Cuối năm, khi những cơn gió lạnh từ dãy Giăng Màn bắt đầu tràn về, mang theo hơi thở dịu dàng của mùa xuân đang đến gần, chúng tôi mới có dịp trở lại bản Rào Tre, xã Phúc Trạch (Hà Tĩnh).
Cuối năm, khi những cơn gió lạnh từ dãy Giăng Màn tràn về, mang theo hơi thở dịu dàng của mùa Xuân đang đến gần, chúng tôi trở lại bản Rào Tre, xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh. Con đường dẫn vào bản vẫn uốn lượn theo triền núi, quanh co giữa đại ngàn xanh thẳm, nhưng cảm giác thì đã khác xưa rất nhiều. Không còn là lối mòn đất đỏ trơn trượt mỗi mùa mưa, con đường chính vào bản, dẫn tới từng hộ dân nay đã được rải nhựa phẳng phiu, sạch sẽ, nối dài hy vọng giữa núi rừng Trường Sơn.
Dưới chân núi Ka Đay, những ngôi nhà sàn đã khoác lên mình sắc xuân rực rỡ, cờ Tổ quốc tung bay, báo hiệu một cái Tết đủ đầy, ấm áp với đồng bào dân tộc Chứt ở Hà Tĩnh.
Được sự chăm lo của các cấp, ngành, các tấm lòng thơm thảo nên đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực biên giới Hà Tĩnh đang phấn khởi vui đón xuân mới trong bình yên, đủ đầy.
40 năm đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được rất nhiều thành công trong phát triển kinh tế - xã hội, từ một nước nghèo trở thành quốc gia ngày càng có vị thế quan trọng trên trường quốc tế.
Không dừng ở lời kêu gọi, tinh thần ấy đã hiện hữu trong từng quyết định quản lý, trong sự đồng hành giữa lãnh đạo và cơ sở, giữa thầy cô với nhau và với học trò.
Các cấp, các ngành, các chủ rừng ở Hà Tĩnh đang gấp rút triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp bảo vệ rừng dịp cao điểm trước, trong, sau tết Nguyên đán năm 2026.
Những ngày đầu năm mới Dương lịch 2026, bản Rào Tre, xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh, nơi sinh sống của 46 hộ với 160 nhân khẩu đồng bào dân tộc Chứt lại rộn ràng tiếng cười. Dẫu đời sống vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng người dân ở bản nhỏ này luôn cảm nhận rõ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và những người lính Cụ Hồ. Sự đồng hành ấy không chỉ góp phần giúp bà con phát triển kinh tế mà còn gieo thêm những niềm tin, hy vọng nơi vùng biên heo hút.
Cùng với chính quyền địa phương, hành trình đến trường của học sinh người Chứt bản Rào Tre được sự nâng đỡ bền bỉ bởi thầy cô và bộ đội biên phòng.
Từ bản Rào Tre heo hút, Trường Mầm non Hương Liên (Hà Tĩnh) kiên trì xóa mù chữ, mù tiếng Việt cho trẻ dân tộc Chứt ngay từ bậc học mầm non.
Việc triển khai Dự án 6 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch' thuộc chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 đã tạo động lực quan trọng cho đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh.
Từ việc học để xóa mù chữ, người Chứt ở bản Rào Tre đã có những học sinh bước vào giảng đường viết nên câu chuyện đẹp về sự kiên trì.
Hành trình mang con chữ đến trẻ em dân tộc Chứt ở bản Rào Tre được viết bằng sự kiên trì của thầy cô, bộ đội biên phòng và nhiều tấm lòng.
Hành trình mang con chữ đến với trẻ em dân tộc Chứt bắt đầu, được viết nên bằng sự kiên trì của thầy, cô giáo, sự sát cánh của bộ đội biên phòng và sự hỗ trợ của nhiều tấm lòng hảo tâm.
