sẽ đi về đâu.

Có những vị trí nền đất cũ sụt xuống sâu hơn 1,6m.

Cảnh ngộ của gia đình bà Giang cũng là nỗi lo chung của nhiều hộ dân tại thôn Tân Lập. Việc sơ tán giúp người dân tránh hiểm nguy trước mắt, nhưng cuộc sống vẫn chưa thể trở lại bình thường. Nhà cửa, tài sản còn ở khu vực nguy hiểm, sinh hoạt bị đảo lộn, trong khi nơi ở lâu dài vẫn chưa được xác định.

Theo ông Nguyễn Ngọc Thảo, Trưởng phòng Kinh tế xã Đồng Lương, đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 13 đến 19/9 khiến khu vực đồi Na Lo xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m. Các vết nứt nằm cách chân đồi khoảng 15 - 60m, một số vị trí tiếp tục sụt sâu khoảng 1,6m, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt khối lượng đất đá lớn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân và tuyến đường tỉnh 530B.

Tại khu vực Na Niêng, các vết nứt kéo dài khoảng 70 - 100m. Một số vị trí từng sụt lún sâu 60 - 70cm, rộng 40 - 50cm. Những biến dạng trên địa hình cho thấy nguy cơ sạt lở vẫn hiện hữu, nhất là khi thời tiết tiếp tục diễn biến bất lợi.

Trước đó, mưa lớn đã gây sạt lở, khiến hàng nghìn mét khối đất đá tràn xuống, làm sập và hư hỏng 9 nhà dân. Khoảng 400m tuyến đường tỉnh 530B bị đứt gãy, hư hỏng, ảnh hưởng đến việc đi lại và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Khu vực Trường Mầm non Đồng Lương cũng nằm trong vùng chịu ảnh hưởng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an toàn cho giáo viên và trẻ em.

Sớm có phương án an cư cho người dân vùng nguy hiểm

Theo ông Nguyễn Ngọc Thảo, khu vực sụt lún, có nguy cơ sạt lở ảnh hưởng đến 34 hộ dân với 180 nhân khẩu tại thôn Tân Lập, cùng 4 lớp học khu lẻ của Trường Mầm non Đồng Lương. Chính quyền địa phương đã di dời toàn bộ 34 hộ đến nơi an toàn; đoàn kiểm tra của tỉnh cũng đã đến thực địa để đánh giá tình hình, xây dựng phương án xử lý.

Trước diễn biến phức tạp của địa hình, các phòng chuyên môn của xã được yêu cầu thường xuyên kiểm tra vết nứt, điểm sụt lún, kịp thời cảnh báo, khoanh vùng khu vực nguy hiểm và kiểm soát việc đi lại. Người dân được yêu cầu nghiêm túc chấp hành việc di dời, không quay trở lại nhà ở trong khu vực có nguy cơ sạt lở, không tự ý đi vào đồi Na Lo, Na Niêng và những vị trí xuất hiện dấu hiệu nứt gãy, sụt lún.

Trước tình trạng sạt lở nghiêm trọng, nhiều hộ dân ở thôn Tân Lập buộc phải di chuyển nơi ở.

Tuy nhiên, bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là ứng phó với nguy cơ sạt lở mà còn phải tìm phương án ổn định cuộc sống lâu dài cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Ông Hà Văn Bằng, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lương cho biết, trong số 34 hộ dân bị ảnh hưởng, có 18 hộ thuộc diện bố trí, ổn định dân cư theo dự án sắp xếp, ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở đất trên địa bàn các xã miền núi tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026 - 2030. Trong khi đó, 16 hộ còn lại chưa thuộc diện dự án, nên việc tìm phương án ổn định chỗ ở cho các gia đình này cần được quan tâm, xem xét.

Người dân sống bất an dưới chân núi sạt lở.

UBND tỉnh Thanh Hóa đã công bố tình huống khẩn cấp sạt lở đất tại khu đồi Na Niêng và Na Lo, thôn Tân Lập, xã Đồng Lương nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân. Đây là cơ sở để các cấp, ngành khẩn trương triển khai những biện pháp ứng phó, xử lý khu vực có nguy cơ cao.

Đối với các lớp học nằm trong vùng ảnh hưởng, chính quyền địa phương cũng cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến địa chất, chủ động phương án bảo vệ giáo viên, học sinh và duy trì hoạt động dạy học an toàn. Việc kiểm tra, đánh giá nguy cơ cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời ứng phó khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Với người dân thôn Tân Lập, điều mong mỏi lúc này là có một nơi ở an toàn để ổn định cuộc sống, yên tâm lao động, sản xuất. Khi nguy cơ đất đá vẫn còn hiện hữu, việc sớm có phương án an cư thiết thực sẽ góp phần giúp các gia đình từng bước vượt qua khó khăn, không còn phải sống trong nỗi bất an mỗi khi mùa mưa lũ về.