Giữa nhịp sống hiện đại, khi tiếng khung cửi nơi bản làng miền núi Thanh Hóa thưa dần, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ 'dệt' lại giấc mơ thổ cẩm.
Ở vùng cao Bá Thước, một xã miền núi của Thanh Hóa, mỗi khi chiều xuống, ánh đèn vàng nơi mái nhà nhỏ lại sáng lên, soi từng trang giáo án viết tay, từng tiếng giảng bài trong không gian tĩnh lặng. Đó là nơi những con chữ Thái cổ đang được hồi sinh từ trái tim một người thầy già gần tám mươi tuổi.
Với địa hình đồi núi dốc nên vào mùa mưa bão, huyện Bá Thước có 299 hộ sống trong khu vực có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Để đảm bảo an toàn cho người dân, huyện Bá Thước đã quy hoạch, xây dựng các khu tái định cư (TĐC) dành cho các hộ bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Trên địa bàn huyện Bá Thước được quy hoạch 191 công trình thủy lợi, trong đó có 167 công trình giao cho Ban Quản lý Khai thác công trình thủy lợi (QLKTCTTL) huyện quản lý; 7 công trình do Công ty TNHH MTV Sông Chu - Chi nhánh thủy lợi Bá Thước quản lý; 1 công trình do Công ty TNHH MTV Sông Chu - Chi nhánh thủy lợi Cẩm Thủy quản lý và 16 danh mục công trình do UBND các xã quản lý.
Giữa vùng non cao Bá Thước - nơi hội tụ bản sắc của nhiều dân tộc thiểu số, những giá trị văn hóa truyền thống không còn chỉ hiện diện nơi lễ hội hay đời sống sinh hoạt, mà đã len lỏi vào từng trang sách, từng tiết học, từng trò chơi nơi sân trường. Hành trình gieo những 'mầm xanh văn hóa' vào thế hệ trẻ đã bắt đầu bền bỉ, thiết thực và tràn đầy hy vọng.
Du lịch xanh là xu hướng tất yếu, là yêu cầu cấp thiết bảo đảm phát triển bền vững của ngành du lịch. Vì vậy, tỉnh Thanh Hóa năng động khai thác sản phẩm du lịch xanh, quyết liệt thực hiện tăng trưởng xanh nhằm đem lại những giá trị kinh tế-xã hội bền vững.
Chợ Phố Đoàn (hay còn gọi chợ Phố Đòn) thuộc xã Lũng Niêm, huyện Bá Thước. Chợ họp vào sáng thứ 5 và chủ nhật hàng tuần, là nơi mua bán, trao đổi hàng hóa của người dân bản địa và khách du lịch.
Chiếm hơn 30% dân số toàn huyện, vì thế những năm qua, công tác bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái luôn được huyện Bá Thước quan tâm.
Năm 2025, ngành văn hóa, thể thao và du lịch Thanh Hóa tiếp tục tổ chức khoảng 150 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch; đồng thời đẩy mạnh liên kết, hợp tác với các tỉnh, thành bạn để cùng khai thác lợi thế du lịch xanh.
Bá Thước được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp cùng nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Nơi đây còn có hệ thống di tích lịch sử- văn hóa độc đáo. Do đó, khi đến đây du khách sẽ được tham quan, trải nghiệm nhiều sản phẩm du lịch hấp dẫn.
Thanh tra tỉnh Thanh Hóa vừa công bố kết luận thanh tra 5 công trình xây dựng trên địa bàn do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Bá Thước làm chủ đầu tư, có tổng vốn đầu tư công gần 44 tỷ đồng, trong đó giá trị xây lắp gần 38 tỷ đồng.
Phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp thông qua việc khôi phục nghề truyền thống, du nhập, phát triển nghề mới. Đó là giải pháp mà nhiều địa phương đang thực hiện nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn. Qua đó, góp phần tích cực vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo diện mạo mới vùng nông thôn.
