Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi), trong đó người dân có thể thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, kết hôn ở bất kỳ xã nào.
Việc làm sạch và số hóa dữ liệu hôn nhân thể hiện rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính, giúp người dân giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian khi đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, nhiều thủ tục hành chính và giao dịch dân sự vẫn yêu cầu có Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân làm căn cứ pháp lý, đòi hỏi các sở, ngành tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ dữ liệu.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đang trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất (khóa XVI) có nhiều đổi mới tích cực nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, theo đúng tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.
Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Hộ tịch sẽ quy định cụ thể về chế độ, điều kiện, vị trí việc làm cho công chức làm công tác hộ tịch, cũng như việc điều động, luân chuyển công chức.
Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu sửa đổi trong dự thảo Luật Hộ tịch về đề xuất cho phép chủ tịch UBND xã được ủy quyền ký đối với giấy chứng tử.
Đăng ký khai tử là thủ tục hành chính bắt buộc, góp phần bảo đảm quyền lợi, nghĩa vụ pháp lý của mỗi cá nhân và gia đình.
Theo Bộ Tư pháp, quy định đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú hoàn toàn có thể triển khai ngay khi Luật sửa đổi có hiệu lực.
Bộ Tư pháp khẳng định, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính có thể triển khai ngay khi luật có hiệu lực, góp phần giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân.
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi Luật Hộ tịch tại phiên thảo luận hội trường sáng 11/4, tuy nhiên, các ý kiến đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo luật theo hướng giảm thiểu thủ tục hành chính, trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện các giao dịch dân sự.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, ngày 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một dự án Luật và dự thảo Nghị quyết. Các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Ninh Bình đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế và dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Đóng góp ý kiến cho dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Quốc hội đề nghị linh hoạt hơn trong ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch để tránh ách tắc cho người dân; đồng thời, nhấn mạnh phải quy định chặt chẽ các nội dung liên quan đến quốc tịch, bảo đảm thống nhất với các luật chuyên ngành.
Ngày 11/4, thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội đề xuất đẩy mạnh số hóa, liên thông với VNeID, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đồng thời hoàn thiện quy định để bảo đảm thuận lợi, giảm phiền hà và nâng cao hiệu quả quản lý dân cư.
Về việc đăng ký khai sinh cho trẻ em trong các gia đình có yếu tố LGBT, theo đại biểu Dương Minh Ánh (đoàn ĐBQH TP Hà Nội), Phó Chủ tịch Hội LHPN TP Hà Nội, pháp luật hiện hành chỉ ghi nhận một người trên giấy khai sinh, dẫn đến việc 'trẻ em có gia đình thực tế nhưng lại không có gia đình pháp lý đầy đủ'.
Sáng 11/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), với yêu cầu hoàn thiện theo hướng hiện đại, đồng bộ và khả thi trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 11/4, Quốc hội họp Phiên toàn thể ở Hội trường, thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Góp ý thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), ĐBQH Dương Minh Ánh (Hà Nội) đề nghị bổ sung các quy định nhằm ghi nhận đầy đủ quyền lợi pháp lý của trẻ em, đặc biệt trong các trường hợp có yếu tố đặc thù về gia đình; qua đó, bảo đảm nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Tiếp thu ý kiến đại biểu về tính cấp bách của giấy chứng tử (phục vụ tang lễ), Bộ Tư pháp sẽ báo cáo Chính phủ nghiên cứu theo hướng có thể cho phép ủy quyền công chức tư pháp hộ tịch ký giấy chứng tử để đảm bảo linh hoạt.
Sáng 11/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về 3 dự án Luật, trong đó có dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Đại biểu băn khoăn những giấy tờ như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn 'quan trọng đến mức nào' mà không thể ủy quyền được, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã làm rõ sau đó.
Nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi Luật Hộ tịch, tuy nhiên các ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng hiện đại, đồng bộ, khả thi; cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.
Thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội nhận định đây là 'đạo luật của đời người'; việc sửa đổi là cấp bách nhằm thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý dân cư.
Thảo luận tại hội trường sáng 11-4, đại biểu Trần Văn Tuấn (Đoàn Bắc Ninh) cho rằng cần làm rõ khái niệm 'quê quán' để bảo đảm thống nhất trong quản lý hộ tịch.
Theo dự thảo, Chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền ký một số giấy tờ hộ tịch, nhưng không được ủy quyền với giấy khai tử... Đại biểu đề nghị tính toán lại vấn đề này.
Một đứa trẻ có hai người chăm sóc, nuôi dưỡng thực tế gia đình có yếu tố LGBT (gia đình có hai người cùng giới tính đóng vai trò là cha, mẹ) nhưng giấy khai sinh chỉ ghi nhận một người. Điều này tạo ra 'khoảng trống pháp lý', khiến người còn lại không có quyền đại diện hay địa vị pháp lý đối với đứa trẻ khi có sự cố xảy ra.
Đại biểu Quốc hội đề xuất cho phép chủ tịch UBND xã được ủy quyền chứng thực các loại giấy khai sinh, giấy khai tử, giấy chứng nhận kết hôn.
Đại biểu Dương Minh Ánh ( Đoàn Hà Nội ), đề xuất, thông tin về cha, mẹ trong giấy khai sinh được xác định theo quan hệ pháp luật giữa người đăng ký và trẻ em, không phụ thuộc vào giới tính của người đó. Đồng thời cho phép trường hợp trẻ em có hai người cùng giới tính được xác lập quan hệ cha, mẹ, con hợp pháp theo quy định của pháp luật thì được ghi nhận đầy đủ cả hai người trong giấy khai sinh.
