Chiều 31-8, Chương trình talkshow và trình diễn di sản 'Sắc Then Việt Bắc' đã được tổ chức thành công tại Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, mang đến một trải nghiệm nguyên bản hiếm có về Then - một di sản văn hóa dân gian độc đáo của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở khu vực miền núi phía Bắc, đã được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Người Tày di cư từ núi rừng phía Bắc vào Lâm Đồng những năm 1990, sinh sống tập trung ở các xã Đạ Tẻh, Cát Tiên, Bảo Lâm, Lâm Hà. Không chỉ mang theo phong tục tập quán, lễ hội Lồng tồng, các làn điệu hát Then, đàn tính cùng trò chơi ném còn, lày cỏ… người Tày còn mang theo cả điệu múa Chầu đặc sắc.
Sinh ra sau chiến tranh, những người trẻ hôm nay đang viết tiếp câu chuyện hòa bình theo cách của riêng mình: sống tử tế, làm việc hăng say, dấn thân cống hiến.
Được thành lập từ năm 2021, qua hơn 4 năm hoạt động, Câu lạc bộ hát Then xã Xuân Vân (xã Trung Trực cũ), tỉnh Tuyên Quang đã tập hợp những người yêu hát Then, cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Tày ở địa phương.
Nơi núi rừng xanh thẳm có một người đàn ông hiền lành, phúc hậu đang từng ngày góp phần làm sống lại một trong những di sản phi vật thể quý giá nhất của dân tộc Tày: hát Then, đàn Tính. Đó là ông Đào Văn Hợi, đang sinh sống tại xóm Cây Thống, xã Đức Lương.
Phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn vừa phối hợp với UBND xã Hoàng Việt tổ chức lớp truyền dạy hát Then, đàn Tính, múa Chầu năm 2025, đồng thời ra mắt 2 CLB hát Then, đàn Tính thôn Lù Thẳm và thôn Khun Pinh.
Tiếng đàn Tính, lời Then của người Tày, làn điệu Soọng cô của người Sán Dìu cùng nhiều phong tục truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh đang được các nghệ nhân, người cao tuổi gìn giữ và phát huy. Không chỉ bảo tồn bản sắc văn hóa, họ còn góp phần củng cố sự đồng thuận, tăng cường gắn kết cộng đồng tại các xã dự kiến sáp nhập theo Nghị quyết 10 của HĐND tỉnh Tuyên Quang.
Tiếng đàn Tính, lời Then của người Tày, làn điệu Soọng cô của người Sán Dìu cùng nhiều phong tục truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh đang được các nghệ nhân, người cao tuổi gìn giữ và phát huy. Không chỉ bảo tồn bản sắc văn hóa, họ còn góp phần củng cố sự đồng thuận, tăng cường gắn kết cộng đồng tại các xã dự kiến sáp nhập theo Nghị quyết 10 của HĐND tỉnh.
UBND xã Tràng Lương, TP Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh vừa tổ chức lớp truyền dạy hát Then, đàn Tính, các làn điệu dân ca cho gần 30 học viên dân tộc Tày là các hạt nhân văn nghệ ở cơ sở, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, những người yêu thích nghệ thuật hát Then – đàn Tính nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc gắn với phát triển du lịch.
Từ năm 2019 'Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam' được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Từ bao đời nay hát then, đàn tính không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào dân tộc Tày. Mặc cho dòng chảy của thời gian, giai điệu then ngọt ngào hòa cùng tiếng đàn tính trầm bổng vẫn đang được các thành viên của Câu lạc bộ hát then, đàn tính liên thế hệ ở xã Phúc Lương (Đại Từ) gìn giữ, phát huy và lan tỏa.
Thời gian qua, các cấp hội phụ nữ ở huyện vùng cao Võ Nhai đã triển khai nhiều mô hình phù hợp, thiết thực, góp phần xây dựng tổ chức Hội ngày càng vững mạnh, thu hút đông đảo hội viên tham gia. Qua đó, giúp chị em thay đổi nếp nghĩ, cách làm, có thêm cơ hội cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trong tiết trời se lạnh xen lẫn những cơn mưa phùn đầu xuân, bên hiên nhà sàn thời gian đã khắc lên dấu ấn rêu phong, lời Then, tiếng đàn tính mời bạn, mừng xuân mới ngân vang hòa cùng tiếng suối róc rách reo ca. Về Cao Bằng những ngày đầu xuân mới, lắng nghe hơi thở mùa xuân đang bật mầm, nảy lộc, nghe tiếng tính trong trẻo, ngọt ngào len lỏi khắp các bản làng để thêm yêu quê hương, đất nước.
Phong trào văn nghệ quần chúng trên địa bàn tỉnh diễn ra sôi nổi, sâu rộng thu hút đông đảo người dân tham gia. Qua đó, đóng góp tích cực vào công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và góp phần lưu giữ, phát triển bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc tại địa phương.
