Tối 2/10, tại Công viên Hội An (phường Hạc Thành), UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức khai mạc Liên hoan Văn hóa ẩm thực xứ Thanh năm 2025 với chủ đề 'Đậm bản sắc - Bừng tinh hoa'.
Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, liên kết thị trường và xây dựng chuỗi cung ứng ổn định đã trở thành yếu tố sống còn để hàng hóa Việt Nam nâng cao giá trị, mở rộng thị phần trong nước và quốc tế. Thanh Hóa là một trong những địa phương có nhiều tiềm năng phát triển, đang cho thấy rõ bài học từ thực tiễn, khi sản xuất và thương mại gắn kết chặt chẽ, hàng hóa không chỉ tìm được đầu ra ổn định, mà còn góp phần khẳng định thương hiệu địa phương trên bản đồ kinh tế cả nước.
Những năm gần đây, Thanh Hóa chú trọng thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất và thương mại nhằm tạo chuỗi giá trị hàng hóa, ổn định đầu ra và nâng cao sức cạnh tranh. Đây là hướng đi quan trọng để phát huy tiềm năng kinh tế của tỉnh trong bối cảnh hội nhập, song để trở thành động lực bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và gắn kết chặt chẽ hơn.
Với người dân Việt Nam nói chung, xứ Thanh nói riêng, hình ảnh những cây dừa vươn cao, tỏa bóng từ lâu đã trở thành biểu tượng cho nét đẹp văn hóa làng xã, văn hóa ẩm thực, hằn sâu trong ký ức nhiều thế hệ...
Trong xu thế hội nhập, tài sản trí tuệ (TSTT) không chỉ là công cụ pháp lý để bảo vệ sản phẩm mà còn là 'chìa khóa' nâng cao giá trị, mở rộng thị trường cho nông sản địa phương. Ở Thanh Hóa, việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) cho đặc sản bản địa đã mang đến bước chuyển mạnh mẽ, nhiều sản phẩm truyền thống đã trở thành thương hiệu được tin dùng trên cả nước.
Thanh Hóa không chỉ là vùng đất lịch sử 'địa linh nhân kiệt' mà còn sở hữu nhiều danh thắng hấp dẫn, từ biển Sầm Sơn sôi động, Pù Luông hoang sơ đến Thành Nhà Hồ cổ kính, níu chân du khách bốn phương.
Thời gian qua, nhiều hoạt động bảo hộ, phát triển tài sản trí tuệ được các sở, ngành, địa phương trong tỉnh tích cực triển khai. Nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực địa phương sau khi được bảo hộ sở hữu trí tuệ đã được người tiêu dùng biết đến rộng rãi, uy tín được nâng cao, giá trị gia tăng đáng kể trên thị trường trong nước và quốc tế.
Cùng với cả tỉnh, huyện Vĩnh Lộc bước vào thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2020-2025 trong bối cảnh đại dịch COVID-19 bùng phát kéo dài cùng nhiều yếu tố bất lợi khác. Song, bằng sự nỗ lực, quyết tâm cao nhất của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần vượt khó của cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân, huyện Vĩnh Lộc đã cán đích nhiều mục tiêu quan trọng.
Để xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, các địa phương đã thực hiện nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân, doanh nghiệp, HTX, nông dân tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản. Qua đó, góp phần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, có truy xuất nguồn gốc, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Về miền Tây Đô (Vĩnh Lộc), du khách không chỉ được khám phá cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, ghé thăm hệ thống các di tích lịch sử - văn hóa, tâm linh, chiêm ngưỡng Di sản Văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ... mà còn được thưởng thức hương vị thơm ngon của món chè lam Phủ Quảng.
Ẩm thực xứ Thanh là sự giao thoa tinh tế giữa phong vị miền Bắc và miền Trung. Mỗi món ăn nơi đây khiến thực khách nếm thử một lần sẽ nhớ mãi.
