Trong dòng lịch sử Phật giáo Việt Nam, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp được hình thành vào những thế kỷ đầu công nguyên. Tín ngưỡng Phật Tứ Pháp có một vai trò to lớn trong việc phát huy nội lực, đề cao ý thức độc lập tự chủ, gìn giữ và phục hưng bản sắc văn hóa dân tộc...
Trong dòng lịch sử Phật giáo Việt Nam, tín ngưỡng thờ Tứ Pháp được hình thành vào những thế kỷ đầu công nguyên. Đây được coi là một tín ngưỡng độc đáo chỉ có ở Việt Nam, gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước, là kết quả của sự dung hòa giữa Phật giáo Ấn Độ và văn hóa bản địa.
Chúng tôi đến chùa Bà Đanh, tọa lạc tại xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam trong không khí không còn 'đệ nhất vắng' như xưa kia nữa. Không gian hôm nay cuốn hút bởi kiến trúc cổ kính hàng trăm năm tuổi cùng với sự kiện lịch sử cách đây 90 năm trước (1930) mà thành cụm di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng khu vực miền Bắc.
Theo thời gian, những câu chuyện huyền bí tiếp tục xuất hiện ở chùa Bà Đanh. Người dân trong vùng thường bảo nhau rằng, khi đi ngang qua chùa thì chớ có cười cợt hoặc nói những điều bất kính...
Luy Lâu được coi là trung tâm Phật giáo xuất hiện sớm nhất trong ba trung tâm Phật giáo thời kỳ khởi thủy ở khu vực Đông Á và Đông Nam Á. Luy Lâu là minh chứng cho sự hòa hợp của Phật giáo Ấn Độ với tín ngưỡng bản địa, chứ không phải là sản phẩm của 1.000 năm Bắc thuộc.
Chuyện gia đình cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Văn Xuân ở thôn Ngải Dương (Đình Dù, Văn Lâm, Hưng Yên) tự nguyện xây dựng trường học, tu sửa đền chùa, ủng hộ hàng trăm triệu đồng xây dựng nông thôn mới; giúp đỡ hộ nghèo và gia đình người có công khiến nhiều người trầm trồ thán phục. Có người bảo 'nhà ông ấy là cây lộc của thôn Ngải Dương ta đấy'.
Khi nhắc đến chùa, chúng ta nghĩ ngay đến mục đích chính của ngôi chùa là thờ Phật. Tuy nhiên, khi du nhập vào Việt Nam, đặc biệt một số khu vực Bắc Bộ thì sớm hòa nhập với những tín ngưỡng bản địa khác. Hệ thống Tứ Pháp là một tục thờ bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc 'Việt hóa' đạo Phật để gần gũi hơn với đời sống nông nghiệp.