Đó là thông tin được GS.TS. Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế công bố tại hội thảo 'Công bố tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng' diễn ra chiều nay, tại Hà Nội.
Chiều ngày 29/10, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo Công bố tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
'Ước tính năm 2022, thiệt hại kinh tế đối với xã hội do hút thuốc lá chiếm 1,14% GDP (tương đương 108,7 nghìn tỷ đồng). Chi phí này cao gấp 5 lần so với nguồn thu từ thuế thuốc lá mang lại'. Đây là thông tin được đưa ra tại Hội thảo công bố tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng do Bộ Y tế tổ chức chiều 29/10 tại Hà Nội.
Thực hiện Kết luận số 2513/KL-UBXH15 ngày 4.5.2024 của Ủy ban Xã hội tại Phiên giải trình trách nhiệm quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chiều 29.10, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo công bố tác hại của các sản phẩm này với kết quả nghiên cứu 'Báo cáo tổng hợp và phân tích các nghiên cứu, báo cáo của quốc tế và trong nước về tác hại của thuốc lá mới, qua đó đề xuất các biện pháp ngăn chặn thuốc lá mới'.
Thuốc lá thế hệ mới làm gia tăng gánh nặng bệnh tật, trầm trọng thêm các vấn đề về y tế công cộng, an ninh trật tự, xã hội và môi trường.
Buôn lậu thuốc lá, gồm cả thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), đang là thách thức lớn với công tác quản lý nhà nước. Trong bối cảnh hiện nay, các cơ quan ban ngành đều thận trọng về mặt chính sách, trong đó có vấn đề tăng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), cũng như chính sách quản lý thuốc lá mới để tránh 'lợi bất cập hại'.
Dù được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là thuốc lá, nhưng đến nay, thuốc lá nung nóng (TLNN) vẫn chưa được kiểm soát, quản lý chặt chẽ. Tình trạng buôn lậu thuốc lá nói chung và thuốc lá mới nói riêng vẫn rất nhức nhối, thuốc lá lậu ngoài chợ đen tiếp diễn. Xoay quanh đề xuất cấm, một số ý kiến cho rằng, quyết định này có thể gián tiếp tạo ra nguy cơ cho thị trường chợ đen phát triển.
Thuốc lá điếu và gần đây nhất là thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đều là những sản phẩm chứa nicotine, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ vị thành niên.
Ông Jorge Alday - chuyên gia từ Tổ chức Y tế Cộng đồng toàn cầu Vital Strategies khuyến nghị, Việt Nam cần nói không với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng (TLNN) để bảo vệ thế hệ trẻ.
Thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử… là những sản phẩm thuốc lá mới đang được Chính phủ, Quốc hội và các Bộ, ngành liên quan đặc biệt quan tâm nhiều năm qua. Kết luận của Phiên giải trình hồi đầu tháng 5 của Quốc hội đã nhấn mạnh, các Bộ phải trình Chính phủ đề xuất giải pháp phù hợp đối với những sản phẩm này vào cuối năm 2024.
Để quản lý các sản phẩm thuốc lá mới phù hợp với định nghĩa của luật hiện hành, cụ thể là thuốc lá nung nóng (TLNN), có thể căn cứ vào Luật Đầu tư và sửa đổi Nghị định 67/2013/NĐ-CP.
Thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá điện tử (TLĐT) dù có yếu tố công nghệ mới, tuy nhiên đây không phải là lý do để trì hoãn việc đặt các mặt hàng thuốc lá này dưới sự giám sát chặt chẽ của Chính phủ.
Thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá điện tử (TLĐT) tuy được gọi là thuốc lá mới nhưng đã không còn mới qua hơn 10 năm trong tình trạng thiếu vắng khung pháp lý.
Theo Bộ Y tế, tại Việt Nam, qua tổng hợp báo cáo của gần 700 cơ sở khám, chữa bệnh cho thấy, chỉ tính riêng năm 2023, đã có 1.224 ca nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Triệu chứng khi nhập viện chủ yếu do dị ứng, ngộ độc, tổn thương phổi cấp.