Đến đầu năm 2025, Thanh Hóa đã có hơn 600 sản phẩm OCOP, trong đó có 2 sản phẩm 5 sao quốc gia, hơn 60 sản phẩm 4 sao. Nhiều sản phẩm vươn thị trường rộng khắp cả nước và cả quốc tế nhờ biết phát huy những lợi thế là yếu tố bản địa, đặc trưng.
'Hồn cốt' bảo vệ di sản vẫn là những 'con người di sản', những người sẽ 'trao lửa' cho thế hệ trẻ, với mong muốn họ tiếp tục phát huy cái hay, cái đẹp và nâng tầm di sản văn hóa dân tộc.
Tài sản trí tuệ (TSTT) đã và đang trở thành công cụ đắc lực và hữu hiệu giúp các địa phương, các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh khai thác tiềm năng, lợi thế và nâng cao giá trị, khả năng cạnh tranh cho các sản phẩm, hàng hóa. Do vậy, tạo lập, phát triển và bảo vệ TSTT sẽ khuyến khích, tạo động lực cho sự sáng tạo, thúc đẩy cải tiến kỹ thuật, nghiên cứu khoa học để tạo ra những sản phẩm mới, hữu ích cho xã hội.
Nhờ được tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn từ các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) trên địa bàn tỉnh thông qua các tổ vay vốn, những năm qua, hàng trăm nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh đã có điều kiện tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi để phát triển sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập. Nguồn vốn từ các ngân hàng đã trở thành 'đòn bẩy' góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế gắn với XDNTM, NTM nâng cao, kiểu mẫu tại các địa phương.
Thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đến cuối tháng 11/2024, toàn tỉnh đã có 553 sản phẩm được công nhận sản phẩm đạt tiêu chí OCOP 3 sao trở lên. Góp phần vào sự phát triển của các sản phẩm OCOP, các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai nhiều gói vay với lãi suất ưu đãi giúp nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất, HTX có điều kiện mở rộng sản xuất, xây dựng, phát triển các sản phẩm OCOP, tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.
Agribank là ngân hàng chủ lực đầu tư phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Vì thế, thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) XDNTM Agribank đã đẩy mạnh tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn để phát triển sản xuất, tăng thu nhập cho người dân và giảm nghèo bền vững. Tháng 1/2019 Agribank Thanh Hóa chia tách thành 3 chi nhánh loại 1: Chi nhánh tỉnh Thanh Hóa, Chi nhánh Nam Thanh Hóa và Chi nhánh Bắc Thanh Hóa.
Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm làng nghề truyền thống vừa góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, đồng thời giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động địa phương. Bởi vậy, để tạo điều kiện cho các làng nghề phát triển, việc quan tâm xây dựng thương hiệu cho các làng nghề đang được huyện Vĩnh Lộc quan tâm, thực hiện.
Sáng 16/8, tại Trung tâm hội nghị 25B, TP Thanh Hóa, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị kết nối doanh nghiệp (DN) sản xuất, xuất nhập khẩu và phân phối các sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp tỉnh Thanh Hóa với các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc năm 2024.
Chương trình OCOP được kỳ vọng đánh thức, phát huy tối đa tiềm năng trong những sản phẩm đặc trưng của các địa phương. Đồng thời, thông qua chương trình, các chủ thể sản xuất cũng vun trồng, bồi đắp để mỗi sản phẩm mang những dấu ấn riêng, không bị hòa lẫn trong các sản phẩm OCOP hiện có. Những nét riêng ấy chính là sức hút để sản phẩm có sức tiêu thụ, phản hồi tốt khi lưu thông trên thị trường.
Tỉnh Thanh Hóa luôn xác định Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là động lực để phát triển kinh tế, khơi dậy tiềm năng, lợi thế khu vực nông thôn. Qua đó, tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với phát triển tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề, dịch vụ và du lịch nông thôn.
