Mỹ và Nga có thể khởi động các cuộc đàm phán về giải trừ vũ khí hạt nhân ngay cả sau khi Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) hết hạn vào ngày 5/2 tới.
Dù Hiệp ước New START hết hạn vào ngày 5/2, giới chuyên gia nhận định Nga và Mỹ vẫn có cơ hội khởi động các cuộc đối thoại mới về kiểm soát vũ khí hạt nhân.
Thế giới đang đứng trước một giai đoạn nguy hiểm khi các giới hạn ràng buộc pháp lý đối với kho vũ khí hạt nhân toàn cầu bị phá bỏ hoặc hết hạn, tạo ra những khoảng trống cho nguy cơ chạy đua vũ khí hạt nhân không giới hạn.
Ngày 5/2, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược mới (New START) giữa Nga và Mỹ sẽ chính thức hết hiệu lực. Nếu không có gia hạn hoặc một cơ chế thay thế được thiết lập trước thời điểm này, thế giới sẽ bước vào lần đầu tiên kể từ đầu thập niên 1970 không còn bất kỳ hiệp ước song phương nào giới hạn kho vũ khí hạt nhân chiến lược của hai cường quốc hạt nhân lớn nhất toàn cầu.
Chính quyền Mỹ đang tiến gần tới quyết định về việc có gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Tấn công Chiến lược Mới (New START) với Nga hay không, trong bối cảnh thỏa thuận này sẽ hết hiệu lực vào ngày 5/2.
Hôm 30/1, Reuters đưa tin nếu không đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới vào phút chót, Mỹ và Nga có thể đứng trên bờ vực của một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Tổng thống Donald Trump từng gợi ý rằng Mỹ có thể để Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực, qua đó mở đường cho việc đàm phán thỏa thuận 'tốt hơn'. Và khi New START bước vào 'giờ G', Điện Kremlin đã lên tiếng.
Ngày 5/2 tới, Hiệp ước New START giữa Nga và Mỹ sẽ chính thức hết hạn, qua đó dỡ bỏ các giới hạn mang tính ràng buộc pháp lý đối với kho vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Gần 8 thập niên kể từ khi được thiết lập, đồng hồ Ngày tận thế được đặt ở mức 85 giây trước nửa đêm, thời điểm mà con người sẽ khiến Trái đất không thể sinh sống được.
Khi chỉ còn một tuần nữa hiệp ước giữa Nga và Mỹ sẽ hết hạn, các chuyên gia cho rằng, Tổng thống Donald Trump nên chấp nhận việc gia hạn.
Ông Medvedev cho rằng tình hình bất ổn toàn cầu sẽ khiến một số quốc gia coi việc sở hữu vũ khí hạt nhân là 'lựa chọn tối ưu nhất'.
Nga vẫn chưa nhận phản hồi chính thức từ Mỹ về đề xuất gia hạn Hiệp ước New START, một vấn đề quan trọng trong ổn định chiến lược toàn cầu.
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cảnh báo, căng thẳng hạt nhân giữa Nga và Mỹ đang gia tăng khi Washington chưa phản hồi đề xuất gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới Nga – Mỹ (New START), trong bối cảnh Moskva cho rằng các động thái chiến lược của Mỹ đang làm xói mòn nền tảng ổn định toàn cầu.
Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) sẽ hết hạn. Đây là văn kiện kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng còn hiệu lực giữa Nga và Mỹ. Nếu hiệp ước này chấm dứt mà không có thỏa thuận mới thay thế, thế giới sẽ bước vào giai đoạn không có bất kỳ ràng buộc pháp lý nào về số lượng vũ khí hạt nhân giữa hai cường quốc sở hữu tới 87% kho vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Tương lai của Hiệp ước New START bỏ ngỏ khi Nga xác nhận đang chờ câu trả lời từ Mỹ, khi những bất đồng về khuôn khổ kiểm soát vũ khí hạt nhân ngày càng rõ nét.
Điện Kremlin ngày 15/1 tuyên bố đồng tình với nhận định của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Ukraine, chứ không phải Nga, đang cản trở việc đạt được một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine.
Năm 2025 được đánh giá là năm biến động trên vũ đài ngoại giao. Bước sang 2026 với những diễn biến bất ngờ ngay từ đầu, Hội đồng quan hệ đối ngoại Mỹ đã tổng hợp các xu hướng trọng điểm có thể sẽ trở thành mấu chốt cho các hoạt động quốc tế trong năm.
Ngày 5-2 tới, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng gia hạn và chưa chấp nhận đề xuất của Mátxcơva về việc tự nguyện duy trì các giới hạn đối với vũ khí hạt nhân chiến lược.
Tổng thống Trump cho rằng bất kỳ hiệp ước thay thế nào trong tương lai cần có sự tham gia của Trung Quốc - quốc gia được Mỹ đánh giá đang sở hữu lực lượng hạt nhân chiến lược tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Trong suốt nhiều thập niên của Chiến tranh Lạnh, khi cạnh tranh chiến lược giữa hai siêu cường đạt đến mức căng thẳng cao nhất, Hoa Kỳ và Liên Xô vẫn duy trì một kênh đối thoại quan trọng: kiểm soát vũ khí hạt nhân. Bất chấp những khác biệt sâu sắc về ý thức hệ và lợi ích địa - chính trị, cả Washington lẫn Moscow đều nhận thức rõ rằng một cuộc chạy đua hạt nhân không bị kiềm chế sẽ làm gia tăng rủi ro thảm họa mang tính toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có thể để Hiệp ước New START với Nga hết hiệu lực, cho rằng Washington sẽ đạt được một thỏa thuận mới tốt hơn trong tương lai.
