Hiểu về khổ - nghiệp - vô ngã và giác ngộ

Lời dạy của đức Phật nhắc nhở rằng một số câu hỏi có thể tạm thời để ngỏ, để chúng ta tập trung vào những giáo pháp thực tiễn đang hướng dẫn mình đến bình an và giác ngộ.

Phật giáo và phương pháp trị liệu chữa lành thân tâm

Giới giúp điều chỉnh hành vi; Định làm lắng dịu tâm ý; Tuệ giúp con người nhận rõ bản chất của khổ đau và con đường vượt thoát khổ đau.

Biện chứng pháp về giáo lý vô ngã trong kinh Tệ - túc (DN23)

Khi Pāyāsi buông bỏ tà kiến để tiếp nhận chính kiến, Kinh Tệ-túc gợi mở hướng chuyển hóa tâm thức dựa trên việc buông bỏ ảo tưởng về tự ngã và sống trọn vẹn với thực tại duyên sinh.

Hà Tĩnh: Ban Trị sự GHPGVN tỉnh dâng hương lễ Phật, Tổ tại chùa Cảm Sơn và viếng Nghĩa trang Liệt sĩ núi Nài

Sáng nay, 1-8, chư tôn đức Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Hà Tĩnh đã vân tập về chùa Cảm Sơn - trụ sở Ban Trị sự để dâng hương lễ Phật, Tổ, sau đó viếng Nghĩa trang Liệt sĩ núi Nài trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ V, nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ nghĩa xã hội lợi sinh dưới ánh sáng phật pháp

Đó là một nền đạo đức của tương duyên, thấy mình trong người, thấy người trong mình; nhận ra mọi sự sống đều nương tựa nhau và không ai có thể an lạc lâu dài giữa một thế giới đầy tổn thương.

Góc nhìn Phật giáo từ 2 cực triết học: duy vật hay duy tâm?

Đức Phật không phủ nhận thế giới vật chất, cũng không tuyệt đối hóa tâm thức. Ngài chỉ ra rằng mọi hiện tượng - dù thuộc về vật chất hay tinh thần - đều do nhân duyên sinh khởi, luôn vận động, biến đổi và không có một tự thể độc lập.

Góc nhìn về vật chất trong Phật giáo từ 2 cực triết học: Duy vật hay Duy tâm?

Đức Phật không phủ nhận thế giới vật chất, cũng không tuyệt đối hóa tâm thức. Ngài chỉ ra rằng mọi hiện tượng - dù thuộc về vật chất hay tinh thần - đều do nhân duyên sinh khởi, luôn vận động, biến đổi và không có một tự thể độc lập.

Phật giáo là Duy vật hay Duy tâm: Từ đối lập khái niệm đến đối thoại giữa triết học, khoa học và thực chứng

Bất luận thuộc về một hệ tư tưởng, một tôn giáo hay một truyền thống học thuật nào, con người đều cần học cách lắng nghe, suy xét và đối thoại trong tinh thần tôn trọng sự thật.

Ứng dụng Giáo lý Duyên khởi - Nghiệp quả trong giáo dục lối sống trách nhiệm cho học sinh THPT ở Hà Nội

Đó là con đường vững chãi nhất để bồi đắp một nhân cách cao đẹp, kiến tạo một môi trường học đường lành mạnh, hạnh phúc và định hình nên một ý thức trách nhiệm công dân kiên cường trước mọi biến động của cuộc đời.

Trung Phường vọng tiếng sóng xưa

Mỗi lúc có dịp ngang qua Duy Nghĩa, đến cầu Cửa Đại nhìn xuống, tôi thường ngẫm nghĩ về sự khác biệt màu sắc hai bờ của một dòng sông. Bên kia là Hội An, tiếng du khách nói cười hòa trong tiếng mái chèo khua nước. Bên này là Duy Nghĩa, với những xóm làng nằm nép bên cửa biển, lặng lẽ như đang giữ một bí mật của thời gian.

Tính Duyên khởi và Vô ngã trong Kinh Đế-thích sở vấn (DN21)

Kinh Đế-thích sở vấn cho thấy hận thù, tranh chấp và bất an không phải là hiện tượng ngẫu nhiên, mà khởi lên từ một chuỗi duyên khởi của tâm, bắt đầu từ vọng tưởng, tầm, dục, ưa-ghét, rồi dẫn đến tật đố và xan tham.

Thiền tông & Phật pháp: Hành trình trở về với chính mình

Vạn pháp trong vũ trụ thảy đều do Bản tâm biến hiện, tâm nếu không tác ý duyên khởi thì pháp cũng chẳng thể thành hình.

