Để nông thôn vùng cao thêm sạch đẹp, lực lượng công nhân Ban Quản lý (BQL) các công trình công cộng Minh Hóa đã không quản ngại ngày đêm, mưa nắng để thu gom và xử lý rác thải. Sự đóng góp thầm lặng đó đã góp phần giúp các địa phương hoàn thành tiêu chí môi trường và an toàn vệ sinh thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới (NTM).
Bốn mô hình gồm: Biến rác thành tiền; Ngôi nhà xanh thu gom phế liệu gây quỹ vì phụ nữ nghèo; Phân loại và xử lý rác thải bằng men vi sinh tại hộ gia đình; Quản lý tổng hợp rác thải và nước thải trong nuôi trồng thủy sản, hướng tới phát triển bền vững.
Sau 9 tháng triển khai phân loại rác tại nguồn, nhiều nơi còn lúng túng, hạ tầng thiếu đồng bộ, cần giải pháp quyết liệt để biến luật thành thói quen.
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, từ ngày 1/1/2025, việc phân loại rác thải thực phẩm tại nguồn trở thành yêu cầu bắt buộc. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm kiểm soát chất thải, giảm áp lực lên môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để quy định đi vào thực tiễn, vẫn còn nhiều rào cản từ hạ tầng xử lý đến thói quen sinh hoạt của người dân.
Sáng 25/9, Dự án 'Huế-Đô thị giảm nhựa ở miền trung Việt Nam' (TVA) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế tổ chức Hội thảo tham vấn kết quả Đánh giá cuối kỳ Dự án và chương trình phân loại rác thải tại nguồn.
Nhờ tích cực triển khai thực hiện phân loại, xử lý chất thải hữu cơ tại hộ gia đình; xử lý rác thải sinh hoạt tại các điểm tập kết, trung chuyển, xã Gia Bình (Bắc Ninh) đã giảm lượng rác thải phải thu gom hằng ngày, giảm thể tích rác sau xử lý… góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, trở thành điểm sáng về phân loại, xử lý rác thải nông thôn.
Từ đầu năm 2025, rác sinh hoạt của hộ gia đình phải được phân loại tại nguồn. Nếu không thực hiện, người dân có thể bị phạt tiền. Tuy nhiên tại Nghệ An, thời điểm này, với những người có ý thức bảo vệ môi trường thì… muốn chấp hành cũng khó.
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết giảm ít nhất 30% lượng phát thải khí mê-tan vào năm 2030, phân loại rác tại nhà trở thành một trong những giải pháp quan trọng và dễ triển khai nhất.
Các chính sách cũng đưa ra lộ trình cụ thể, tuy nhiên, việc thực thi trong thực tiễn còn nhiều thách thức. Đến nay phần lớn các địa phương mới dừng ở mức 'thí điểm' và chưa thể triển khai rộng rãi.
Phân loại rác tại nguồn là việc chia rác thải thành các nhóm khác nhau ngay tại nơi phát sinh để dễ dàng xử lý và tái chế sau này. Mục tiêu của việc này là giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm tài nguyên.
Tà Xùa những năm gần đây nổi lên là điểm du lịch hấp dẫn ở Sơn La. Mùa 'săn mây' diễn ra từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, mỗi tháng đón tới vài chục nghìn lượt khách. Du lịch phát triển mạnh cũng đã tạo áp lực về rác thải. Nhiều giải pháp giữ sạch môi trường, bảo vệ cảnh quan đang được quan tâm.
UBND phường Hội An, thành phố Đà Nẵng vừa có thông báo về việc thực hiện một số nhiệm vụ cấp bách giữ gìn vệ sinh môi trường trên địa bàn phường. Trong đó nhấn mạnh việc tăng cường phân loại rác tại nguồn, đấu nối nước thải và hạn chế rác nhựa dùng một lần.
Các chuyên gia cho rằng chính sách phân loại rác của Việt Nam ngay từ đầu đã đi sai hướng. Khái niệm phân loại rác tại nguồn ở Việt Nam có thể sẽ phải thay đổi trong thời gian tới.
Dù quy định về phân loại rác tại nguồn đã có hiệu lực từ ngày 1-1, nhưng 8 tháng qua, việc thực thi vẫn gặp nhiều bất cập.
