Kỳ II: Từ 'lượng' đến 'chất'

Cơ sở chế biến gỗ nguyên liệu của anh Nguyễn Văn Công ở khu 9, xã Bằng Luân, huyện Đoan Hùng cho doanh thu mỗi năm hàng tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 20-30 lao động địa phương.

>>> Kỳ I: “Hồi sinh” đồi rừng !
PTĐT - Gần bốn thập niên đã qua, Nghị quyết 24 về “Quản lý và sử dụng đất đồi rừng” của BTV Tỉnh ủy Vĩnh Phú vẫn vẹn nguyên giá trị và ngày càng phát huy hiệu quả tích cực trong đời sống. Không những đất trống, đồi núi trọc được phủ xanh bằng các vạt rừng trù phú mà nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền cùng đông đảo người dân về công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng cũng ngày càng được nâng cao. Kinh tế rừng phát triển, cùng với việc đảm bảo số lượng diện tích, rừng trồng đang được từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế...
Không còn đất trống!

Đang vào mùa trồng rừng, thời điểm này các chủ rừng khắp các địa phương tất bật thu dọn thực bì, chuẩn bị hiện trường, cây giống, tranh thủ thời tiết thuận lợi để tiến hành trồng rừng đảm bảo tiến độ. Theo kế hoạch, năm nay huyện Thanh Sơn được giao trồng mới 2.500ha rừng sản xuất, 20ha rừng phòng hộ thay thế, 120ha rừng chuyển hóa gỗ lớn trên địa bàn 23 xã, thị trấn. Ông Nguyễn Tiến Hiếu-Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Thanh Sơn chia sẻ: “Nhiều năm nay, việc trồng rừng sản xuất trên địa bàn huyện đã đi vào nền nếp. Được tuyên truyền, vận động, nhất là nhận thấy nguồn lợi kinh tế từ việc trồng rừng, bà con đã rất ý thức, trách nhiệm trong việc quản lý, bảo vệ, phát triển rừng. Các chu kỳ khai thác, trồng mới nối tiếp, trên địa bàn huyện không còn đất lâm nghiệp bỏ trống. Các chủ rừng đã chủ động lựa chọn cây giống, học tập kỹ thuật, sử dụng phân bón theo hướng dẫn nên tỷ lệ cây trồng sống, sinh trưởng tốt rất cao. Tỷ lệ che phủ rừng của huyện đạt trên 50%. Các vụ vi phạm luật bảo vệ, phát triển rừng được hạn chế...”.
Cùng với huyện Thanh Sơn, công tác trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng những năm qua trên địa bàn tỉnh luôn được các cấp ủy Đảng, chính quyền, người dân triển khai thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, mang lại hiệu quả tích cực. Năm qua, toàn tỉnh trồng mới được 10.200ha rừng tập trung, trong đó có 541,4ha rừng cây gỗ lớn; chuyển hóa 364,2ha cây gỗ lớn; 63ha rừng phòng hộ và 9.658,9ha rừng sản xuất. Các địa phương trong tỉnh đã hoàn thành trồng mới 1.017,8 nghìn cây phân tán; chăm sóc 30.610,4ha rừng trồng; khoán bảo vệ 37.115,3ha rừng; trồng mới 25,6ha cây dược liệu dưới tán rừng. Trong năm, toàn tỉnh đã khai thác 678.181m3 gỗ (rừng trồng tập trung 658.181m3, cây trồng phân tán 20.000m3)... Độ che phủ rừng đảm bảo ở mức gần 40%. Với gần 190 nghìn ha đất lâm nghiệp, chiếm hơn 55% diện tích đất tự nhiên, Phú Thọ có tiềm năng, lợi thế lớn để phát triển kinh tế đồi rừng. Thế mạnh này đã và đang được Đảng bộ, chính quyền tỉnh đặc biệt quan tâm chú trọng bằng nhiều hành động cụ thể, hữu hiệu. Sau khi Chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng phủ xanh đất trống đồi trọc của Quốc gia kết thúc với thành tích nổi bật, tỉnh đã chủ động tập trung nguồn lực triển khai nhiều chương trình trồng rừng hỗ trợ từ ngân sách của địa phương như: Chương trình hỗ trợ trồng rừng theo Nghị quyết 01/2016/NQ-HĐND; hỗ trợ phát triển rừng theo Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐND của HĐND tỉnh... Thực hiện kế hoạch trồng rừng năm 2020, các địa phương đang hoàn tất công tác chuẩn bị thực địa, cây giống để đảm bảo tiến độ trồng mới 9.817ha rừng tập trung, trong đó có 80ha rừng đặc dụng, phòng hộ; 9.737ha rừng sản xuất; 3.000ha rừng gỗ lớn. Toàn tỉnh thực hiện chăm sóc 30.610,4ha rừng trồng; khoán bảo vệ 37.184,1ha rừng; trồng mới 1.000.000 cây phân tán, 30ha cây dược liệu dưới tán rừng; chuyển hóa 600ha rừng cây gỗ lớn. Phấn đấu đảm bảo mục tiêu độ che phủ rừng đạt 39,7%...Cùng với phát triển diện tích rừng trồng, công tác quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng được đặc biệt chú trọng. Thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 12/2003/CT-TTg và Chỉ thị số 08/2006/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ “Về tăng cường các biện pháp cấp bách nhằm bảo vệ và phát triển rừng, ngăn chặn tình trạng chặt, phá rừng, đốt rừng làm nương rẫy trái phép”; Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng”, chính quyền các cấp, đặc biệt là lực lượng kiểm lâm địa bàn đã triển khai nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực, phù hợp với tình hình thực tế địa phương như: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, PCCCR đến từng hộ dân sống gần rừng; tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về rừng. Nhờ đó, trên địa bàn ít có vụ việc nổi cộm; các vụ cháy rừng, phá rừng nhỏ lẻ đều được kịp thời ngăn chặn và xử lý, giảm thiểu mức độ thiệt hại...Không còn đất lâm nghiệp bỏ trống. Rừng được quản lý, chăm sóc, bảo vệ nghiêm ngặt đã mang lại nguồn lợi lớn cho cộng đồng mà trước hết là các chủ rừng. Đời sống sung túc đã và đang hiện hữu với người dân từ những vạt rừng xanh trù phú...