Sản phẩm lưu niệm là một trong những yếu tố góp phần tăng sức hấp dẫn, khuyến khích chi tiêu và lan tỏa hình ảnh du lịch cộng đồng khu vực miền núi xứ Thanh. Trong đó, các sản phẩm lưu niệm thủ công truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số luôn tạo nên sức hút đặc biệt đối với đông đảo du khách.
Sau hơn 3 năm thực hiện khâu đột phá về phát triển hạ tầng (theo Kế hoạch hành động số 26-KH/TU, ngày 13/8/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện khâu đột phá về phát triển hạ tầng giai đoạn 2021-2025), vùng đất Bá Thước hôm nay hiện lên với diện mạo hoàn toàn khác biệt - nơi núi đồi trùng điệp đang từng bước hòa nhịp với xu thế phát triển chung của tỉnh.
Bảo tồn và phát triển các nguồn gen bản địa có giá trị là nhiệm vụ quan trọng nhằm duy trì đa dạng sinh học, nâng cao giá trị kinh tế, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân. Những năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều chương trình, dự án để bảo tồn các giống cây trồng, vật nuôi bản địa, bước đầu mang lại kết quả khả quan.
Năm 2024, dù còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu của Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân trong huyện, kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của huyện Bá Thước đạt được kết quả tích cực, có 21/26 chỉ tiêu chủ yếu hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch (KH) đề ra, nổi bật là:
Sinh ra trong một gia đình thuần nông người dân tộc Thái ở bản Khuyn (xã Cổ Lũng, huyện Bá Thước, Thanh Hóa).
Cùng với việc đầu tư về cơ sở vật chất, phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch, thì văn hóa ứng xử được coi là 'chìa khóa' then chốt tạo sức hút du khách. Xác định rõ điều đó, các khu, điểm du lịch trong tỉnh đều nỗ lực thực hiện nhiều cách làm nhằm xây dựng điểm đến an toàn, thân thiện, văn minh và hiếu khách.
Xác định việc đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông – công nghiệp là ngành mũi nhọn trong phát triển kinh tế của địa phương, nhiều huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa đã có nhiều giải pháp mang tính đột phá, nhằm khuyến khích thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và đầu tư các dự án đường giao thông.
Từ xa xưa, đồng bào dân tộc Thái tỉnh Thanh Hóa đã dựng bản, lập mường và trải qua bao thăng trầm họ đã xây dựng và gìn giữ cho dân tộc mình một nền văn hóa phong phú, độc đáo, đậm đà bản sắc. Trong đó, những người phụ nữ đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Những năm qua, huyện Bá Thước đã huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông để phát huy tiềm năng, lợi thế, góp phần làm diện mạo của huyện từng ngày đổi thay.
Hơn 10 năm trước, thực hiện Quyết định 1776 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Bố trí dân cư các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do, rừng đặc dụng giai đoạn 2013 - 2020, huyện miền núi Bá Thước (tỉnh Thanh Hóa) đã di dời 134 hộ dân. Tuy nhiên đến nay vẫn còn 60 hộ dân chưa nhận được tiền hỗ trợ theo quy định.
Pù Luông, một vùng đất nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Thanh Hóa từ lâu đã được thiên nhiên ưu ái ban tặng những cảnh sắc tuyệt đẹp. Sự chuyển mình của Pù Luông hôm nay là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của sự thay đổi và khát vọng phát triển bền vững.
Bá Thước là huyện miền núi cao, với dân số toàn huyện hơn 108.000 người, trong đó dân tộc Mường chiếm 53%, dân tộc Thái chiếm 32%, dân tộc Kinh và các dân tộc khác chiếm 15%. Toàn huyện có 21/21 xã, thị trấn thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN); có 205 thôn, bản, khu phố, trong đó có 187 thôn phố có trên 1/3 số hộ trong thôn, phố là hộ đồng bào DTTS. Một trong những điểm nhấn trong bức tranh phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) của huyện Bá Thước đó là bước đột phá trong phát triển du lịch.
Bá Thước có nhiều di tích, danh thắng, làng nghề... là lợi thế để huyện phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, khôi phục, phát triển các làng nghề truyền thống.