Đại biểu Quốc hội đề nghị xem xét lại quy định trong dự thảo Luật Hộ tịch khi chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và có thể ủy quyền để ký các giấy tờ, trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, giấy chứng nhận kết hôn.
Đại biểu Quốc hội băn khoăn việc Chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền để ký các loại giấy tờ hộ tịch, trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn. Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đặt vấn đề: Một người mất cần có giấy chứng tử để làm thủ tục an táng. Không cho Chủ tịch UBND xã ủy quyền, đi họp Quốc hội cả tháng, vậy người dân làm như thế nào?
Với hơn 84,9 triệu dữ liệu khai sinh được số hóa, Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang từng bước hoàn thiện nền tảng phục vụ quản lý và giải quyết thủ tục hành chính.
Theo Trung tướng, PGS.TS Phạm Công Nguyên - Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp (Bộ Công an), Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa, sửa đổi Luật Hộ tịch nhằm khắc phục những bất cập hiện hành, đồng thời đẩy mạnh đăng ký hộ tịch trực tuyến, không phụ thuộc địa giới hành chính, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người dân.
Tại dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), người yêu cầu thủ tục đăng ký hộ tịch có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính. Còn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng hướng tới thu hẹp phạm vi giao dịch phải công chứng, đồng thời bảo đảm không xung đột, chồng chéo với các luật chuyên ngành.
HNN - Việc đơn giản hóa quy trình, công khai, minh bạch thủ tục hộ tịch và công chứng gắn với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi rõ rệt khi người dân tiếp cận dịch vụ công tại cơ sở.
Nêu thực tế ở địa phương, người dân có nhiều khi cả năm trời chưa đăng ký khai sinh cho con, ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm, đề nghị có quy định chế tài đối với việc đăng ký khai sinh quá thời hạn, trừ trường hợp bất khả kháng.
Góp ý về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) trong phiên thảo luận tại Tổ 7 (Đoàn ĐBQH Nghệ An và Lâm Đồng), một số ý kiến đề nghị kế thừa các quy định tiến bộ về thủ tục hành chính, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch theo hướng 'đúng, đủ, sạch, sống', tăng cường liên thông, khai thác dữ liệu và hạn chế phát sinh giấy tờ không cần thiết.
Chiều 9/4, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc làm việc với Cục Hành chính tư pháp về kết quả công tác Quý I/2026 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm công tác Quý II/2026.
Khoản 1 Điều 7 dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) quy định 'Ủy ban nhân dân cấp xã không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân đăng ký các việc hộ tịch quy định tại Điều 3 của Luật này'. Việc quy định đăng ký hộ tịch 'phi địa giới hành chính' là bước tiến lớn của dự thảo Luật.
Thảo luận tại Tổ, các đại biểu Quốc hội đề nghị dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) cần dứt khoát chuyển sang quản lý điện tử, tránh duy trì song song sổ giấy gây phát sinh thủ tục. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện các quy định về thẩm quyền, dữ liệu hộ tịch và bảo đảm quyền nhân thân của công dân.
Thảo luận tại Tổ 6 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đồng Nai và Thái Nguyên) sáng 9/4, các đại biểu đánh giá cao bước tiến lớn của dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), khi quy định cơ chế đăng ký khai sinh và khai tử tự động, chủ động đăng ký hộ tịch cho người dân mà không phụ thuộc nơi cư trú... Tuy nhiên, nhiều ý kiến lưu ý, để thực sự giảm bớt phiền hà cho người dân phải bảo đảm đủ điều kiện thực hiện cho UBND cấp xã.
Góp ý dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), ĐBQH Trần Thị Nhị Hà nhấn mạnh yêu cầu luật phải đi trước một bước trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Theo đại biểu, việc hoàn thiện thể chế không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý mà còn bảo đảm các quyền dân sự cơ bản của người dân không bị gián đoạn trong quá trình chuyển đổi.
Sáng 9/4, thảo luận tại tổ, các đại biểu Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội cho rằng, dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) cần được xây dựng theo tinh thần đi trước một bước, bảo đảm các quyền dân sự cơ bản của công dân: từ khai sinh, kết hôn đến khai tử không bị gián đoạn trong quá trình chuyển tiếp, sắp xếp tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 9/4, Quốc hội Việt Nam nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, tập trung phân quyền, số hóa dữ liệu và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 9/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Sáng 9-4, thảo luận tại Tổ, các đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hà Nội cho rằng, dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) cần đi trước một bước để bảo đảm các quyền dân sự cơ bản của công dân, từ khai sinh, kết hôn đến khai tử không bị gián đoạn trong quá trình chuyển tiếp.
Dự thảo Luật Hộ tịch giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch; các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) tiếp tục nhận được nhiều ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận tổ sáng 9-4, trong khuôn khổ kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Theo bà Trần Thị Nhị Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Luật Hộ tịch là đạo luật của đời người, từ khai sinh đến khai tử, từ kết hôn đến nhận con nuôi. Đây chính là một trong những đạo luật phải đi trước một bước để bảo đảm quyền dân sự cơ bản nhất của mỗi công dân, quyền được khai sinh, kết hôn, khai tử không bị gián đoạn trong quá trình chuyển tiếp.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) quy định thủ tục khai sinh, kết hôn, xác định tình trạng hôn nhân... không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Đề xuất dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch giấy khi thực hiện thủ tục hành chính
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 9-4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra về Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Sáng 9.4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) – một dự án luật quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế quản lý dân cư trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh.
Theo Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch; các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) phân cấp mạnh mẽ cho UBND cấp xã trong thực hiện đăng ký hộ tịch; bổ sung quy định về sổ hộ tịch điện tử.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 9/4, Quốc hội nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra về Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật Hộ tịch (sửa đổi) là việc giao toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho UBND cấp xã.