Tối 27/6, tại quảng trường biển Sầm Sơn, UBND tỉnh Thanh Hóa đã long trọng tổ chức lễ khai mạc liên hoan văn hóa ẩm thực xứ Thanh năm 2024 mang chủ đề 'Đậm bản sắc – Bừng tinh hoa'
Sự kiện được tổ chức nhằm tôn vinh, quảng bá giá trị văn hóa ẩm thực của Thanh Hóa; kích cầu, quảng bá du lịch và vinh danh đơn vị, gian hàng OCOP tiêu biểu.
Ẩm thực xứ Thanh vừa có nét chung với ẩm thực dân tộc, vừa có những khác biệt phản ánh những nét đặc trưng về điều kiện tự nhiên, văn hóa bản địa, tài năng, sự khéo léo, sáng tạo của các thế hệ người dân nơi đây. Sự khác biệt được tạo nên từ truyền thống ấy đã tạo nên sự độc đáo, mang đậm dấu ấn của xứ Thanh.
Việc phát triển sản phẩm quà tặng du lịch không chỉ góp phần quảng bá du lịch hiệu quả mà còn giới thiệu những nét đẹp văn hóa, đời sống của người dân và thúc đẩy kinh tế địa phương ngày càng phát triển. Chính vì vậy, nhiều địa phương, khu, điểm du lịch trong tỉnh đã chú trọng phát triển, sáng tạo ra nhiều sản phẩm quà tặng du lịch hấp dẫn du khách.
Thời gian qua, các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) trên địa bàn tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều chương trình tín dụng ưu đãi, phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng. Qua đó, đã hỗ trợ người dân, doanh nghiệp cùng vượt qua khó khăn, đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy kinh tế tại các địa phương phát triển.
Thanh Hóa có hàng trăm sản phẩm nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp đặc trưng, chứa đựng nét đặc sắc trong đời sống sản xuất, sinh hoạt của người dân. Với sự đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, đã có hàng trăm sản phẩm tiêu biểu khẳng định được vị thế trên thị trường. Tuy nhiên, con số ấy vẫn khiêm tốn so với hệ sinh thái sản phẩm đặc trưng của tỉnh. Do đó, các sở, ngành, địa phương đã và đang hỗ trợ để ngày càng nhiều sản phẩm đặc trưng xây dựng được thương hiệu, có sức cạnh tranh trên thị trường và hướng tới xuất khẩu.
Đến Thanh Hóa du khách sẽ được thưởng thức những món đặc sản độc đáo nổi tiếng cả nước của xứ Thanh. Đặc sản xứ Thanh cũng để lại trong lòng du khách từng qua nơi này một cảm nhận khó quên.
Dưới đây là 6 đặc sản nổi tiếng Thanh Hóa mà bất cứ ai cũng muốn thưởng thức.
Những ngày này, ở các làng nghề đã bắt đầu chộn rộn hương vị Tết cổ truyền. Hơi ấm của các lò sản xuất chè lam, kẹo lạc... như xua bớt không khí giá lạnh ngày đông. Trong không gian đoàn tụ ngày xuân, thưởng thức món chè lam cùng với trà ngon như chạm tới cái hồn quê Bắc Bộ.
Sáng 1/2, tại Di sản văn hóa Thế giới Thành nhà Hồ (xã Vĩnh Tiến) và Danh lam thắng cảnh quốc gia núi Kim Sơn (xã Vĩnh An), huyện Vĩnh Lộc đã khai trương 2 Điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP và các sản phẩm tiềm năng, lợi thế của huyện.
Ngoài các doanh nghiệp sản xuất lớn, tập trung tại Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp, Thanh Hóa có hơn 50.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh riêng lẻ tại các vùng nông thôn. Nhiều sản phẩm chất lượng tốt, thị trường tiêu thụ ổn định đã được chứng nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu cấp tỉnh, khu vực, quốc gia và ngày càng vươn xa trên thương trường.
Phát triển tiểu thủ công nghiệp (TTCN) đang là hướng đi hiệu quả, giúp đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thay đổi bộ mặt nông thôn. Nhiều ngành nghề truyền thống được duy trì, phát triển, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Để có được thanh chè thơm ngon chất lượng, thực sự là đặc sản truyền thống ở một vùng quê, các gia đình sản xuất chè lam ở Vĩnh Lộc từ bao đời nay phải rất công phu.