Ngoài 2 làng nghề truyền thống được tỉnh công nhận là dệt thổ cẩm, thôn Lặn Ngoài (xã Lũng Niêm) và nghề sản xuất rượu cần, thôn Tân Thành (xã Thành Lâm), huyện Bá Thước còn quan tâm, phát triển thêm nhiều nghề mới như mây tre đan, rèn... Các nghề này hiện đang tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng nghìn người dân trên địa bàn.
Đến hẹn lại lên, Giải chạy Marathon băng rừng Việt Nam (Vietnam Jungle Marathon) Pù Luông năm 2024 khởi tranh với sứ mệnh là sự kiện thể thao kết hợp du lịch mang tầm vóc quốc tế. Qua 6 lần tổ chức, giải đã khẳng định được thương hiệu, uy tín và sức hấp dẫn ngày càng tăng.
Trong những năm qua, Hội Liên hiêp Thanh niên (LHTN) huyện Bá Thước luôn chăm lo bồi đắp lý tưởng, hoài bão cho hội viên thanh niên (HVTN). Từ đó, phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, khát vọng cống hiến vì cuộc sống cộng đồng, chung sức xây dựng quê hương và lập thân, lập nghiệp của tuổi trẻ Bá Thước.
Đến xã Kỳ Tân, ấn tượng đầu tiên để lại trong tôi là bộ phận 'một cửa' được xây dựng khang trang nằm ngay trong khuôn viên trụ sở UBND xã, thuận lợi cho người dân đến giao dịch. Bà Phạm Thu Nhàn, công chức tư pháp - hộ tịch xã cho biết: Cùng với việc nâng cao chất lượng thực hiện các tiêu chí NTM, công tác xây dựng xã chuẩn tiếp cận pháp luật (CTCPL) là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà địa phương đang triển khai thực hiện.
Ở những bản, làng của đồng bào dân tộc Thái, Mường, Mông, Dao, Khơ Mú, Thổ... nơi miền núi xứ Thanh, bà con vẫn luôn trăn trở, tâm huyết gìn giữ những nét đẹp, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc xứ Thanh.
Nghề, làng nghề truyền thống với những 'bản sắc' văn hóa được lưu giữ là tiềm năng cho phát triển du lịch. Tuy nhiên, biến tiềm năng thành 'sản phẩm' thực tế, để nghề, làng nghề truyền thống thực sự trở thành điểm đến tham quan, trải nghiệm hấp dẫn du khách thì cần có những cách làm hiệu quả...
Khu vực miền núi Thanh Hóa là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào các dân tộc thiểu số như: Mường, Thái, Mông, Dao, Thổ, Khơ Mú... Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch, những năm qua các huyện miền núi trong tỉnh đã có nhiều giải pháp khôi phục và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là nghề dệt thổ cẩm, gắn với phát triển du lịch, qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Cùng với chú trọng xây dựng 'điểm đến xanh', du lịch cộng đồng huyện Bá Thước trong những năm gần đây còn khẳng định thương hiệu bởi những 'trải nghiệm xanh' đầy thú vị. Đây chính là giải pháp quan trọng trong việc đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và làm mới sản phẩm du lịch hiện có.
Sau hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2020-2025, Bá Thước đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trên tất cả các lĩnh vực, qua đó tạo bước phát triển nhanh và bền vững.
Đến Pù Luông vào một ngày chớm hạ chúng tôi được 'mẹ' thiên nhiên 'chào đón' bằng không khí trong lành, mát mẻ, khung cảnh sườn đồi quanh co, những nếp nhà sàn nằm sát dưới chân núi ôm trọn những ruộng lúa, nương ngô, nương sắn 'khoác' lên mình màu xanh mơn mởn giữa bạt ngàn núi rừng.
Là huyện miền núi với 85% là đồng bào dân tộc thiểu số, những năm qua, để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị tại địa phương, cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ huyện Bá Thước luôn quan tâm triển khai thực hiện hiệu quả công tác dân vận. Thông qua việc xây dựng, nhân rộng nhiều mô hình dân vận khéo (DVK) đã thu hút động đảo các tầng lớp Nhân dân tham gia.
