Mẹ và mưa xứ đầm…

Tôi nhớ những mùa mưa xa. Từng giọt lây rây trên vành nón lá xỉn màu, trong những lần tôi theo mẹ rẽ mưa đi xay bột. Chiếc cối đá dềnh dàng xoay tròn theo tay mẹ, một dòng nước trắng phau liu riu chảy ra, chầm chậm, đều đều rót xuống thau hứng thoảng thơm mùi bột gạo. Mùa mưa, còn gì ngon hơn được ăn bánh xèo, bánh bèo của mẹ.

Gió đầm chơi trò trốn tìm, đôi khi nấp sau vạt áo, kéo cái lạnh chao rao giăng lên da thịt, làm tôi khẽ rùng mình. Mà mồ hôi vẫn rỉ rả hai bên chân tóc mai, từng vệt loang lổ mướt dài lưng áo mẹ, khi mẹ cần mẫn kéo, đẩy chiếc cối xay.

Những chiều mưa dầm dãi, có mớ cua đồng, mẹ sẽ nấu nước riêu cua lưng lửng váng mỡ. Gạch cua béo ngậy chảy quyện với nước cốt, dậy mùi thơm nưng nức. Nước riêu cua chan với cơm nóng rồi khuấy đều, gắp thêm miếng cá bống kho tiêu, kèm rau sống vườn nhà có vài lát khế chua chua xắt mỏng.

Tranh của họa sĩ Nguyễn Minh Tâm.

Những cơn mưa lạnh dắt tôi vào giấc ngủ, xế chiều lại được đánh thức bởi mùi hương bảng lảng từ gian bếp của mẹ, thấy lòng khoan khoái, yên ả tựa một lời ru ngân trong mưa.

Những buổi tối mất điện, bên ngọn đèn dầu, mẹ thơ thới nằm trên cánh võng, đòng đưa nhớ lại một câu chuyện thời son trẻ, vài điệu ca dao xưa cũ hay một bài thơ ông tôi viết. Rồi mẹ thong thả đọc, thong thả kể cho chị em tôi nghe.

Bóng tối bị ánh đèn dầu dạt ra, trong khoảng sáng nhỏ nhoi mà vừa vặn đó, chỉ có tiếng nói cười thủ thỉ, tiếng kể chuyện, dỗ dành, tiếng rè rè đứt quãng từ chiếc đài cũ rích. Mưa êm êm ru cỏ cây miên viễn, ru sông nước, ruộng đồng xứ đầm bao la, tôi tỉnh dậy lúc trời tang tảng sáng, mưa vẫn chưa thôi rơi…

Sau mưa, lọn khói bếp vảng vất bay ra từ ô thông gió, choàng qua ngọn bạch đàn tựa tấm voan trắng ai để quên trên những phiến lá rũ, rồi mơ hồ giấu mình vào xa xôi. Tiếng bìm bịp trải lên chiều bao vọng âm cũ càng, mẹ cắp rổ ra vườn hái vạt rau ngậm mưa xanh muốt.

Sau này, nỗi nhớ mẹ dìu tôi qua bao ngả đường ngút ngát, trở về rồi lại rời đi, như cơn mưa bóng mây ghé ngang hiên nhà. Trong niềm thổn thức xa mẹ, tôi đã viết những dòng thơ: “Ngày mai vun vút đoàn tàu xé gió/Buổi sáng rỗng những khuôn mặt người/Giữa vời xa tìm đâu khuôn mặt mẹ?/Đôi mắt hoen ráng chiều và đôi gò má cóp/Vết chân chim nhói lời từ biệt/Thời gian vô hình một mũi dao…”.

Chiều nay, ngửa mặt vời trông đàn chim di trú phía lưng trời, có những giọt mưa nào vừa đậu trên mắt. Giọt mưa đổ nhòa ngỡ như trước mặt là bóng mẹ về từ phiên chợ xa, túi đựng đầy những niềm vui ngóng chờ của đàn con thơ dại…