'Liều thuốc' cho kinh tế toàn cầu
Trong phát biểu mới nhất cuối tuần qua, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) K.Georgieva quan ngại về ước tính trước đó của IMF rằng kinh tế thế giới sẽ suy giảm 3% trong năm 2020 là 'quá lạc quan'. Người đứng đầu IMF giảm niềm tin về triển vọng kinh tế toàn cầu trong bối cảnh những thách thức với kinh tế thế giới đã gia tăng trong thời gian gần đây và việc chống suy thoái kinh tế đòi hỏi các quốc gia phải đoàn kết, hợp tác chặt chẽ.
Hồi giữa tháng 4 vừa qua, IMF đã công bố báo cáo cho biết nền kinh tế toàn cầu sẽ suy giảm 3% trong năm 2020. Tuy nhiên, tại cuộc họp trực tuyến mới nhất, bà K.Georgieva cho biết, những số liệu kinh tế xấu đi tại nhiều quốc gia có thể sẽ khiến IMF buộc phải cân nhắc lại về mức dự báo kinh tế vốn đã kém lạc quan trong năm nay. Nhận định bi quan hơn của người đứng đầu IMF về triển vọng kinh tế toàn cầu được đưa ra trong bối cảnh thế giới đã ghi nhận khoảng 4,2 triệu trường hợp mắc Covid-19, trong đó có hơn 285 nghìn người chết. Việc các chính phủ buộc phải phong tỏa một nửa dân số thế giới nhằm kiểm soát đại dịch đã khiến các chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy. Các ngành hàng không và du lịch rơi vào thảm cảnh thua lỗ khi Tổ chức Du lịch thế giới nhận định lượng du khách quốc tế sẽ giảm từ 60 - 80% trong năm 2020 do đại dịch.
“Nạn nhân” của đại dịch Covid-19 không chỉ là người dân, mà còn là các nền kinh tế. Những tuần gần đây, các nhà kinh tế đã cảnh báo đại dịch sẽ khiến kinh tế toàn cầu rơi vào cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ Đại suy thoái những năm 1930. Tại Mỹ, nền kinh tế đầu tàu thế giới, cũng là “tâm dịch” nóng nhất hiện nay, tốc độ tăng trưởng kinh tế đã giảm mạnh và số liệu cuối tuần qua cho thấy có thêm 3,2 triệu người Mỹ xin trợ cấp thất nghiệp. Tình trạng khó khăn tương tự cũng xuất hiện ở hầu hết các nền kinh tế của châu Âu, nơi dịch còn diễn biến phức tạp. Tại các nền kinh tế “anh cả” của khu vực là Đức và Pháp, sản lượng công nghiệp giảm mạnh, với các mức tương ứng là 9,2% và 16,2% trong tháng 3, trong khi GDP của Anh ước giảm 14% trong năm nay.
Các nền kinh tế châu Á vốn được xem là động lực của kinh tế toàn cầu nhiều năm qua, nay cũng đã hoặc đang bên bờ vực suy thoái. Tốc độ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc suy giảm tới 6,8% trong quý I-2020. Tại Nhật Bản, chi tiêu hộ gia đình giảm mạnh nhất trong 5 năm làm dấy lên lo ngại về việc đại dịch đẩy nền kinh tế lớn thứ ba thế giới vào cảnh “ốm yếu” và suy thoái sâu. Hãng Reuters đưa tin, giới phân tích dự báo Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản trong quý I-2020 có thể đã giảm 4,5% so với cùng kỳ năm 2019. Trong khi đó, kinh tế Ấn Độ vốn dẫn đầu châu lục và thế giới về tốc độ tăng trưởng những năm gần đây, hiện cũng được dự báo sẽ “giẫm chân tại chỗ” với mức tăng GDP 0%. Cơ quan xếp hạng tín nhiệm Moody’s đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng GDP của Ấn Độ xuống 0% trong năm tài chính 2020 - 2021.
Nhận định về “sức khỏe” kinh tế châu Á, Báo cáo hằng năm đánh giá tiến trình hội nhập kinh tế châu Á 2020 của Diễn đàn châu Á Bác Ngao (BFA), tổ chức tại Trung Quốc cuối tuần qua, cảnh báo nền kinh tế châu lục có khả năng “đứng yên” trong những năm tới, với mức tăng trưởng dự kiến bằng 0%. BFA dự báo, trong trường hợp diễn biến của đại dịch dịu xuống trong nửa cuối năm nay, tốc độ tăng trưởng của kinh tế châu Á vẫn có thể ở mức dương. Tuy nhiên, nếu dịch bệnh bùng phát mạnh trở lại, tăng trưởng kinh tế châu Á có khả năng sẽ giảm xuống dưới mức 0%.
Trước sức ép “hồi sức” cho nền kinh tế toàn cầu, nhiều quốc gia trên thế giới đang thận trọng nới lỏng các biện pháp hạn chế giãn cách xã hội. Chẳng hạn, Na Uy cho biết sẽ mở lại các quán rượu từ ngày 1-6, Pháp dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa từ ngày 11-5. Ở Mỹ, dù dịch bệnh vẫn nghiêm trọng, nhưng Tổng thống Mỹ D.Trump cũng đang thúc đẩy việc “bật công tắc” cho nền kinh tế khởi động trở lại, dần dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa... Tuy nhiên, việc nỗ lực cứu nền kinh tế bằng cách sớm nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội có thể sẽ là “dao hai lưỡi” với các quốc gia do nguy cơ đại dịch có thể bùng phát trở lại. Bên cạnh đó, trong thế giới toàn cầu hóa hiện nay, giới chuyên gia y tế cảnh báo các nỗ lực đơn phương chống dịch của từng quốc gia sẽ chỉ là “một cây làm chẳng nên non”.
Đánh giá về tiến trình chống dịch hiện nay, IMF nhấn mạnh rằng, vi-rút gây Covid-19 không phân biệt biên giới, bởi vậy, cần có sự hợp tác vững chắc trong khu vực và trên toàn cầu nhằm bổ sung cho nỗ lực của các quốc gia. Người đứng đầu IMF K.Georgieva cũng cho rằng nền kinh tế thế giới sẽ chỉ phục hồi khi tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả đại dịch và có vắc-xin phòng ngừa Covid-19 trước đầu năm 2021. Đồng thời, bà C.Georgieva cảnh báo cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc lại bùng phát có thể làm suy yếu thêm khả năng phục hồi kinh tế từ đại dịch. Trong bối cảnh nêu trên, đoàn kết và hợp tác chính là “liều thuốc” quan trọng nhất để giúp các quốc gia đẩy lùi dịch bệnh, khôi phục kinh tế và cùng thoát ra khỏi tình cảnh khó khăn hiện nay.