Người dân có thể thực hiện đăng ký hộ tịch tại bất kỳ UBND cấp xã nào trên toàn quốc mà không còn phụ thuộc nơi cư trú hay địa giới hành chính như trước.
Luật Hộ tịch 2026 cho phép người dân có thể lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch ở nơi thuận tiện nhất; việc đăng ký khai sinh, khai tử cũng được chuyển sang chủ động.
Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI khép lại với nhiều đạo luật được xem xét thông qua, trong đó có Luật Hộ tịch (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
HNN - Việc sửa đổi Luật Hộ tịch (LHT) không chỉ là yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế mà còn mở ra những đột phá trong cung cấp dịch vụ công, hướng tới nền hành chính hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Sở Tư pháp xung quanh nội dung này.
Theo quy định mới nhất, thời hạn giải quyết thủ tục hộ tịch chỉ là 24 giờ và liên thông với các thủ tục liên quan, đảm bảo người dân chỉ cung cấp thông tin một lần.
Theo Luật Hộ tịch (sửa đổi), việc thu thập, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, khai thác dữ liệu hộ tịch phải bảo đảm an toàn, bí mật, đúng mục đích, phù hợp quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
TS. LS. Đặng Văn Cường nhận định, việc sửa đổi Luật Hộ tịch lần này là bước cải cách đột phá, chuyển từ cơ chế 'dân yêu cầu' sang 'Nhà nước phục vụ', giúp đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính nhờ tận dụng nền tảng dữ liệu số quốc gia.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) mới được Quốc hội thông qua cho phép thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính.
Theo quy định mới, UBND cấp xã được quyền đăng ký các sự kiện hộ tịch cho cá nhân mà không phụ thuộc địa giới hành chính. Các thủ tục như khai sinh, kết hôn, giám hộ, nhận cha mẹ con, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử cùng nhiều thông tin hộ tịch khác đều có thể được giải quyết linh hoạt tại bất kỳ địa phương nào.
Về phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm...
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế 'người dân yêu cầu' sang 'cơ quan Nhà nước chủ động phục vụ', đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.
Luật Hộ tịch sửa đổi được Quốc hội thông qua cho phép đăng ký khai sinh, kết hôn không phụ thuộc địa giới hành chính, mở rộng thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) được thông qua chiều 23/4 cho phép người dân đăng ký khai sinh, kết hôn tại bất kỳ UBND cấp xã nào, không phụ thuộc nơi thường trú hay tạm trú.
Chiều 23/4, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi). Theo đó, người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn… không phụ thuộc địa giới hành chính.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực hộ tịch, tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi quy định việc đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Theo Luật Hộ tịch (sửa đổi) được thông qua chiều 23-4, từ 1-3-2027, người dân sẽ được quyền thực hiện đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử… ở bất kỳ xã phường nào mà không phụ thuộc vào nơi cư trú của mình.
Chiều 23/4, với 488/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 97,6%), Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đã quy định rõ nguyên tắc minh bạch, không trùng lặp dữ liệu và đẩy mạnh số hóa trong đăng ký hộ tịch.
Chiều 23-4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Chiều 23-4, các đại biểu (ĐB) Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành 97,6%. Luật mới đã phân cấp thẩm quyền mạnh hơn cho UBND cấp xã để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) được Quốc hội thông qua bổ sung quy định chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) mới được Quốc hội thông qua tạo điều kiện cho người dân đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn ở UBND cấp xã bất kỳ, không nhất thiết phải làm ở nơi cư trú.
Chiều 23/4, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi). Theo đó, người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn… không phụ thuộc địa giới hành chính.
Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua quy định người dân có thể đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử tại UBND cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú.
Các nội dung gồm khai sinh, kết hôn, giám hộ, giám sát việc giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi thông tin hộ tịch, xác nhận tình trạng hôn nhân, khai tử được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Chiều 23/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với 488/492 ĐBQH có mặt biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 99,18%.
Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi), trong đó người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào.
Việc làm sạch và số hóa dữ liệu hôn nhân thể hiện rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính, giúp người dân giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian khi đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, nhiều thủ tục hành chính và giao dịch dân sự vẫn yêu cầu có Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân làm căn cứ pháp lý, đòi hỏi các sở, ngành tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ dữ liệu.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đang trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất (khóa XVI) có nhiều đổi mới tích cực nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, theo đúng tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.
Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Hộ tịch sẽ quy định cụ thể về chế độ, điều kiện, vị trí việc làm cho công chức làm công tác hộ tịch, cũng như việc điều động, luân chuyển công chức.
Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu sửa đổi trong dự thảo Luật Hộ tịch về đề xuất cho phép chủ tịch UBND xã được ủy quyền ký đối với giấy chứng tử.
Đăng ký khai tử là thủ tục hành chính bắt buộc, góp phần bảo đảm quyền lợi, nghĩa vụ pháp lý của mỗi cá nhân và gia đình.
Theo Bộ Tư pháp, quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú hoàn toàn có thể triển khai ngay khi Luật sửa đổi có hiệu lực.
Bộ Tư pháp khẳng định, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính có thể triển khai ngay khi luật có hiệu lực, góp phần giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân.
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi Luật Hộ tịch tại phiên thảo luận hội trường sáng 11/4, tuy nhiên, các ý kiến đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo luật theo hướng giảm thiểu thủ tục hành chính, trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện các giao dịch dân sự.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một dự án Luật và dự thảo Nghị quyết. Các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Ninh Bình đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Đóng góp ý kiến cho dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Quốc hội đề nghị linh hoạt hơn trong ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch để tránh ách tắc cho người dân; đồng thời, nhấn mạnh phải quy định chặt chẽ các nội dung liên quan đến quốc tịch, bảo đảm thống nhất với các luật chuyên ngành.
Ngày 11/4, thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đề xuất đẩy mạnh số hóa, liên thông với VNeID, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đồng thời hoàn thiện quy định để bảo đảm thuận lợi, giảm phiền hà và nâng cao hiệu quả quản lý dân cư.
Về việc đăng ký khai sinh cho trẻ em trong các gia đình có yếu tố LGBT, theo đại biểu Dương Minh Ánh (đoàn ĐBQH TP Hà Nội), Phó Chủ tịch Hội LHPN TP Hà Nội, pháp luật hiện hành chỉ ghi nhận một người trên giấy khai sinh, dẫn đến việc 'trẻ em có gia đình thực tế nhưng lại không có gia đình pháp lý đầy đủ'.
Sáng 11/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), với yêu cầu hoàn thiện theo hướng hiện đại, đồng bộ và khả thi trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 11/4, Quốc hội họp Phiên toàn thể ở Hội trường, thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Góp ý thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), ĐBQH Dương Minh Ánh (Hà Nội) đề nghị bổ sung các quy định nhằm ghi nhận đầy đủ quyền lợi pháp lý của trẻ em, đặc biệt trong các trường hợp có yếu tố đặc thù về gia đình; qua đó, bảo đảm nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Tiếp thu ý kiến đại biểu về tính cấp bách của giấy chứng tử (phục vụ tang lễ), Bộ Tư pháp sẽ báo cáo Chính phủ nghiên cứu theo hướng có thể cho phép ủy quyền công chức tư pháp hộ tịch ký giấy chứng tử để đảm bảo linh hoạt.
Sáng 11/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về 3 dự án Luật, trong đó có dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Đại biểu băn khoăn những giấy tờ như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn 'quan trọng đến mức nào' mà không thể ủy quyền được, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã làm rõ sau đó.
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi Luật Hộ tịch, tuy nhiên các ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng hiện đại, đồng bộ, khả thi; cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.
Thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội nhận định đây là 'đạo luật của đời người'; việc sửa đổi là cấp bách nhằm thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý dân cư.
Thảo luận tại hội trường sáng 11-4, đại biểu Trần Văn Tuấn (Đoàn Bắc Ninh) cho rằng cần làm rõ khái niệm 'quê quán' để bảo đảm thống nhất trong quản lý hộ tịch.
Theo dự thảo, Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền ký một số giấy tờ hộ tịch, nhưng không được ủy quyền với giấy khai tử... Đại biểu đề nghị tính toán lại vấn đề này.
Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra 'khoảng trống pháp lý', khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.
Đại biểu Quốc hội đề xuất cho phép chủ tịch UBND xã được ủy quyền chứng thực các loại giấy khai sinh, giấy khai tử, giấy chứng nhận kết hôn.