Thước đo giữa trăm đường phật pháp

Mong rằng ngọn đèn chính niệm sẽ luôn soi chiếu trên vạn nẻo đường đời, giúp chúng ta biết cúi đầu khiêm hạ trước nhân gian và mỉm cười tự tại trước mọi nỗi khổ niềm đau của cuộc đời.

Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570-Dương lịch 2026 tại chùa Hòa Lạc

Tối 31/5 (15/4 âm lịch) Ban đại diện Phật giáo liên phường Phủ Lý phối hợp với chùa Hòa Lạc, phường Hà Nam trang trọng cử hành Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570-Dương lịch 2026.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Bắc Ninh Trần Thị Hằng dự Đại lễ Phật đản tại chùa Đại Giác

Ngày 31/5, chùa Đại Giác (phường Võ Cường) tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026. Đồng chí Trần Thị Hằng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh dự.

Nguồn sáng nhân văn từ trí tuệ Phật giáo

Ngày nay, nhân loại đạt được nhiều thành tựu lớn lao về khoa học, công nghệ, kinh tế, nhưng thế giới vẫn đang chứng kiến chiến tranh, xung đột, biến đổi khí hậu... Trong hoàn cảnh đó, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2026 vừa diễn ra tại Trung Quốc với chủ đề 'Trí tuệ Phật giáo thúc đẩy phát triển bền vững toàn cầu và xây dựng tương lai chung cho nhân loại' mang ý nghĩa đặc biệt.

Trang nghiêm Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 tại Thủ đô Hà Nội

Sáng 30-5, Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hà Nội đã trang trọng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - Dương lịch 2026 tại Trụ sở Ban Trị sự (xã Bát Tràng).

Mùa Phật đản 2026: Trở về với trí tuệ sâu xa của Đức Phật

Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2026 với chủ đề 'Trí tuệ Phật giáo thúc đẩy phát triển bền vững toàn cầu và xây dựng tương lai chung cho nhân loại' mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang đối diện nhiều biến động sâu sắc.

Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng dự Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570

Sáng 26/5, tại chùa Linh Sơn (phường Xuân Hương - Đà Lạt), Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570 - dương lịch 2026.

Giữ tâm tỉnh thức trong thời đại quá tải thông tin

Khi sự chú ý bị kéo đi bởi vô số câu chuyện của thế gian, chánh niệm giúp ta quay trở lại với điều căn bản: thấy rõ khổ đau, hiểu những duyên khởi của nó, và nuôi dưỡng lòng từ đối với tất cả.

AI đang học cách nhìn sâu hơn vào thế giới

Nếu AI đang giúp nhân loại nhìn sâu hơn vào cấu trúc của thế giới vật chất, thì đời sống tinh thần vẫn là hành trình mỗi người phải tự bước đi bằng sự tỉnh thức của chính mình.

Quan niệm về con người trong kinh Niệm Xứ

Thông qua việc phân rã ảo tưởng về một cái tôi cố định, Kinh Niệm Xứ đã thiết lập một nền tảng nhận thức luận mang tính cách mạng rằng con người chỉ có thể thực sự tự do khi thấu hiểu được cơ chế vận hành của chính mình.

AI đóng vai trò gì trong hiện đại hóa Phật giáo?

NSGN - Hiện đại hóa Phật giáo là quá trình làm cho giáo lý và sinh hoạt Phật giáo phù hợp với đời sống hiện đại, mà vẫn giữ được mục đích giác ngộ và giải thoát do Đức Phật truyền dạy.

'Hẹn ước mùa sau' - hành trình trở về hồn nhiên, tự do và hạnh phúc

Gần 70 tác phẩm hội họa trên chất liệu da bò – một bề mặt hiếm gặp và khó kiểm soát trong hội họa đương đại đang được giới thiệu tới công chúng trong triển lãm cá nhân 'Hẹn ước mùa sau' của Tiến sĩ, họa sĩ Trịnh Thắng.

Mỗi ngày một bức, không sửa, không do dự: Trịnh Thắng và kỷ luật sáng tạo khác biệt

Với đặc tính thấm, loang và biến đổi không lặp lại. Chất liệu đặc biệt này buộc người vẽ phải làm chủ trong trạng thái tĩnh lặng tuyệt đối, không do dự, không sửa chữa, có một tinh thần sáng tạo không thoái lui. Và Ts.Trịnh Thắng là vậy - kỷ luật sáng tạo khác biệt.

'Hẹn ước mùa sau' - khi hội họa vượt khỏi hình tướng để chạm tới trực nhận

Gần 70 tác phẩm hội họa thực hiện trên chất liệu da bò của họa sĩ Trịnh Thắng đã chính thức ra mắt công chúng trong triển lãm 'Hẹn ước mùa sau' tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, 16 Ngô Quyền, Hà Nội.