Nâng tuổi rừng, nhân lợi nhuận

Người dân được hưởng lợi, làm giàu từ rừng sẽ có ý thức bảo vệ và phát triển rừng. Nghị quyết 24 đã đặt nền móng, tạo bước đột phá cho phát triển kinh tế đồi rừng của tỉnh những năm đầu sau đổi mới và vẫn còn nguyên giá trị cho tới ngày nay. Đó là bài học về việc luôn đổi mới tư duy trên tinh thần vì lợi ích của người dân. Rừng đã được phủ xanh, đời sống người trồng rừng đã được nâng lên nhưng quán triệt tinh thần sáng tạo, đổi mới của Nghị quyết 24, vấn đề quan trọng hiện nay là phải từng bước nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả kinh tế đồi rừng. Theo tính toán của các chủ rừng, một ha keo sau chu kỳ 7 năm sẽ cho sản lượng 70-80m3 gỗ, giá thị trường hiện tại khoảng 100 triệu đồng. Nhiều gia đình do hoàn cảnh kinh tế khó khăn đã chặt bán trước khi rừng cây mới 4-5 năm tuổi nên giá trị kinh tế thu về giảm một nửa. Tuy nhiên, vẫn rừng keo ấy mà để được trên 10 năm thì nguồn lợi sẽ tăng đáng kể, giá bán một cây lên đến hơn 1 triệu đồng.
Ngày 16/7/2019, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ nông nghiệp, nông thôn, trong đó, để hỗ trợ phát triển rừng sản xuất, tỉnh tập trung vào việc nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng bằng việc hỗ trợ chuyển hóa rừng cây gỗ lớn (hỗ trợ tổng số tiền lên đến 12 triệu đồng/ha đối với rừng trồng cam kết khai thác sau 10 năm tuổi) và hỗ trợ cấp chứng chỉ rừng bền vững FSC... Phát triển rừng cây gỗ lớn là một trong những giải pháp hữu hiệu để tăng chất lượng, hiệu quả kinh tế đồi rừng, trong năm nay, toàn tỉnh sẽ chuyển hóa 600ha rừng cây gỗ lớn... Mỗi ha rừng gỗ lớn được chuyển hóa, lợi nhuận thu về sẽ cao hơn, đời sống người dân do đó cũng được cải thiện, áp lực về rừng sẽ giảm, môi trường sống được đảm bảo, điều kiện sản xuất nông nghiệp cũng thuận lợi hơn...Ông Nguyễn Anh Tuấn- Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Tân Sơn bộc bạch: “Huyện vùng cao, kinh tế đồi rừng hiện đang là nguồn sống chủ yếu của nhiều hộ dân trong huyện, vì vậy, nhiều năm nay, chúng tôi đã chủ động triển khai các hoạt động giúp bà con nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế đồi rừng, trong đó chuyển hóa cây gỗ lớn để nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng. Theo kế hoạch, năm nay Tân Sơn được giao chuyển hóa 120ha rừng cây gỗ lớn. Từ đầu năm đến nay, chúng tôi đã rà soát, vận động các chủ rừng tham gia thực hiện được 110ha, mục tiêu phấn đấu của huyện là đạt 150ha chuyển hóa rừng cây gỗ lớn trong năm…”.Cùng với hướng mở chuyển hóa rừng cây gỗ lớn, những năm gần đây, hoạt động xã hội hóa phát triển rừng trồng cũng đã được tỉnh triển khai thực hiện và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, nâng cao giá trị, hiệu quả kinh tế rừng trồng. Nhiều doanh nghiệp đã theo lời vận động, tạo cơ chế thuận lợi của tỉnh để tìm đến hợp tác, hỗ trợ các chủ rừng được cấp chứng chỉ rừng bền vững, bao tiêu sản phẩm theo tiêu chí hai bên cùng có lợi. Huyện Tân Sơn vừa làm việc với Công ty CP Gỗ TASA Tân Sơn để phối hợp cấp chứng chỉ rừng bền vững cho khoảng 2.000ha rừng trồng trên địa bàn huyện trong năm nay, tạo tiền đề tiếp tục thực hiện 2.000- 3.000ha trong năm 2021. Mới đây, Tiến sỹ Nguyễn Đức Hưởng - nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Bưu điện Liên Việt đã cam kết trao tặng 30.000ha hạt giống keo tai tượng hạt ngoại trị giá 35 tỷ đồng cho người dân Phú Thọ trong giai đoạn 2020-2025 theo chương trình an sinh xã hội.

