Căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran khi hai bên đều chuẩn bị cho kịch bản xung đột quân sự mới có thể bùng nổ bất cứ lúc nào tại Trung Đông.
Ngày 18-10, Bộ Ngoại giao Iran thông báo, nhiệm vụ giám sát kéo dài 1 thập kỷ của Liên hợp quốc đối với chương trình hạt nhân nước này đã hết hạn, đồng thời kêu gọi cơ quan quốc tế này loại Tehran khỏi chương trình nghị sự của mình.
Trong bối cảnh cộng đồng quốc tế ngày càng quan ngại về việc Iran vi phạm các cam kết trong Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA), Chính phủ New Zealand ngày 17/10 đã tuyên bố tái áp đặt toàn bộ các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Tehran. Quyết định này đánh dấu bước đi mạnh mẽ của Wellington trong việc ủng hộ cơ chế 'snapback' mà các nước phương Tây, đặc biệt là nhóm E3 (Anh, Pháp, Đức), đang thúc đẩy nhằm buộc Iran quay lại tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế.
Thông báo được đưa ra sau khi Anh, Pháp và Đức cũng tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc với lý do Iran vi phạm Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA).
Ngoại trưởng Iran Araghchi phát biểu: 'Nếu chúng tôi nhận được một đề xuất hợp lý, cân bằng và công bằng từ phía Mỹ cho các cuộc đàm phán, chúng tôi chắc chắn sẽ xem xét.'
Iran từng nhiều lần cảnh báo việc các nước phương Tây khôi phục các lệnh trừng phạt sẽ dẫn đến việc Tehran đình chỉ hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Đồng nội tệ của Iran mất giá mạnh từ khi Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA được Iran ký với Anh, Mỹ, Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức năm 2015 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt Iran.
Nga sẽ đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) trong tháng 10, với chương trình nghị sự dự kiến bao gồm nhiều vấn đề quốc tế nổi bật, trong đó có hồ sơ Iran và thỏa thuận hạt nhân JCPOA.
Nga sẽ đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc trong tháng 10, với chương trình nghị sự dự kiến bao gồm nhiều vấn đề quốc tế nổi bật, trong đó có hồ sơ Iran và thỏa thuận hạt nhân JCPOA.
Sau 10 năm, với nhiều động thái, vấn đề hạt nhân Iran lại rơi vào bế tắc, gây tác động nhiều mặt. Vì sao và tháo gỡ thế nào?
Ngày 29/9, Hội đồng châu Âu đã quyết định khôi phục các biện pháp trừng phạt hạt nhân đối với Iran, sau gần một thập kỷ tạm ngừng.
Liên minh châu Âu EU vừa thông báo quyết định khôi phục các biện pháp trừng phạt hạt nhân nhằm vào Iran, chấm dứt gần một thập kỷ tạm ngừng. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh nỗ lực quốc tế nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015, còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) vẫn rơi vào bế tắc, trong khi các cường quốc phương Tây lo ngại Iran ngày càng tiến gần tới khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Quan hệ giữa Iran và phương Tây lại bị đẩy lên nấc thang căng thẳng mới sau khi các nước châu Âu là Pháp, Anh và Đức (nhóm E3) thúc đẩy việc tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran liên quan chương trình hạt nhân.
Theo phóng viên TTXVN tại London, ngày 29/9, Chính phủ Anh đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hàng chục cá nhân và tổ chức liên quan đến Iran, tiếp nối các động thái tương tự của Liên hợp quốc (LHQ) và Liên minh châu Âu (EU), nhằm kiềm chế điều mà Anh mô tả là nỗ lực phát triển hạt nhân của Iran.
Ngày 29-9, truyền thông quốc tế dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Iwaya Takeshi cho biết, nước này lấy làm tiếc khi các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với chương trình hạt nhân của Iran được tái áp đặt.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, ngày 29/9, Hội đồng châu Âu đã quyết định khôi phục các biện pháp trừng phạt hạt nhân đối với Iran, sau gần một thập kỷ tạm ngừng.
Từ ngày 28/9, các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc đối với Iran, vốn đã được dỡ bỏ theo Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 và Nghị quyết 2231 ngày 20/7/2015 xác lập thỏa thuận này, chính thức được có hiệu lực trở lại theo cơ chế 'snapback', sau khi nỗ lực ngoại giao kéo dài suốt nhiều tháng qua không đạt được thỏa hiệp nào đáng kể.
Ngay sau khi các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran được áp dụng trở lại từ ngày 27-9, Tehran đưa ra cảnh báo, phương Tây sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả.
Từ ngày 28-9, các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc (LHQ) nhằm vào Iran liên quan đến chương trình hạt nhân chính thức có hiệu lực trở lại. Bộ Ngoại giao Iran đã lên tiếng phản đối việc tái áp đặt này.
Động thái này diễn ra sau khi có thông báo lệnh trừng phạt Iran của Liên hợp quốc chính thức có hiệu lực trở lại từ ngày 28/9, sau khi các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân của Tehran thất bại.
Iran đã bị áp dụng lệnh trừng phạt gọi là 'snapback' vào ngày 28/9 theo giờ địa phương, trong bối cảnh căng thẳng cao ở Trung Đông.
Nhóm E3 thông báo các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc nhằm vào Iran đã chính thức có hiệu lực trở lại.