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế tri thức, tài sản trí tuệ (TSTT) đang ngày càng đóng vai trò quan trọng, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm chủ lực tại các địa phương và tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp.
Tính đến nay, Thanh Hóa đã có 442 sản phẩm OCOP, trong đó có 385 sản phẩm hạng 3 sao; 56 sản phẩm hạng 4 sao; 1 sản phẩm 5 sao. Riêng năm 2023, có 150 sản phẩm được công nhận. Sau khi được công nhận, các sản phẩm OCOP đều tăng quy mô sản xuất và doanh thu bán hàng.
Được biết đến là một 'miền di sản', là 'cái nôi' di sản văn hóa dân tộc, văn hóa xứ Thanh nổi bật với nhiều di sản văn hóa độc đáo, giá trị. Những di sản văn hóa ấy chính là món quà vô giá của các thế hệ cha ông gửi đến cho con cháu cùng niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm vun đắp, trao truyền.
Ông Bùi Công Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Thanh Hóa chia sẻ về kết quả đạt được của chương trình OCOP.
Giữ gìn, phát huy làng nghề, làng nghề truyền thống là nhiệm vụ bức thiết, không chỉ góp phần giữ gìn, tôn vinh những giá trị bản sắc văn hóa dân tộc, mà phát triển làng nghề cũng góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là vùng nông thôn. Vì vậy, những năm qua ngoài cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề từ Trung ương thì tỉnh đã có nhiều giải pháp đem lại những hiệu quả nhất định.
Sau 3 năm trải qua dịch bệnh COVID-19 đã ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động thương mại của cả nước nói chung và tỉnh Thanh Hóa nói riêng. Song, với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh thương mại - dịch vụ trên địa bàn tỉnh đã thích ứng linh hoạt, chủ động tìm nhiều giải pháp để phát triển.
Với gần 4 triệu dân, nhu cầu sản phẩm tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa là khá lớn. Tuy nhiên, thực tế hàng tiêu dùng của tỉnh lại chiếm thị phần khá thấp trên 'sân nhà'. Bên cạnh lý do chất lượng sản phẩm, năng lực sản xuất thì một trong những nguyên nhân quan trọng là việc xây dựng, phát triển thương hiệu hàng tiêu dùng chưa thực sự được chú trọng.
Sau hơn 4 năm triển khai thực hiện, Chương trình OCOP được sự quan tâm của Trung ương; sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh; sự vào cuộc tích cực của các sở, ban, ngành; cấp ủy, chính quyền địa phương và các chủ thể OCOP. Đến nay, tỉnh Thanh Hóa đã có 346 sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm 5 sao, 54 sản phẩm 4 sao (trong đó có 3 sản phẩm tiềm năng 5 sao, đang đề nghị Trung ương đánh giá, phân hạng), 291 sản phẩm 3 sao.
Ẩm thực là một trong những yếu tố quan trọng để thu hút khách du lịch. Việc trải nghiệm du lịch ẩm thực luôn gắn kết với trải nghiệm văn hóa trong suốt hành trình của du khách, mang lại cho du khách những cảm nhận sâu hơn về văn hóa điểm đến. Tuy nhiên, việc khai thác các giá trị văn hóa ẩm thực xứ Thanh gắn với định vị thương hiệu điểm đến hiện vẫn còn nhiều hạn chế.
Việc đăng ký nhãn hiệu luôn được xem là 'giấy khai sinh' cho các sản phẩm nông sản, bảo đảm các điều kiện truy xuất nguồn gốc, có sức cạnh tranh trên thị trường và tham gia vào thị trường xuất khẩu. Mặc dù, trên địa bàn tỉnh có gần 200 sản phẩm nông nghiệp đang được sản xuất với sản lượng lớn song nhiều doanh nghiệp, HTX và nông dân vẫn chủ quan, chưa quan tâm tìm hiểu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm dẫn tới giá trị sản xuất chưa được như kỳ vọng.