Nhà lãnh đạo Mỹ để ngỏ khả năng để hiệp ước New START hết hạn vào tháng 2 tới, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu Trung Quốc phải tham gia vào bất kỳ thỏa thuận hạt nhân mới nào.
Mới đây, cả Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và người đồng cấp Đức Frank-Walter Steinmeier đều cảnh báo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ được hình thành sau Thế chiến II đang đứng trước nguy cơ tan rã.
Ngày 8/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington có thể để Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) với Nga hết hiệu lực, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ theo đuổi một thỏa thuận kiểm soát vũ khí 'tốt hơn' trong tương lai. Ông cũng bác bỏ đề xuất của Moscow về việc tự nguyện gia hạn các giới hạn triển khai vũ khí hạt nhân sau khi hiệp ước hết hạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/1 cho biết sẵn sàng để hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực mà không chấp nhận đề xuất từ Moscow về việc gia hạn, New York Times đưa tin.
Khi đối thoại song phương gần như đình trệ và bối cảnh địa chính trị phức tạp, câu hỏi lớn đặt ra là: thế giới kiểm soát vũ khí hạt nhân sẽ đi về đâu?
Theo Hội đồng quan hệ đối ngoại Mỹ (CFR), năm 2025 là năm đầy biến động trên vũ đài ngoại giao. Bước sang năm 2026, có một số phương hướng trọng điểm thế giới cần đặc biệt quan tâm.
Khi Hiệp ước New START, văn kiện kiểm soát vũ khí hạt nhân chiến lược cuối cùng còn hiệu lực giữa Nga và Mỹ, bước vào những tháng đếm ngược trước thời điểm hết hạn ngày 5/2/2026, thế giới không chỉ đối diện nguy cơ một hiệp ước 'chết lâm sàng'. Điều đáng lo hơn là viễn cảnh trật tự kiểm soát vũ khí hình thành suốt hơn nửa thế kỷ qua có thể khép lại trong im lặng, để lại khoảng trống chiến lược mà chưa có khuôn khổ nào sẵn sàng thay thế. New START không sụp đổ bằng một cú sốc, mà đang bị rút ruột từng phần; và chính cách tan rã lặng lẽ ấy mới là phép thử nguy hiểm đối với ổn định chiến lược toàn cầu.
Báo cáo của Lầu Năm Góc cho biết Trung Quốc đã triển khai tên lửa DF-31 vào 3 cụm hầm phóng gần Mông Cổ, trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy thỏa thuận hạt nhân ba bên.
Báo cáo dự thảo của Lầu Năm Góc cho rằng Trung Quốc đã triển khai hơn 100 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa tại các bãi hầm phóng mới và không có mong muốn đàm phán kiểm soát vũ khí.
Tổng thống Vladimir Putin cho biết Moscow coi danh sách các điểm do Mỹ đề xuất liên quan đến xung đột Ukraine là 'có thể sử dụng' làm cơ sở cho các thỏa thuận trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh chiến sự vẫn diễn biến theo hướng có lợi cho Nga.
Nga và Trung Quốc hội đàm tại Moskva để bàn về vấn đề phòng thủ tên lửa và hạt nhân cũng như ổn định chiến lược, nhất trí tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này.
TASS ngày 20-11 dẫn lời đại diện thường trực của Nga tại các tổ chức quốc tế có trụ sở ở Geneva (Thụy Sĩ) Gennady Gatilov cho biết: Nga sẵn sàng nối lại đối thoại với Mỹ về vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân nếu các điều kiện thích hợp được chuẩn bị.
Theo kênh CNN, màn đấu khẩu giữa hai cường quốc sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới khiến nguy cơ một cuộc chạy đua vũ trang mới và tương lai của Hiệp ước New START trở thành tâm điểm lo ngại quốc tế.
Trong hơn ba thập niên, thế giới sống trong một 'khoảng lặng mong manh' không có vụ thử nổ hạt nhân nào của Mỹ và Nga. Giờ đây, những phát biểu cứng rắn về khả năng nối lại thử nghiệm từ Washington tới Moscow đang đẩy khoảng lặng ấy tới giới hạn. Khi hiệp ước kiểm soát vũ khí chiến lược cuối cùng giữa hai siêu cường sắp hết hiệu lực, lời đe dọa thử nghiệm hạt nhân không chỉ là chiêu bài gây sức ép lẫn nhau, mà còn là tín hiệu báo trước một kỷ nguyên 'hậu kiểm soát vũ khí' nhiều rủi ro, trong đó luật chơi trở nên lỏng lẻo hơn, còn ngưỡng an toàn của nhân loại lại thấp đi.
Ngoại trưởng Mỹ thừa nhận đang dần cạn kiệt mục tiêu để áp lệnh trừng phạt Nga, đồng thời khẳng định hội nghị thượng đỉnh Trump - Putin sẽ diễn ra 'nếu chắc chắn mang lại kết quả về vấn đề Ukraine'.
Ngoại trưởng Nga kêu gọi Mỹ gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm để ngăn chặn nguy cơ xảy ra chiến tranh hạt nhân.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 11/11 tuyên bố Moskva sẵn sàng gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) thêm một năm trước khi văn kiện này hết hiệu lực vào ngày 5/2/2026, đồng thời khẳng định Nga không có kế hoạch tiến hành thử hạt nhân trừ khi một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân khác làm điều đó trước.
Theo hãng tin TASS của Nga, Ngoại trưởng nước này Sergei Lavrov ngày 8/11 cho biết các cơ quan chức năng đang triển khai chỉ thị của Tổng thống Vladimir Putin về việc soạn thảo phương án triển khai một vụ thử hạt nhân.