Thưởng lãm các bức tranh vẽ trên da bò khổ lớn của TS Trịnh Thắng

Chỉ sau 2 tháng kể từ triển lãm chuyên đề về con giáp của năm Bính Ngọ - 2026, Tiến sĩ Trịnh Thắng tiếp tục ra mắt người xem triển lãm 'Hẹn ước mùa sau' gồm gần 70 tác phẩm hội họa vẽ trên da bò, một bề mặt khó kiểm soát trong hội họa.

Gần 70 tác phẩm hội họa trên chất liệu da bò tại triển lãm 'Hẹn ước mùa sau'

Điểm đặc biệt của triển lãm nằm ở việc sử dụng da bò làm nền vẽ chính. Trong lịch sử mỹ thuật, da động vật từng xuất hiện dưới dạng giấy trong các bản thảo cổ, song việc sử dụng da bò trực tiếp cho một triển lãm quy mô với hàng chục tác phẩm khổ lớn vẫn còn hiếm gặp ở Việt Nam.

Bản thể luận vô ngã và vô vi: Hướng tiếp cận triết học cho sức khỏe tinh thần của nhân loại

Nếu Vô ngã, dựa trên nền tảng Duyên khởi, phân tách cấu trúc khái niệm về một 'cái ngã' thường hằng bằng cách chỉ ra các yếu tố kết thành và vô thường của Ngũ uẩn. Đối lại nguyên lý Vô vi, trong hệ tương quan với Đạo và tính tự nhiên (ziran), đưa hành động trở về trạng thái thuận ứng với quy luật vận hành của tự nhiên, với nội tại của vũ trụ.

Đệ tử đầu tiên và đệ tử cuối cùng của đức Phật: Biểu tượng truyền thừa trong Phật giáo

Sự hiện diện của Ngài Kiều Trần Như và Ngài Tu Bạt Đà La trong cuộc đời đức Phật không phải là sự ngẫu nhiên của lịch sử. Đó là một sự thật hiển nhiên về mặt giáo lý.

Nhẫn nhục - phương thức đình chỉ các tác nhân gây hại thân tâm

Nhẫn nhục không chỉ có giá trị đạo đức mà còn đóng vai trò như một cơ chế tâm lý nhận thức giúp ổn định đời sống nội tâm và định hướng hành vi theo chiều hướng thiện.

Tiếng sấm giao mùa

Có những ký ức giống như tiếng sấm mùa hạ – đến bất ngờ, đi rất nhanh, nhưng đủ để làm sống dậy cả một bầu trời tuổi thơ.

Khóa Hư Lục trong mạch Thiền Trúc Lâm (P.2)

Tác phẩm Khóa hư lục hàm chứa nhiều bài học về nhân sinh, vũ trụ, lẽ thực của kiếp người, mang trong mình nhiều giá trị đạo đức cao đẹp vượt thời gian.

Xếp hạng may mắn 12 cung hoàng đạo ngày 17/4/2026: Bọ Cạp đỉnh của chóp

Xếp hạng may mắn 12 cung hoàng đạo ngày 17/4/2026: Bọ Cạp dẫn đầu với vận trình 10/10, trong khi Bảo Bình cần thận trọng né tránh thị phi.

Bát nhã tâm kinh từ góc nhìn phê bình Phật học trong nghiên cứu văn học

Ở bình diện triết học, ngôn ngữ ấy trực tiếp thể hiện chân lý duyên khởi và tính Không thông qua lối phủ định triệt để. Ở bình diện thực hành, việc đọc và tụng Tâm Kinh trở thành một tiến trình chuyển hóa nhận thức.

Hoa Kỳ và Iran: Từ đối đầu đến đối thoại, lựa chọn trong bế tắc?

Có thể thấy, việc ngồi lại đàm phán không phải là biểu hiện của sự đồng thuận, mà là hệ quả của bế tắc. Khi mọi con đường khác đều dẫn đến tổn thất lớn hơn, con người hay các quốc gia buộc phải chọn con đường ít tổn hại nhất.

Dữ liệu 'nghiệp' AI phản chiếu tâm thức chung của nhân loại

Một hệ thống AI có thể 'tỉnh thức' nếu nền tảng dữ liệu của nó vẫn còn vô minh và thiên lệch? Và trong hành trình phát triển AI, chúng ta có đang vô tình lập lại chính những 'tập khí' mà mình chưa kịp chuyển hóa?

Ai làm Tâm ta dính mắc 'khen - chê'?