Đã hơn ba thập kỷ kể từ ngày những người Chứt rời hang đá giữa đại ngàn để hòa nhập cộng đồng và gây dựng bản Rào Tre (nay thuộc xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh). Từ đó đến nay, cán bộ, chiến sĩ biên phòng luôn đồng hành, hướng dẫn bà con học chữ, biết sản xuất, chăm lo đời sống và xây dựng bản làng ngày càng no ấm.
Nhờ mô hình trồng trầm hương do BĐBP Bản Giàng hướng dẫn, bà con dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (Hà Tĩnh) đang mở hướng thoát nghèo bền vững.
Mưa lớn kéo dài khiến nước sông dâng cao gây ngập lụt, chia cắt, lực lượng chức năng sơ tán 226 hộ dân xã Cẩm Duệ (Hà Tĩnh) tới nơi an toàn ngay trong đêm.
Dưới chân núi Ka Đay, nơi đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, câu chuyện về sự hồi sinh của một tộc người thiểu số được tái hiện rất rõ ràng từ những ngôi nhà sàn kiên cố, cánh đồng lúa vàng rực và tiếng gọi nhau í ới đến trường của lũ trẻ.
Trên bản đồ hành chính, Ka Đay, Châu Sơn, Phú Thiềng chỉ là những điểm nhỏ giữa đại ngàn. Nhưng trên 'bản đồ chính trị', đó lại là những điểm sáng từ ngọn lửa niềm tin mà những nữ đảng viên bình dị đã bền bỉ 'thắp' suốt nhiều thập kỷ. Một ngọn lửa không bao giờ tắt, đó chính là niềm tin vào Đảng. Hành trình phía trước, một câu hỏi lớn được đặt ra: ai sẽ tiếp lửa sau họ?
Giữa đại ngàn miền Tây Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị… có những nữ đảng viên - những người mẹ lặng lẽ gùi chữ, nhóm bếp, dựng nhà, giữ chi bộ; họ không có chức danh cao, không nhận phụ cấp lớn, chỉ bền bỉ 'giữ Đảng như giữ lửa', để ánh sáng niềm tin không tắt trong từng nếp bản, nếp làng; loạt bài khắc họa hành trình của những người mẹ - những 'người giữ lửa' âm thầm nhưng bền bỉ giữa đại ngàn Tổ quốc.
Khi bão số 10 ập đến, bản Rào Tre oằn mình chống chọi với cuồng phong, những người lính biên phòng như bức tường hộ mệnh giúp dân bản vượt qua đêm bão.
Dưới chân núi Ka Đay, Bộ đội Biên phòng Đồn Bản Giàng đang đồng hành cùng đồng bào Chứt (bản Rào Tre, xã Phúc Trạch, Hà Tĩnh) trong mô hình trồng trầm hương – một loài cây quý của núi rừng.
Tỷ lệ hộ nghèo trong cộng đồng người Chứt ở bản Rào Tre (Hà Tĩnh) giảm hàng năm, tuy nhiên tính bền vững chưa cao.
Ngoài nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ biên giới, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Bản Giàng (BĐBP Hà Tĩnh) còn kiên trì chăm sóc, hỗ trợ bà con thay đổi tập quán, phát triển sinh kế.
Giữa vùng núi heo hút Rào Tre, nép mình bên dãy Giăng Màn thuộc xã Phúc Trạch (tỉnh Hà Tĩnh), cuộc sống của 46 hộ dân tộc Chứt đang từng ngày đổi thay. Có được kết quả ấy, không thể không nhắc đến vai trò của người cán bộ, chiến sĩ biên phòng. Họ không chỉ bảo vệ biên cương mà còn là điểm tựa cho đồng bào nơi đây.
Mỗi căn nhà sẽ có diện tích 40 m2, hình thức nhà sàn kiên cố với kinh phí hỗ trợ 350 triệu đồng/căn.
