Xác định rõ thuộc tính của đất để mang lợi ích tốt nhất cho quốc gia; quy định rõ về thẩm quyền của chính quyền địa phương trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất; cân nhắc nội dung về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số... là những vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm khi thảo luận dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Rất nhiều kỳ vọng về những cơ chế, chính sách đặc thù để cho TPHCM phát triển khi nghị quyết 98/2023/QH15 chính thức có hiệu lực. Đất đai, chính sách về đất đai là một trong những lĩnh vực mà nhà đầu tư quan tâm khi đầu tư vào TPHCM. Phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở TN-MT TPHCM Nguyễn Toàn Thắng về những vấn đề liên quan.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải yêu cầu cần quan tâm hoàn thiện các quy định về tài chính đất đai, giá đất bảo đảm tính khả thi, bảo đảm phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai, bảo đảm hài hòa lợi ích của nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Mấu chốt của Luật Đất đai nằm ở 2 điểm. Thứ nhất, cần minh định rõ nội hàm sở hữu toàn dân liên quan đến đất. Thứ hai, giá đất và thị trường đất trong vai trò là nguồn lực cho phát triển. Khi đó, thị trường đất đai sẽ vận hành theo quy luật của nó.
Việc sửa đổi, bổ sung các luật là cấp thiết để tháo gỡ những vướng mắc thực tế đang gặp phải nhưng chỉ được một thời gian ngắn, các rắc rối pháp luật lại tái diễn.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã có nhiều quy định, nhằm thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng, theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương trong quản lý, sử dụng đất đai. Phóng viên Báo Hànôịmới đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Minh Ngân để làm rõ hơn nội dung này.
Trong quá trình tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), nội dung tài chính đất đai, giá đất nhận được hơn 1 triệu lượt ý kiến góp ý, là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn của xã hội. Sau khi cơ quan soạn thảo tiếp thu sửa đổi, những đổi mới trong các quy định về giá đất sẽ là nền tảng khai thác nguồn lực đất đai hiệu quả, hỗ trợ cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
'Nhà nước thu hồi đất để đấu giá quyền sử dụng đất bao gồm cả 'dự án nhà ở thương mại', trường hợp này rất khó xác định có thuộc phạm vi phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng hay không', đại biểu Mai Thị Phương Hoa góp ý.
Ngày 21-6, Quốc hội dành cả ngày thảo luận ở hội trường về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Bên lề Quốc hội, phóng viên báo Tin tức đã ghi nhận ý kiến đại biểu về nội dung này.
Thảo luận tại hội trường chiều 21-6, các đại biểu Quốc hội vẫn băn khoăn với các quy định về chuyển nhượng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Dự thảo Luật đất đai (sửa đổi) đã đề cập vấn đề đất đai với đồng bào dân tộc thiểu số tại Điều 17 và hơn 20 điều khác, qua đó có thể tháo gỡ được nhiều vướng mắc trong việc thực hiện chính sách này với đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục quan tâm.
Để khơi dậy tiềm năng, phát huy cao nhất giá trị nguồn lực đất đai, kiên quyết khắc phục tình trạng tham nhũng, tiêu cực trong quản lý đất đai, ĐB Trần Văn Khải (Hà Nam) cho rằng cần giải quyết tốt hai vấn đề về chênh lệch địa tô và giá đất.
Đất thuê của Nhà nước có được bồi thường khi thu hồi hay không cần phải xem xét điều kiện bồi thường về đất theo quy định pháp luật của đất đai hiện hành.
Thực hiện Nghị quyết số 671/NQ-UBTVQH15, tại Nghị quyết số 170/NQ-CP ngày 31/12/2022, Chính phủ đã ban hành Kế hoạch tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Theo nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Ngô Sách Thực, khắc phục được những hạn chế, bất cập hiện nay, kịp thời thể chế những điểm mới trong Nghị quyết 18/NQ-TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIII sẽ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, phát huy nguồn lực đất đai vào sự nghiệp phát triển đất nước, giảm thiểu khiếu kiện về đất đai, đoàn kết các tôn giáo, các dân tộc.
Cổng TTĐT Chính phủ giới thiệu toàn văn Nghị định số 10/2023/NĐ-CP ngày 3/4/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai.
Định giá đất theo nguyên tắc thị trường, thu hồi đất, cho thuê đất trả tiền một lần và hàng năm... là ba trong số 8 nội dung chính cần sửa đổi, hoàn thiện của Luật Đất đai trước khi trình Quốc hội vào kỳ họp thứ 5 tới.
Các chuyên gia nhận xét, trong tháng 5 này, nhiều chính sách liên quan đến quản lý đất đai có hiệu lực sẽ tác động đến thị trường bất động sản.
Đặc thù của Đồng bằng sông Cửu Long nói chung, thành phố Cần Thơ nói riêng, trên 80% cán bộ, công chức, viên chức xuất thân là nông dân nhưng không được xem là đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Thế nên khi bị thu hồi đất, họ chỉ được nhận tiền bồi thường, không được nhận tiền hỗ trợ...
Nguồn vốn xã hội to lớn được tạo ra trong quá trình xây dựng và thực hiện quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ) thúc đẩy kinh tế-xã hội (KTXH), tạo động lực mạnh mẽ cho nguồn lực con người Việt Nam phát triển, đổi mới và sáng tạo.
TS. Đoàn Duy KhươngQuy hoạch tổng thể phát triển kinh tế quốc gia mang tính chiến lược chỉ đạo sự phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) và phân bố nguồn lực theo không gian (lãnh thổ). Những mục tiêu phát triển KT - XH không thể tách rời Luật Đất đai với quy hoạch sử dụng đất (QHSDĐ) là trung tâm và ngược lại, Luật Đất đai và QHSDĐ không thể tách rời các chiến lược KT - XH.