Khen và chê, tự thân chúng, không phải là nguyên nhân trực tiếp của khổ đau. Dưới ánh sáng của giáo lý Duyên khởi, chúng chỉ là những duyên xúc làm phát sinh cảm thọ. Chính ái - sự dính mắc vào cảm thọ - mới là cội nguồn của khổ.

Diễn đàn Boao châu Á 2026: Tăng cường hài hòa, giao lưu tôn giáo

Thượng tọa, Tiến sĩ Thích Đức Thiện, đại diện đến từ Việt Nam nhận định rằng: chính khả năng thích ứng với bối cảnh bản địa đã giúp Phật giáo phát huy vai trò trong việc kiến tạo hòa bình và thúc đẩy hòa nhập xã hội.

Khái luận về Mỹ học Phật giáo

Người có tâm kiên cường thì có thể làm được như thế này: dùng móng tay phá hủy núi Tuyết, dùng rễ hoa sen xuyên thủng núi Vàng, dùng sợi chỉ mỏng manh xâu kết núi Tu-di...

Hòa bình thế giới từ cội nguồn tâm thức đến thực tại toàn cầu

Gốc rễ của xung đột thế giới nằm ở chính tâm thức con người, nơi Tam Độc Tham - Sân - Si hoành hành do việc 'không tuân thủ' hay 'không thực hành' các giá trị đạo đức Phật giáo.

Nhân duyên hay thiên mệnh? - Khảo sát nền tảng tư tưởng Phật - Nho - Đạo

Chỉ trên cơ sở phân biệt sáng tỏ ấy, người học mới có thể chọn lựa con đường tu học một cách tỉnh thức, không rơi vào tình trạng dung hòa hời hợt, càng không tự đánh mất phương hướng cứu cánh của mình.

Những cô giáo vùng cao lặng thầm nhặt rác…

Phật giáo gọi đó là 'thân giáo', dạy bằng chính thân hành của mình. Một bao tải rác hôm nay có thể làm sạch một đoạn đường. Nhưng một hành động đẹp hôm nay có thể gieo hạt giống ý thức cho cả một thế hệ.

Tâm Xuân rạng rỡ nụ cười gửi trao

Lựa chọn hiểu thay vì trách. Lựa chọn thương thay vì hơn thua. Lựa chọn an tĩnh thay vì ồn ào. Tặng nhau một nụ cười mùa Xuân, suy cho cùng, là tặng nhau một cơ hội sống chậm lại, sống sâu hơn và sống đẹp hơn.

Tính không và duyên sinh trong trung luận: Trường hợp phẩm 'Quán về đốt cháy và bị đốt cháy'

Phân tích phẩm 'Quán về đốt cháy và bị đốt cháy' cho thấy kỹ thuật phản biện của Ngài Long Thọ không đơn thuần mang tính phủ định, mà là một công cụ làm hiển lộ bản chất duyên sinh và phi tự tính của thực tại.

Tư duy văn hóa thời đại AI: Đạo lý trong không gian số

Khi được đặt trong bối cảnh văn hóa số, các khái niệm này không chỉ mang giá trị truyền thống mà còn có thể góp phần hình thành những cách hiểu mới về cách con người kiến tạo ý nghĩa và duy trì sự tỉnh thức trong môi trường thông tin liên tục.

Góc nhìn Phật giáo về AI: Từ bản thể luận đến đạo đức học

Lý luận Phật giáo, thông qua hệ thống Logic bốn chiều (không gian 4D) là sự mở rộng toán học của không gian 3 chiều (3D), bao gồm chiều dài, chiều rộng, chiều cao và một chiều thứ tư (thường là thời gian), cho phép các phạm trù linh hoạt hơn...

Khi nhân quả bị biến dạng và trở thành công cụ 'dọa'

Khi người ta đến với Phật pháp chủ yếu để tránh họa, né khổ, sợ đọa, thì động cơ tu học bị chuyển dịch từ tỉnh thức sang phòng vệ.

Suy diễn và gán hiện tượng thành bản chất là tà kiến

Một nhà tu hành sử dụng vật dụng đắt tiền không có nghĩa nhà tu hành đó tha hóa về mặt đạo đức. Và một người đi chân đất, ngủ trên cây không đồng nghĩa là bậc chân tu.

Chữ 'duyên' trong 'thành - bại' đến hạt giống từ bi giữa đời

Duyên đến thì hoa nở. Duyên chưa đủ thì hạt còn nằm yên trong đất. Chỉ cần tiếp tục gieo trồng, tiếp tục vun bồi, tiếp tục bước đi với tâm bình thản. Vì duyên… vốn là như vậy.