Nếu kể tên những làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống có tiếng ở xứ Thanh, không thể không nhắc đến làng Lặn Ngoài, xã Lũng Niêm (Bá Thước). Trong nhịp chảy trôi, phát triển của cuộc sống, đồng bào Thái ở Lặn Ngoài vẫn âm thầm 'giữ lửa' nghề - nét đẹp văn hóa của ông cha.
Với hệ sinh thái đa dạng, tỉnh Thanh Hóa có nhiều loại cây trồng, vật nuôi nguồn gốc bản địa quý hiếm, có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, dưới tác động của điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, cách chăm sóc... một số loại cây, con đang có nguy cơ suy thoái. Trước tình hình đó, tỉnh ta đã triển khai một số giải pháp nhằm phục hồi, lưu giữ nguồn gen gốc, nhân giống và phát triển các giống bản địa.
Huyện Bá Thước luôn xác định việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa làng nghề gắn với phát triển du lịch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng là điểm nhấn để tạo nên thương hiệu cho du lịch Bá Thước.
Chỉ còn ít ngày nữa, thí sinh cả nước sẽ bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024. Thầy, trò các trường THPT đang ở giai đoạn ôn thi 'nước rút'.
Việc phát triển sản phẩm quà tặng du lịch không chỉ góp phần quảng bá du lịch hiệu quả mà còn giới thiệu những nét đẹp văn hóa, đời sống của người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương ngày càng phát triển. Chính vì vậy, nhiều địa phương, khu, điểm du lịch trong tỉnh đã chú trọng phát triển, sáng tạo ra nhiều sản phẩm quà tặng du lịch hấp dẫn du khách.
Với mục đích trang bị kiến thức, giúp học trò vượt qua kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhiều trường học ở miền núi (Thanh Hóa) đang dồn lực ôn thi cho các em.
Nhằm động viên, khuyến khích các chủ thể phát triển sản phẩm OCOP, từ năm 2021 đến nay, huyện Bá Thước đã có cơ chế khen thưởng các sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Đến nay, huyện đã phát triển được 10 sản phẩm đạt OCOP 3 sao.
Đến Pù Luông vào một ngày chớm hạ chúng tôi được 'mẹ' thiên nhiên 'chào đón' bằng không khí trong lành, mát mẻ, khung cảnh đồi núi quanh co, những nếp nhà sàn nằm san sát dưới chân núi ôm trọn những ruộng lúa, nương ngô, nương sắn, 'khoác' lên mình màu xanh mơn mởn giữa bạt ngàn núi rừng.
Huyện Bá Thước đang triển khai 21 dự án đầu tư công. Huyện đã và đang tập trung chỉ đạo cơ quan chuyên môn, các xã, thị trấn có diện tích đất thu hồi phục vụ dự án đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB).
Sinh ra và lớn lên ở xã Lũng Niêm (Bá Thước), thanh niên Hà Viết Chiến, sinh năm 1981 đã nuôi ước mơ được khoác trên mình chiếc áo lính mang quân hàm xanh. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Chiến đã nỗ lực vượt qua khó khăn, tập trung học tập để thực hiện hoài bão của mình.
Miền Tây xứ Thanh không chỉ thu hút du khách bởi cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, con người thân thiện, hiền hòa mà ở đó đồng bào còn gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống cũng như xây dựng các sản phẩm đặc trưng về cây trồng, vật nuôi lợi thế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, nuôi vịt đặc sản không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là điểm nhấn trong phát triển du lịch, giới thiệu ẩm thực khi du khách đến thăm các khu, điểm du lịch cộng đồng.
Những năm qua, Đảng bộ huyện Bá Thước luôn quan tâm, tạo điều kiện cho đội ngũ nữ cán bộ, công chức, viên chức, lao động trong toàn huyện tích cực học tập, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, khắc phục khó khăn, khẳng định vai trò, vị trí của phụ nữ trong gia đình và xã hội.