Ðất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất cơ bản và là nguồn lực to lớn của đất nước. Nhận thức rõ tầm quan trọng của đất đai như vậy, trong nhiều năm qua, đặc biệt là từ sau khi có Luật Ðất đai năm 2013, công tác quản lý, sử dụng đất đai đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng cho phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh.
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW là giao đất chủ yếu thông qua đấu giá, đấu thầu; có chính sách điều tiết 'chênh lệch địa tô', dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã thể chế hóa bằng cách duy trì công cụ nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế gắn với một công cụ mới: Phát triển quỹ đất.
Ông Ngô Sách Thực, nguyên Phó chủ tịch UB Trung ương Mặt trận Tổ quốc VN ủng hộ phương án giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua đấu giá, đấu thầu để tạo sự công bằng, minh bạch
Trong số những điểm sáng của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) lần này là thực hiện đấu giá, đấu thầu và hạn chế giao đất, cho thuê đất góp phần minh bạch hóa thị trường đất đai, hạn chế các doanh nghiệp sân sau, doanh nghiệp thân hữu đầu cơ, trữ đất.
Theo chuyên gia luật Nguyễn Văn Đỉnh, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) không cần tách bạch, trường hợp nào Nhà nước thu hồi đất (cơ chế hành chính - đấu giá, đấu thầu); trường hợp nào cho phép nhà đầu tư phải tự thỏa thuận để có quyền sử dụng đất (cơ chế dân sự - tự gom đất) mà mọi trường hợp đều cho phép áp dụng một trong hai cơ chế tạo lập quỹ đất (hành chính hoặc dân sự). Vai trò của cơ quan nhà nước trong trường hợp này là định giá đất sát với giá thị trường, góp phần xây dựng thị trường bất động sản công bằng, minh bạch, lành mạnh, hài hòa lợi ích các bên.
Một trong những vấn đề đặt ra trong quản lý và sử dụng đất hiện nay là một số loại đất sử dụng vào nhiều mục đích chưa có quy định cụ thể.
Nhiều vấn đề lớn của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) như các nội dung về tài chính đất đai, giá đất, cho thuê đất, bảo đảm tính đồng bộ hệ thống pháp luật, khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển; vấn đề giao đất, cho thuê đất... đã được các chuyên gia, nhà khoa học đóng góp ý kiến tại Phiên họp thứ V của Hội đồng khoa học Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Viện Nghiên cứu lập pháp tổ chức sáng 10/3.
Ông Nguyễn Văn Huệ cho rằng cần xác lập cơ chế tiếp cận thông tin đất đai một cách đơn giản, thuận tiện và dễ dàng nhằm phục vụ cho hoạt động giám sát của người dân.
PGS.TS Ngô Thanh Hoàng cho rằng dự thảo nên quy định bắt buộc tất cả các địa phương phải xây dựng bảng giá đất tới từng thửa đất theo vùng giá trị…
Lợi dụng việc toàn dân đang đóng góp ý kiến cho dự án Luật Đất đai (sửa đổi), các thế lực xấu từ bên ngoài đã tăng cường chống phá.
Luật Đất đai sửa đổi đang tiếp tục được lấy ý kiến góp ý của Nhân dân, dự kiến sẽ trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2023. Một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm là vai trò của người dân trong việc tham gia, quyết định và quyền được giám sát về đất đai.
Cần bổ sung, cụ thể, làm rõ hơn một số quy định, điều, khoản các vấn đề liên quan đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thu hồi đất và chính sách bồi thường...
Việc quy định về hạn mức trở thành điểm nghẽn, cản trở quá trình phát triển nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay, nên cần phân biệt rõ tích tụ và tập trung đất đai.
Theo ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), trong quyết định giao đất cho thuê đất, quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá, đấu thầu phải xác định được giá đất. Quy định này là cần thiết để đảm bảo huy động kịp thời nhất các khoản thu từ đất đai vào ngân sách nhà nước.
Việc giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013 đã tạo điều kiện cho các chủ thể quản lý, sử dụng hiệu quả hơn. Theo số liệu thống kê năm 2020, tổng diện tích đất đã giao cho các đối tượng sử dụng là 26.842.798 ha, chiếm 81,04% tổng diện tích tự nhiên. Tuy nhiên, chính sách, pháp luật về đất đai vẫn còn những hạn chế, bất cập, chồng chéo, gây khó khăn khi triển khai trong thực tiễn.
Sau gần 10 năm tổ chức thi hành Luật Đất đai năm 2013, việc quản lý đất đai nói chung và tài chính đất đai nói riêng đã đạt được những kết quả quan trọng, tạo lập hành lang pháp lý tương đối đồng bộ.
Hiện các quy định về quy hoạch, kế hoạch của dự thảo chưa cho thấy sự gắn kết và mối quan hệ giữa quy hoạch phát triển kinh tế xã hội quốc gia và quy hoạch đất đai.
Theo Hội Luật gia Việt Nam, dự án Luật Đất đai rất quan trọng, nếu làm tốt và tổ chức thực hiện tốt sẽ góp phần rất lớn trong phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong những năm tới.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 16 chương, 236 điều đang được Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức lấy ý kiến nhân dân đã đề ra nhiều chính sách mới; sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng.
Quy định về chuyển mục đích sử dụng đất (theo quy hoạch) đối với các dự án nhà ở thương mại còn gặp nhiều khó khăn, nhiều nội dung không thống nhất giữa pháp luật về đất đai, đầu tư, nhà ở.