Theo thống kê, hiện Thanh Hóa có hơn 170 làng nghề và làng có nghề, trong đó có trên 90 làng nghề được công nhận. Theo tinh thần Nghị định số 52 ngày 12-4-2018 của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn, Thanh Hóa đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển tiểu thủ công nghiệp và ngành nghề nông thôn. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX nêu mục tiêu: 'Tiếp tục phát triển tiểu thủ công nghiệp, chú trọng sản xuất các sản phẩm phục vụ du lịch, xuất khẩu'; điều đó góp phần định hướng cho các làng nghề tiếp tục duy trì, phát triển đảm bảo tính bền vững.
Xác định xây dựng và bảo vệ 'thương hiệu' là 'chìa khóa' để các sản phẩm nông sản khẳng định chất lượng, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, các doanh nghiệp, HTX, người dân sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã nỗ lực đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu cho nông sản xứ Thanh. Nhờ đó, nhiều sản phẩm nông sản của tỉnh đã có sức cạnh tranh, được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường cả nước và một số sản phẩm đã tham gia xuất khẩu.
Sáng 5/5, tại Khu dịch vụ thương mại tổng hợp Yên Trung, huyện Yên Định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa công bố tuyến du lịch kết nối các huyện Yên Định, Cẩm Thủy, Vĩnh Lộc, Thọ Xuân.
Nằm trong chuỗi các sự kiện kích cầu du lịch năm 2023 của tỉnh Thanh Hóa, nhằm giới thiệu tiềm năng du lịch và các điểm đến mới đồng thời, tạo cơ hội để các địa phương trọng điểm du lịch trong tỉnh liên kết, hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển du lịch bền vững, ngày 5/5, tại huyện Yên Định, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã tổ chức lễ công bố tuyến du lịch kết nối các huyện Yên Định, Cẩm Thủy, Vĩnh Lộc, Thọ Xuân.
Thanh Hóa có 36 nghề, 118 làng nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và hơn 100 làng nghề, làng nghề truyền thống và có những nghề vẫn được duy trì, phát triển mạnh mẽ, song cũng có những nghề dần mai một theo thời gian. Khi tỉnh triển khai Chương trình OCOP đã tạo 'cú hích' làm đổi mới tư duy sản xuất, góp phần chuyển dịch mạnh mẽ kinh tế nông thôn. Trong đó, sản phẩm làng nghề cũng có nhiều cơ hội được bảo tồn, phát triển, vươn xa hơn trên thị trường.
Làng nghề nói chung, đặc biệt là các làng nghề truyền thống có lịch sử hàng trăm năm, được ví như một 'phức hợp văn hóa'. Bởi ở đó không chỉ có nghề nuôi sống con người, mà còn hội tụ cả tri thức dân gian, phong tục tập quán, thậm chí cả tín ngưỡng, hay 'lồng' vào đó là thế giới quan, nhân sinh quan... Chính vì lẽ đó, việc bảo vệ và khai thác giá trị làng nghề truyền thống đang được các cấp, ngành, địa phương đặt ra. Trong đó, xây dựng sản phẩm du lịch làng nghề đang là một hướng đi phù hợp.
Không phủ nhận một kết quả rằng, lượng khách du lịch đến với Thanh Hóa ngày càng tăng qua từng năm; song cũng không thể không nhấn mạnh một thực tế đó là, mức chi tiêu của du khách tại Thanh Hóa so với nhiều tỉnh/thành khác trong nước là rất khiêm tốn. Trong khi, du lịch thực chất là hoạt động bỏ tiền mua dịch vụ để thỏa mãn các nhu cầu nghỉ ngơi, thăm thú, chăm sóc sức khỏe, mua sắm... Chính vì lẽ đó, nếu du khách không thể 'trút hầu bao' cho chuyến đi, thì đó là sự thiệt thòi, thậm chí là thiệt hại của ngành du lịch.