Nhóm E3 thông báo các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc nhằm vào Iran đã chính thức có hiệu lực trở lại sau khi các cuộc đàm phán vào phút chót về vấn đề hạt nhân của Tehran thất bại.
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi ngày 26/9 tuyên bố thỏa thuận hợp tác giữa nước này và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) sẽ bị hủy bỏ nếu các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc được tái áp đặt.
Ngoại trưởng Đức nhấn mạnh rằng trong nhiều năm qua Iran đã theo đuổi một chương trình hạt nhân 'vượt xa bất kỳ mục đích sử dụng dân sự hợp lý nào.'
Việc khôi phục toàn bộ lệnh trừng phạt từ 28/9 khiến Iran đối mặt thách thức kép: nền kinh tế thêm kiệt quệ và căng thẳng ngoại giao ngày càng gia tăng.
Iran phản đối tức thì khi Anh, Pháp và Đức khởi động cơ chế tái áp đặt các biện pháp trừng phạt toàn diện của Liên hợp quốc đối với Tehran.
Việc không đạt đồng thuận đồng nghĩa Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bác bỏ nỗ lực của Trung Quốc và Nga nhằm kéo dài sáu tháng miễn trừng phạt cho Iran theo Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).
Ngày 26/9, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố thỏa thuận hợp tác giữa nước này và Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) sẽ bị hủy bỏ nếu các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc (LHQ) được tái áp đặt.
Chiều 26/9 (giờ New York, Mỹ), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp bỏ phiếu về Dự thảo nghị quyết gia hạn sáu tháng đối với Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 về chương trình hạt nhân của Iran, cũng như Nghị quyết 2231 xác lập thỏa thuận này.
Ngày 26/9 (giờ địa phương), Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã không thông qua dự thảo nghị quyết do Trung Quốc và Nga đề xuất về việc trì hoãn tái áp đặt trừng phạt đối với Iran thêm 6 tháng.
Ngày 26/9, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố thỏa thuận hợp tác giữa nước này và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) sẽ bị hủy bỏ nếu các lệnh trừng phạt của LHQ được tái áp đặt.
Việc không đạt đồng thuận đồng nghĩa Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc bác bỏ nỗ lực của Trung Quốc và Nga nhằm kéo dài sáu tháng miễn trừng phạt cho Iran theo Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).
Các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Iran sẽ được tái áp đặt từ hôm nay (27/9) sau khi nghị quyết về việc hoãn trừng phạt 6 tháng do Nga và Trung Quốc đưa ra không được thông qua.
Chiều 26/9 (giờ New York), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp bỏ phiếu về Dự thảo nghị quyết gia hạn 6 tháng, đến 18/4/2026, đối với Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 về chương trình hạt nhân của Iran cũng như Nghị quyết 2231 ngày 20/7/2015 xác lập thỏa thuận này.
Mặc dù Iran đang phối hợp với IAEA hay Anh, Pháp và Đức để tìm ra một giải pháp cho vấn đề hạt nhân của nước này, tuy nhiên, lập trường của các bên vẫn còn nhiều khác biệt.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết, Tehran sẵn sàng giải quyết các quan ngại về bản chất chương trình hạt nhân của nước này 'trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và các quyền lợi hợp pháp'.
Ngày 24/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tái khẳng định trước Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) rằng Tehran không tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời nhấn mạnh đây là quan điểm nhất quán dựa trên phán quyết tôn giáo của Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei.
Ngày 24/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã tái khẳng định rằng, nước này sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời coi Israel là nhân tố gây bất ổn trong khu vực.
Ngày 24-9, tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran 'sẽ không bao giờ tìm cách chế tạo bom hạt nhân'. Cùng ngày, Đặc phái viên Trung Đông của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff, nhấn mạnh Washington 'không có ý định làm hại Iran' và sẵn sàng nối lại đàm phán nhằm tháo gỡ bế tắc kéo dài.
Iran khẳng định vẫn bán 90% dầu thô sang Trung Quốc qua 'hạm đội bóng tối', bất chấp nguy cơ tái áp đặt lệnh trừng phạt LHQ.
EU đang tìm cách sớm tái áp đặt các lệnh trừng phạt cứng rắn đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này đã gặp Ngoại trưởng Iran, nhưng không có dấu hiệu thỏa hiệp nào.
Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei tái khẳng định rằng chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Ngày 22-9, trong chuyến thăm Nga, Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami cho biết, Mátxcơva và Tehran sẽ ký kết thỏa thuận về việc xây dựng các tổ máy điện hạt nhân mới tại nước Cộng hòa Hồi giáo.
Các cuộc họp dự kiến sẽ được tổ chức trong ngày 22 hoặc 23/9 ở cấp bộ trưởng ngoại giao và có sự tham dự của Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas.
Tổng thống Iran nhấn mạnh 'khả năng thích ứng phi thường' của Iran trước áp lực quốc tế, đồng thời bày tỏ quyết tâm không khuất phục trước các yêu sách từ bên ngoài.
Hội đồng An ninh quốc gia tối cao (SNSC) của Cộng hòa Hồi giáo Iran tuyên bố rằng sự hợp tác của Iran với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) sẽ bị đình chỉ do các hành động của nhóm 'E3' (bao gồm Vương quốc Anh, Đức và Pháp) nhằm khôi phục các lệnh trừng phạt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đối với Iran.