7 hộ đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, Hà Tĩnh) sẽ được hỗ trợ xây dựng nhà ở kiên cố với tổng mức kinh phí hơn 2,4 tỷ đồng.
Do ảnh hưởng của bão số 6, từ đêm 29/8 đến sáng 30/8, trên địa bàn Hà Tĩnh đã có mưa to, gây ngập lụt, chia cắt một số địa bàn.
Bão Nongfa (bão số 6) đang đổ bộ vào đất liền, tại Hà Tĩnh ghi nhận có mưa lớn, khiến nhiều tuyến đường bị chia cắt, một bản người đồng bào Chứt rơi vào tình trạng cô lập.
21 hộ dân với 58 nhân khẩu người đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh đã được di chuyển đến nơi an toàn nhằm phòng tránh mưa lớn, sạt lở đất do bão số 5 gây ra.
Sau nhiều năm được tuyên truyền, vận động, đến nay, người dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) đã chấm dứt tình trạng hôn nhân cận huyết, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã đến trạm y tế khám sức khỏe định kỳ.
'Có được tấm bằng cử nhân, với em, như một phép màu'. Hồ Thị Sương - cô gái dân tộc Chứt đầu tiên của bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) vừa tốt nghiệp Trường Đại học Hà Tĩnh, ngành Giáo dục mầm non, chia sẻ trong niềm xúc động. Điều làm em hạnh phúc hơn cả là sau khi ra trường, em sẽ trở về bản làng để gieo chữ cho những đứa trẻ quê mình - nơi còn lắm gian khó nhưng cũng chan chứa nghĩa tình.
Hồ Thị Sương nói mình có được tấm bằng cử nhân 'như một phép màu'. Em thực hiện được ước mơ là nhờ sự giúp đỡ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh. Sau tốt nghiệp, em sẽ trở về bản làng, gieo chữ cho những em nhỏ.
Vượt muôn vàn gian khó, hành trình trở thành giáo viên của em Hồ Thị Sương (dân tộc Chứt, bản Rào Tre, xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đẹp về nghị lực vươn lên.
Tại bản Rào Tre (xã Hương Liên, nay là xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) - nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Chứt - nhiều nam giới đang tích cực chung tay thay đổi định kiến giới, xóa bỏ hủ tục, góp sức xây dựng một cộng đồng bình đẳng hơn.
Những năm qua, cán bộ, chiến sĩ tổ công tác bản Rào Tre (Đồn biên phòng Bản Giàng, tỉnh Hà Tĩnh) luôn tận tình chăm sóc sức khỏe miễn phí, nhận nuôi và hỗ trợ những học trò người Chứt có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.
Tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch) và bản Giàng II (xã Hương Xuân), Hà Tĩnh - nhà văn hóa cộng đồng không chỉ là nơi sinh hoạt chung, mà còn là không gian lưu giữ và truyền dạy bản sắc văn hóa người Chứt. Từ nhạc cụ, nông cụ đến vật dụng đời sống, mỗi hiện vật đều kể câu chuyện về một tộc người đang bền bỉ gìn giữ di sản giữa nhịp sống hiện đại.
Cuộc sống của đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, xã Hương Liên, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh đang đổi thay tích cực theo thời gian. Tuy nhiên, bản làng cũng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ như mai một các giá trị văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp, sự xâm nhập của những đối tượng xấu tuyên truyền đạo lạ... Trong bối cảnh đó, cán bộ, chiến sĩ Tổ công tác Biên phòng bản Rào Tre, Đồn Biên phòng Bản Giàng, BĐBP Hà Tĩnh luôn cảnh giác, là điểm tựa vững chắc để đồng bào Chứt yên tâm xây dựng cuộc sống mới.
Giữa núi rừng Hà Tĩnh hùng vĩ, bản Rào Tre (xã Hương Liên, huyện Hương Khê) - nơi đồng bào dân tộc Chứt sinh sống - đang từng ngày thay da đổi thịt. Ánh sáng tri thức từ dự án 6 đã mở ra con đường mới, giúp phụ nữ Chứt vượt qua khó khăn, vươn lên thoát nghèo và xây dựng một tương lai tươi sáng.