Sau gần 1 năm hoạt động, Cơ sở thu hồi vật liệu (MRF) tại Khu liên hợp xử lý chất thải Long Mỹ (phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai) đã thu gom, phân loại gần 230 tấn nhựa phế liệu từ nhiều nguồn, góp phần giảm lượng rác thải ra môi trường, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Nhằm xử lý lượng rác thải tại 2 địa phương trước đây là TPHCM khoảng 10.000 tấn/ngày và Bà Rịa - Vũng Tàu hơn 1.000 tấn/ngày, các đơn vị chức năng chỉ... chôn lấp. Cách làm này chỉ giải quyết vấn nạn 'ngập rác' trước mắt, giống như gom rác khắp nơi rồi dồn lại thành đống - một giải pháp hết sức thủ công, giản đơn.
Tại xã vùng cao Võ Nhai và khu vực lân cận, nơi rác thải sinh hoạt là bài toán nan giải do điều kiện vận chuyển, chôn lấp khó khăn, Hợp tác xã vệ sinh môi trường Phú Cường đã tiên phong thay đổi tư duy xử lý rác.
Trên nhiều con phố của TP Quy Nhơn không khó để thấy rác thải nhựa vứt bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, tuy nhiên, mọi thứ đang dần thay đổi. Với mô hình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, thành phố đang tạo bước chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới một đô thị xanh, sạch, không rác thải nhựa.
HNN - Từ việc phân loại những vỏ hộp sữa, túi ni lon hay bút bi đã hết mực, các em học sinh đã cùng thầy cô 'giải mã' những thói quen sinh hoạt hàng ngày thông qua hoạt động 'kiểm toán rác thải'.
Không cần những hành động lớn lao, sống xanh đôi khi bắt đầu từ việc phân loại rác tại nhà hay tận dụng lại một chiếc ghế cũ. Từ những túi rác được sắp xếp gọn gàng đến quán cà phê làm từ vật liệu tái chế, ngày càng nhiều cá nhân, tổ chức đang góp phần lan tỏa thói quen sống thân thiện với môi trường. Họ lặng lẽ 'gieo xanh' vào từng con phố, từng ngõ nhỏ với mong muốn góp phần bảo vệ môi trường bằng tất cả sự kiên trì và sáng tạo của mình.
Đã có không ít mô hình, chương trình thí điểm phân loại rác thải tại nguồn được thực hiện trên địa bàn Lâm Đồng nhằm giảm thiểu lượng rác thải phải thu gom, xử lý, giảm lượng rác thải ra môi trường. Tuy nhiên, rất khó nhân rộng những mô hình này vì rất nhiều nguyên do.
Mô hình 'Gửi rác rút tiền' nhằm góp phần lan tỏa thông điệp xanh sâu rộng trong toàn dân; thúc đẩy các hoạt động phân loại và giảm phát sinh rác tại nguồn, qua đó biến rác thải thành giá trị kinh tế.
Từ xe hút bụi, quét bụi siêu tốc đến xe phun nước cao áp… tất cả sẽ phối hợp nhịp nhàng theo một quy trình dọn rác hiện đại, khép kín, hoàn toàn mới, sắp được thí điểm tại TP Hà Nội.
Dự án thí điểm phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn ở phường 2, TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, đã tạo thói quen tốt cho người dân phân loại rác. Tuy nhiên, cần nhiều nỗ lực tiếp theo để tạo sự bền vững cho thành phố du lịch này.
Tại Thái Nguyên, việc phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn gặp không ít khó khăn. TP. Thái Nguyên từng là địa phương đi đầu trong việc phân loại rác thải tại nguồn nhưng đến nay vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Việc thu gom rác thải vẫn theo truyền thống, tất cả đều được hộ dân ở các khu dân cư cho vào túi nilon để công nhân vệ sinh môi trường đến thu gom và mang đi xử lý tại Khu xử lý rác thải rắn sinh hoạt Đá Mài, xã Tân Cương (TP. Thái Nguyên).
Đều đặn mỗi cuối tuần, tại một căn nhà nhỏ nằm trong khu tập thể Thanh Xuân Bắc, phố Khuất Duy Tiến (Hà Nội), một nhóm bạn trẻ gần 30 thành viên lại tiến hành thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt để tái chế thành sản phẩm mới.
