Việc gạo ST24, ST25 của Việt Nam liên tiếp bị các doanh nghiệp (DN) nước ngoài đăng ký bảo hộ thương hiệu, nhãn hiệu lại một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết trong đăng ký bản quyền, thương hiệu cho gạo nói riêng và nông sản Việt nói chung.
Sau nhiều ngày kêu gọi 'giải cứu' hành tím cho nông dân Sóc Trăng, đến nay, đã có gần 50 tấn được nhiều đơn vị, tổ chức cá nhân đăng ký mua.
Bộ Công Thương đã liên hệ với các địa phương, hiệp hội đề nghị lựa chọn, giới thiệu chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể được bảo hộ tại địa phương, đồng thời cung cấp thông tin liên quan và phối hợp thực hiện tuyên truyền quảng bá chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể ở nước ngoài.
Ba Chăm là giống lúa đặc sản có từ rất lâu đời ở một số vùng đồng bào dân tộc Bahnar của huyện Mang Yang (tỉnh Gia Lai). Không chỉ tự hào vì thương hiệu gạo Ba Chăm được nhiều người tin dùng mà người dân nơi đây càng phấn khởi hơn khi hạt gạo truyền thống hiện được bảo hộ chỉ dẫn địa lý 'Mang Yang'.
Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, năm 2020, lượng đơn xác lập quyền sở hữu công nghiệp nhận được vẫn tăng (1,7%), trong đó đơn sáng chế tăng 3,8%, đơn nhãn hiệu quốc gia tăng 4,3%, đặc biệt là đơn đăng ký chỉ dẫn địa lý đạt mức cao nhất từ trước đến nay (24 đơn).
Những năm qua, Sở Khoa học và Công nghệ (KH-CN) tỉnh Gia Lai chú trọng xây dựng chỉ dẫn địa lý (CDĐL) nhằm nâng cao giá trị hàng hóa, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm chủ lực của địa phương trên thị trường. Hiện tại, Sở đang tiếp tục xây dựng CDĐL cho sản phẩm 'Cà phê Gia Lai' và 'Chanh dây Gia Lai'.
EU bảo hộ 39 CDĐL của Việt Nam được coi là 'cánh cửa mở' cho xuất khẩu (XK) nông sản Việt Nam sang thị trường EU, nhưng điều đó chỉ thành hiện thực khi các doanh nghiệp (DN) Việt Nam vượt qua hàng rào kỹ thuật của thị trường được coi là có tiêu chuẩn chất lượng khắt khe nhất thế giới hiện nay.
Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/8 kỳ vọng mở ra nhiều cơ hội cho hàng hóa, nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường EU. Đặc biệt, EU đã cam kết bảo hộ 39 chỉ dẫn địa lý (CDĐL) của Việt Nam, đây sẽ là 'giấy thông hành' để các sản phẩm gia tăng cơ hội xuất khẩu (XK) sang thị trường này.
Việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý cho các đặc sản Việt Nam có tác động không nhỏ tới giá trị của sản phẩm, giúp người nông dân có thể bán được nông sản với giá cao…Hàng hóa Việt Nam có thể bị quy kết là hàng giả, hàng nhái của DN nước khác khi không bảo hộ quyền SHTT, CDĐL.
Mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19, lượng đơn sở hữu trí tuệ xử lý được trong 5 tháng đầu năm 2020 vẫn tăng 0,6% so với cùng kỳ năm 2019; số văn bằng bảo hộ cấp tăng 18,1%, trong đó số bằng độc quyền sáng chế được cấp tăng 56,7%.
Mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, lượng đơn xử lý được trong 5 tháng đầu năm 2020 tăng 0,6% so với cùng kỳ năm 2019; số văn bằng bảo hộ cấp tăng 18,1%, trong đó số bằng độc quyền sáng chế tăng 56,7%.
Cùng với số lượng chỉ dẫn địa lý (CDĐL), những năm gần đây, giá bán các sản phẩm sau khi CDĐL được bảo hộ cũng có xu hướng tăng. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở việc bảo hộ CDĐL mà không thực hiện các hoạt động quảng bá thì việc khai thác thương mại sản phẩm được bảo hộ sẽ không mang lại hiệu quả.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho nông sản, đặc sản địa phương ngày càng có vai trò quan trọng, có tác động giúp người nông dân, HTX và doanh nghiệp nâng cao danh tiếng, phát triển thị trường, bảo vệ những giá trị về chất lượng và bán được nông sản với giá cao.
Việc mở rộng chỉ dẫn địa lý cho cam Vinh hay sâm Ngọc Linh sẽ giúp cho loại cây chủ lực của địa phương được phát triển tốt hơn với vai trò tích cực của HTX. Nhưng với nho Ninh Thuận, những thách thức trong bảo hộ chỉ dẫn địa lý vẫn còn đó.
Sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý (CDĐL) không chỉ là 'sứ giả' chuyển tải văn hóa của địa phương, vùng miền, mà còn giúp gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ... Bộ Công Thương đã, đang và sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp (DN), địa phương quảng bá, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm được bảo hộ CDĐL.
Xây dựng, phát triển và tiếp thị là 3 yếu tố song hành của các sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý (CDĐL), trong đó, ngành Công Thương và Nông nghiệp giữ vai trò then chốt. Sản phẩm CDĐL phải là 1 trong những sản phẩm được tập trung ưu tiên của Chương trình OCOP các địa phương. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.
Trong bối cảnh hội nhập, chỉ dẫn địa lý (CDĐL) trở thành công cụ hữu hiệu để bảo hộ sản phẩm đặc sản, thúc đẩy tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng và mở rộng xuất khẩu... Tuy nhiên, việc xây dựng và bảo hộ CDĐL đang thiếu thống nhất và định hướng chung.
Chỉ dẫn địa lý (CDĐL) là thông tin về nguồn gốc của hàng hóa từ một quốc gia, vùng lãnh thổ hoặc địa phương mà hàng hóa được sản xuất ra từ đó. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, đối với các mặt hàng nông sản, CDĐL trở thành công cụ hữu hiệu để bảo hộ các sản phẩm đặc sản, thúc đẩy tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng và mở rộng thương mại. Chính vì vậy, đẩy mạnh xây dựng và khai thác hiệu quả CDĐL nông sản là yêu cầu cấp bách với nền nông nghiệp nước ta hiện nay.