Xuất phát từ lợi ích của người dân vẫn luôn là kim chỉ nam cho những quyết sách phát triển kinh tế của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phú trước kia và Đảng bộ tỉnh Phú Thọ ngày nay. Mục tiêu nhất quán của Nghị quyết 24 đã và đang được nâng lên tầm cao mới với những giải pháp đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả. Ông Đỗ Ngọc Đoàn- Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Phú Thọ khẳng định: “Thành tựu quan trọng đầu tiên của Nghị quyết 24 là đã thay đổi được ý thức hệ của các cấp ủy Đảng, chính quyền, doanh nghiệp và người dân từ việc chỉ biết khai thác rừng tự nhiên đến trồng rừng, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc rồi phát triển kinh tế rừng bền vững. Diện tích, chất lượng rừng trồng được nâng cao qua từng năm đã mang lại hiệu quả kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống người dân. Để tiếp tục phát huy tinh thần Nghị quyết 24, nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh tế đồi rừng, trong thời gian tới cần tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc quản lý, bảo vệ rừng; các quy định của Luật Lâm nghiệp, đặc biệt là Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng”. Chi cục Kiểm lâm sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu với tỉnh ban hành các chính sách phát triển kinh tế lâm nghiệp có trọng tâm, trọng điểm, đảm bảo đúng, trúng, đáp ứng nhu cầu thực tiễn, mang lại hiệu quả cao. Cùng với đó, công tác xã hội hóa phát triển rừng cần được tiếp tục tăng cường theo phương châm hợp tác chặt chẽ “4 nhà” (Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông). Trước mắt, tỉnh sẽ tập trung mở rộng diện tích rừng cây gỗ lớn...”. Hiệu quả thực tiễn luôn là thước đo chính xác nhất đối với mỗi chủ trương, đường lối, chính sách được đưa ra. Với những thành tích nổi bật đã đạt được trong thời gian qua và hướng mở triển vọng cho kinh tế đồi rừng phát triển lên tầm cao mới, Nghị quyết 24 về “Quản lý và sử dụng đất đồi rừng” của BTV Tỉnh ủy Vĩnh Phú là dấu son trong lịch sử 80 năm vẻ vang của Đảng bộ tỉnh về tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới, sáng tạo, vì lợi ích thiết thực của người dân...