Hiện nay, huyện Tuần Giáo đang thực hiện ứng dụng khoa học trong xử lý rác thải, tận dụng nguồn nhiệt sinh ra để sấy gỗ và sản phẩm như sắn, cà phê. Từ đó góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao giá trị, chất lượng nông sản trên địa bàn.
Những người thu gom phế liệu, phần lớn là phụ nữ, hiện diện trên mọi nẻo đường đô thị, đóng vai trò những mắt xích trong chuỗi giá trị tái chế và nền kinh tế tuần hoàn. Câu chuyện của họ vừa được khắc họa trong triển lãm 'Đồng nát, ve chai và tương lai rác thải nhựa' tại Hà Nội, thúc đẩy nhận thức và hành động vì môi trường sống tốt đẹp hơn.
Chiều 21/3, Lễ hội 'Tắt đèn bật ý tưởng' 2025 với chủ đề 'Rác thải - Rác là tài nguyên' đã được khai mạc tại Hà Nội. Rất nhiều hoạt động bảo vệ môi trường bền vững đã được diễn ra như đổi rác lấy quà, phân loại rác thải, đổi đồ cũ lấy đồ đã qua sử dụng…
Việc phân loại rác thải sinh hoạt là vấn đề cần thiết để góp phần bảo vệ môi trường xanh, sạch hơn. Tuy nhiên, ở thành phố Vinh, việc xử lý rác sau phân loại vẫn còn bất cập, chưa triệt để.
Những năm gần đây được nghe nhiều về các mô hình bảo vệ môi trường của người dân trong tỉnh như: tận dụng túi nilong làm gạch sinh thái, biến rác thành tiền... Nhưng mới đây, trong quá trình đi cơ sở được bà con kể nhiều về mô hình biến rác thải thành phân hữu cơ vi sinh khiến chúng tôi rất ấn tượng.
Tại những công viên lớn của Tp Hồ Chí Minh như: 23 Tháng 9, 30 Tháng 4, Tao Đàn..., phần lớn thùng rác chỉ có một ngăn chung để chứa tất cả rác, từ lá cây, ly nhựa, túi giấy cho đến thức ăn thừa.
Người dân không phân loại rác tại nguồn (PLRTN) sẽ bị xử phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Quy định này có hiệu lực từ 1-1-2025, nhưng trên thực tế, TPHCM vẫn chưa thực hiện vì còn nhiều vướng mắc.
Sau gần 5 năm thí điểm đánh giá các mô hình thí điểm đô thị giảm nhựa tại một số địa phương trên cả nước, WWF-Việt Nam đã ghi nhận 6 mô hình hiệu quả cao, khuyến khích thực hiện.
Sau những ngày Tết Nguyên đán Ất Tỵ, lượng rác thải sinh hoạt tăng đột biến gây áp lực lớn cho công tác thu gom, vận chuyển và xử lý ở Hà Tĩnh.
Phân loại rác tại nguồn là một bước quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường. Dù đã được luật hóa song đến nay, quy định vẫn chưa thể khả thi ở nhiều nơi, thậm chí vẫn còn những người không biết đến.
Trong khi nhiều nơi vẫn loay hoay với việc phân loại rác thì một phường ở Hải Phòng đã triển khai từ 5 năm trước, phân loại rác thành thói quen của mọi gia đình.
Không còn là những hô hào khẩu hiệu, việc phân loại và thu gom tái chế rác giờ đây đã trở nên dễ dàng, hiệu quả hơn nhờ các nền tảng công nghệ số.
Phân loại rác thải không chỉ là hành động thiết yếu để bảo vệ môi trường, mà còn là bước đi quan trọng trong việc xây dựng nền kinh tế tuần hoàn. Hiện nay, trên thế giới, rác thải được phân loại thành nhiều nhóm dựa trên tính chất, mức độ nguy hại và khả năng tái chế. Tuy nhiên, việc thực hiện và mức độ chi tiết của hệ thống phân loại này lại khác nhau giữa các quốc gia.
Sau hơn 2 tuần thực hiện các biện pháp mạnh, trong đó có xử phạt hành chính, việc thực hiện phân loại rác tại nguồn trên địa bàn quận Hoàn Kiếm đã bắt đầu cho thấy những dấu hiệu khả quan.
Phân loại rác, đổ rác đúng quy định là ý thức và trách nhiệm của từng người, từng nhà, nhưng việc áp dụng chế tài, người dân cho rằng 'thật mông lung'.