Dự án ảnh kỷ yếu cho trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số với chủ đề 'Rạng ngời cùng Tổ quốc' ghi lại những khoảnh khắc đẹp của trẻ em người dân tộc Chứt, Mường ở Hương Khê (Hà Tĩnh).
Được triển khai từ năm 2021 tại hai bản đặc biệt khó khăn của đồng bào dân tộc Chứt là Rào Tre (xã Hương Liên) và Bản Giàng (xã Hương Vĩnh) thuộc huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), Dự án 8 'Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em' đã góp phần thay đổi diện mạo đời sống xã hội, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và bảo vệ phụ nữ, trẻ em dân tộc Chứt.
Trường THCS&THPT Dân tộc nội trú Hà Tĩnh là cơ sở giáo dục có vai trò đặc biệt, nhưng đang gặp khó khăn trong tuyển sinh nên cần được mở rộng đối tượng đào tạo để duy trì, phát triển.
Bản Rào Tre (Hương Liên, Hương Khê, Hà Tĩnh) là bản tái định cư của đồng bào dân tộc Chứt ở thượng nguồn sông Ngàn Sâu. Điều đặc biệt là đồng bào Chứt nơi đây đều mang họ Hồ, với ý nghĩa người Chứt là con cháu Bác Hồ. Chi bộ bản Rào Tre thành lập năm 2017, bằng tâm huyết, trách nhiệm cao, đội ngũ đảng viên người Chứt luôn gương mẫu đi đầu, khắc phục khó khăn, lãnh đạo đồng bào một lòng theo Đảng, phấn đấu xứng đáng là con cháu Bác Hồ.
23 năm công tác, gắn bó với những nơi gian khó nhất vùng biên giới tỉnh Hà Tĩnh, ngoài là người lính biên phòng, Trung tá Nguyễn Văn Thiên còn là người thầy giáo gieo chữ lên non...
Chương trình 'Xuân biên phòng ấm lòng dân bản' là hoạt động mang nhiều ý nghĩa hướng về đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (Hương Liên) và Bản Giàng 2 (Hương Vĩnh, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh).
Từ không biết trồng lúa, chăn nuôi, giờ đây, người dân tại bản Rào Tre đã biết chăm sóc, phát triển các vườn rau màu, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thông qua các chuyên đề, 45 cán bộ phụ trách thực hiện Dự án 8 tại huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) đã được trang bị nhiều kiến thức về bình đẳng giới.
Lần thứ 2, đồng bào người Chứt tại bản Rào Tre (xã Hương Liên, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) có người viết tiếp ước mơ vào đại học...
Tại xã Hương Liên, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), mưa lớn lớn kéo dài, nước từ thượng nguồn đổ về ồ ạt đã gây ngập cầu tràn bắc qua sông Ngàn Sâu, khiến bản Rào Tre bị cô lập.
Trong những năm qua, với sự quan tâm của các cấp, các ngành và cán bộ, chiến sĩ BĐBP cắm bản trong triển khai Đề án bảo tồn và phát triển đồng bào dân tộc Chứt, giờ đây, người Chứt bản Rào Tre đã đổi thay từng ngày, đặc biệt, số học sinh trúng tuyển vào các trường đại học đã tăng lên.
Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh đang kiên trì, trách nhiệm vào cuộc để chung tay chăm lo về giáo dục, nâng cao đời sống văn hóa và tinh thần cho Nhân dân trên hai tuyến biên giới.
Tết Lấp lỗ được tổ chức vào ngày 7/7 âm lịch hàng năm với ý nghĩa 'cắm lỗ, gieo hạt', báo hiệu đã hoàn thành việc gieo, trỉa trên nương rẫy.