Khắc phục sạt trượt, bảo đảm an toàn vận hành hồ đập

Khu vực hạ lưu thủy điện Bình Điền bị bồi lắng, ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ. 

Hạ tầng xuống cấp

Với đặc điểm địa hình đồi núi phức tạp, luôn đối diện với nguy cơ sạt lở đất đá trong mùa mưa bão, do vậy công tác phòng, chống thiên tai (PCTT) và gia cố các điểm có nguy cơ sạt trượt tại các công trình thủy điện trên địa bàn cần được các cơ quan quản lý và chủ đầu tư chủ động rà soát, triển khai khắc phục.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, toàn thành phố hiện có 13 công trình thủy điện đang hoạt động. Qua đợt kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng đã chỉ rõ nhiều điểm xung yếu về sạt trượt taluy, xuống cấp hạ tầng giao thông, yêu cầu phải xử lý dứt điểm trước mùa mưa lũ.

Ghi nhận của phóng viên cho thấy, hiện nay tuyến đường 71 phục vụ cụm thủy điện bậc thang A Lin - Rào Trăng có nhiều điểm xuống cấp. Do được xây dựng trên địa hình đồi núi phức tạp, chịu tác động của thời tiết mưa lũ cùng áp lực tải trọng từ các đoàn xe tải chở gỗ keo tràm, tuyến đường này đã xuất hiện nhiều vị trí tạo hàm ếch, sạt lở sâu, gây nguy hiểm cho người dân và cán bộ, nhân viên vận hành.

Trước thực trạng đó, các chủ đầu tư nhà máy thủy điện và cơ quan quản lý kiến nghị thành phố sớm có cơ chế nhận quản lý, bố trí kinh phí nâng cấp tuyến đường này.

Bên cạnh hạ tầng giao thông, công tác phòng, chống sạt trượt tại vị trí xung yếu của các nhà máy thủy điện cũng cần rà soát, sớm triển khai nhằm bảo đảm an toàn khi vận hành công trình.

Tại Nhà máy thủy điện Hương Điền, kết quả kiểm tra cho thấy khu vực hạ lưu vai trái gần đập đang xuất hiện nguy cơ trượt dỡ tải. Cơ quan chức năng yêu cầu chủ đầu tư phải tăng cường quan trắc, đánh giá cụ thể mức độ để xây dựng kế hoạch gia cố, chống trượt địa chất, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đập và hồ chứa.

Đối với thủy điện Sông Bồ, vị trí nhà kho và máy phát điện dự phòng tại khu vực đập đối mặt với nguy cơ sạt lở rất lớn. Sở Công Thương yêu cầu chủ đầu tư phải thường xuyên theo dõi, có phương án di chuyển đến nơi an toàn và tuyệt đối không để công nhân vận hành ở lại khu vực này khi xảy ra mưa lũ. Ngoài ra, tuyến đường vận hành lên đập của thủy điện có địa hình hiểm trở, vách núi đá dựng đứng tiềm ẩn nguy cơ đá lăn và trượt đất, đòi hỏi phải sớm lắp đặt lưới chống đá lăn và rào chắn bảo vệ.

Các nhà máy như A Lin Thượng, A Lin B1, Rào Trăng 3 và Thượng Nhật cũng được yêu cầu tăng cường quan trắc các vị trí mái đào, kênh dẫn nước và tổ chức phát quang, khơi thông hệ thống thoát nước nhằm ứng phó kịp thời với các tình huống thời tiết cực đoan.

Vận hành an toàn

Mới đây, Sở Công Thương đã có đợt kiểm tra an toàn đập, hồ chứa thủy điện và công tác PCTT đối với 13 nhà máy thủy điện đang vận hành trên địa bàn thành phố. Sau khi kiểm tra thực tế, Sở Công Thương đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị triển khai thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn đập, hồ chứa và ứng phó thiên tai tại các công trình.

Ông Nguyễn Quang Hải, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thủy điện Bình Điền cho biết, hiện đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ các phương án PCTT, vật tư, nhiên liệu dự phòng cũng như nhu yếu phẩm đầy đủ cho cán bộ, công nhân nhà máy tham gia ứng trực những ngày có mưa lũ.

Tại buổi làm việc với Sở Công Thương, công ty cũng đã đề xuất UBND thành phố cho phép khảo sát, đánh giá khả năng thoát lũ và không gian chứa lũ trên đoạn khoảng 700m phía hạ lưu cầu Mỏ Cáo, xã Bình Điền, làm cơ sở lập phương án nạo vét, khơi thông.

Theo Công ty CP Thủy điện Bình Điền, sau mùa mưa lũ lịch sử năm 2025 và quá trình nhà máy điều tiết lũ với cường độ cao theo chỉ đạo của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự TP. Huế, khu vực hạ du nhà máy xuất hiện tình trạng bồi lắng. Công ty cho rằng, lượng lớn cát, sỏi bồi lắng làm mực nước hạ lưu cao hơn, ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ và hiệu suất tổ máy. Do khu vực này nằm ngoài diện tích nhà máy, công ty đề xuất được khảo sát để có cơ sở lập phương án nạo vét, khơi thông, trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.

Nhằm thực hiện tốt công tác phối hợp trong vận hành, điều tiết nước, các chủ đầu tư cũng đề nghị UBND các xã, phường có công trình thủy điện trên địa bàn hỗ trợ các nhà máy trong công tác PCTT, ứng phó với tình huống khẩn cấp, bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện. Đồng thời, tăng cường phối hợp tuyên truyền, cảnh báo cho người dân phía hạ du trong quá trình vận hành phát điện và điều tiết lũ.

Sở Công Thương yêu cầu các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, di dời các khu vực neo đậu thuyền ra khỏi vùng bảo vệ đập, đồng thời khẩn trương rà soát, cập nhật phương án ứng phó khẩn cấp theo đúng tinh thần Nghị định số 62/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Việc chủ động triển khai phương án gia cố tại chỗ đối với những khu vực xung yếu của nhà máy thủy điện nhằm bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm 2026.