Phong trào văn nghệ quần chúng trên địa bàn tỉnh diễn ra sôi nổi, sâu rộng thu hút đông đảo người dân tham gia. Qua đó, đóng góp tích cực vào công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và góp phần lưu giữ, phát triển bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc tại địa phương.
Mô hình đội, câu lạc bộ (CLB) sinh hoạt văn hóa dân gian tại các thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Hàm Yên đã và đang phát triển sâu rộng, từng bước khai thác hiệu quả những tiềm năng về văn hóa bản địa, bản sắc dân tộc tại địa phương.
Tối 10/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình ra mắt Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn tính, hát dân ca xóm Nà Tâự, xã Lê Lợi (Thạch An).
Thành lập từ năm 2009, Câu lạc bộ (CLB) hát Then - đàn tính và hát dân ca Minh Thanh, xã Vũ Minh (Nguyên Bình) trở thành mái nhà chung của những người yêu Then trên địa bàn. CLB có nhiều cách làm hay, sáng tạo, mang văn hóa cổ truyền vào đời sống, góp phần quảng bá hình ảnh con người, mảnh đất giàu bản sắc văn hóa trên quê hương cách mạng.
Bài hát 'Lời then dâng Đảng' được nhiều câu lạc bộ (CLB) luyện tập như một bài 'tủ' để tham gia giao lưu và biểu diễn. Khi đến xã Nghinh Tường (Võ Nhai) chúng tôi cũng được đắm mình trong những làn điệu mượt mà, vui tươi như vậy.
Phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng (VNQC) tại huyện Hạ Lang diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. Qua đó, không chỉ làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của người dân mà còn góp phần bảo tồn, phát triển bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện.
Đó là tâm sự của Nghệ nhân Ưu Tú Vương Ngọc Quang, dân tộc Tày, thôn Bản Cuống, xã Minh Quang (Lâm Bình) khi được hỏi về cơ duyên giúp ông gắn bó với hát Then, đàn Tính. Vốn sinh ra trong gia đình không ai theo nghề ca hát, nhưng với tình yêu, niềm đan mê với điệu Then, đàn Tính ông đã tự mình học hỏi, rồi say sưa truyền dạy cho thế hệ trẻ ở địa phương.
Hát Then là di sản văn hóa phi vật thể mang đậm bản sắc dân tộc, gắn với đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người Tày tại Quảng Ninh.
Gần 10 năm thành lập, Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính cội nguồn xã Trung Yên (Sơn Dương) đã trở thành lực lượng nòng cốt trong phong trào văn hóa, văn nghệ ở địa phương. Bằng tình yêu, sự say mê với văn hóa dân tộc, các thành viên trong CLB đã truyền 'lửa' hát Then cho thế hệ trẻ và góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc Tày trong cộng đồng.
Để giữ gìn, bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch ở địa phương, các cấp Hội LHPN huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều mô hình hay, sáng tạo. Cùng với đó là nâng cao hiệu quả phối hợp với chính quyền địa phương trong triển khai các mô hình nhằm bảo tồn và khôi phục giá trị văn hóa.
Sáng 29-10, Trung tâm Văn hóa Truyền thông và Thể thao huyện Chiêm Hóa tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Hát Then - đàn Tính huyện Chiêm Hóa.
Thái Nguyên đang có nhiều nỗ lực gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có điệu hát then, kỹ thuật chơi đàn tính, giúp giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống địa phương vang xa.
'Tôi là người Dao đeo tiền, giữ gìn bản sắc văn hóa là trách nhiệm'. Đó là câu mở đầu cho cuộc gặp gỡ giữa chúng tôi và ông Bàn Công Hiến (trong ảnh), thôn Cầu Mạ, xã Yên Nguyên (Chiêm Hóa), người được mệnh danh là 'bảo tàng văn hóa' của người Dao Tiền nơi đây.
Nếu ai có dịp đến mảnh đất quê hương cách mạng Tân Trào, Trung Yên, Minh Thanh (Sơn Dương) hẳn sẽ được thưởng thức những tiết mục hát Then, đàn Tính ngọt ngào, chan chứa ân tình của người dân tộc Tày nơi đây như mời gọi, níu chân du khách. Những làn điệu Then mượt mà đã góp phần tích cực vào việc quảng bá hình ảnh con người, mảnh đất giàu bản sắc văn hóa trên quê hương cách mạng.
Cục Di sản văn hóa vừa có văn bản nhắc nhở, chấn chỉnh các hoạt động liên quan đến bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
Nghi lễ truyền thống không chỉ làm nên hồn cốt của mỗi dân tộc mà còn chứa đựng ý nghĩa giáo dục sâu sắc.
Trong những năm qua, thế hệ trẻ trên địa bàn tỉnh đã có nhiều cách làm hay, hiệu quả để góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc. Trong đó, nổi bật là việc thành lập và duy trì các câu lạc bộ giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ở các địa phương.
Từ một đốm lửa nhỏ, những nghệ nhân gạo cội đã cùng nhau thổi bùng lên phong trào hát Then, đàn tính; giúp những mầm non có thể được học hỏi, tiếp nối gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc mình.