Việt Nam đã tham gia công ước khung về kiểm soát thuốc lá gần 20 năm, trong đó Điều 5.3 có nội dung về việc khi quy định các chính sách không bị lợi ích về thương mại và các lợi ích khác tác động, đồng thời phù hợp với quy định của quốc gia.
Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh Bộ Y tế - khẳng định việc chống lại thuốc lá là cuộc chiến giữa một bên bảo vệ sức khỏe với một bên là ngành công nghiệp thuốc lá.
Theo đại diện Bộ Tư pháp, phương án đơn giản để kiểm soát thuốc lá mới là dùng tem nhãn làm cơ sở phân biệt các sản phẩm được phép lưu thông.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong số 195 thành viên của tổ chức này, hiện có 184 quốc gia và vùng lãnh thổ đã cung cấp hợp pháp thuốc lá nung nóng (TLNN), 88 nước quản lý thuốc lá điện tử (TLĐT) như thuốc lá điếu. Có 17 quốc gia cấm TLNN và 33 quốc gia cấm TLĐT.
Khác với nhiều quốc gia, thuốc lá là ngành hàng được kinh doanh bởi các doanh nghiệp Nhà nước (công ty quốc doanh) tại Việt Nam với nhiều điều kiện kèm theo. Tương tự, trong tương lai nếu thuốc lá nung nóng (TLNN) và các sản phẩm thuốc lá mới khác được cung cấp hợp pháp cũng sẽ do các công ty quốc doanh phân phối đến người dùng và chịu sự kiểm soát của các cơ quan chức năng…
Thuốc lá thế hệ mới (TLTHM), bao gồm thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá điện tử (TLĐT), là một trong những lĩnh vực còn đang có khoảng trống về mặt pháp lý. Cho đến nay, chính sách kiểm soát các sản phẩm này vẫn còn nhiều ý kiến khác biệt trong hướng tiếp cận giữa việc cấm hay quản lý mặt hàng này.
Thuốc lá mới, bao gồm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã xâm nhập bất hợp pháp vào thị trường Việt Nam khoảng 10 năm trở lại nay. Hàng loạt câu hỏi đã được đặt ra xung quanh việc cấm hay thí điểm quản lý thuốc lá mới.
Những năm gần đây, hiệu quả kiểm soát các sản phẩm thuốc lá trong nước ngày càng tăng đối với thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lào và các loại khác.
Tên gọi thuốc lá làm nóng bao hàm cơ chế hoạt động là làm nóng điếu thuốc lá, và điếu thuốc này có chứa nguyên liệu thuốc lá.
Vấn nạn buôn lậu thuốc lá từ lâu đã lây lan khắp các quốc gia trên toàn cầu. Ngoài việc tàn phá nền kinh tế thế giới, buôn lậu còn đe dọa hàng rào phòng chống tác hại thuốc lá của Chính phủ các nước. Do vậy, việc ngăn chặn buôn lậu cần những cái bắt tay hợp tác liên quốc gia nhằm tăng cường hiệu quả hơn so với những nỗ lực nhỏ lẻ.
'TLĐT, TLNN ít hóa chất độc hại hơn so với thuốc lá điếu thông thường' - Đây là luận điệu sai lệch và rất nguy hiểm mà ngành công nghiệp thuốc lá đã và đang nỗ lực truyền thông, tiếp thị tới cộng đồng, đặc biệt là hướng tới giới trẻ nhằm gia tăng hành vi bắt đầu sử dụng thuốc lá ở thanh thiếu niên.
Trong khi Thủ tướng giao cho Bộ Y tế nhiệm vụ truyền thông về tác hại của thuốc lá mới thì vẫn có bác sĩ ủng hộ việc cho sử dụng thuốc lá, dù thừa nhận nó độc hại. Người dân sẽ tin ai?
Đây là ý kiến chung của nhiều bạn đọc (BĐ) khi đọc bài viết Cần cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử (TLĐT) được trích dẫn trên Facebook Báo Đồng Nai ngày 31-5.
Kết quả tổng hợp chưa đầy đủ của các cơ sở khám, chữa bệnh trong cả nước cho thấy, có hơn 1,2 ngàn trường hợp phải nhập viện cấp cứu do sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT) trong năm 2023. Trong đó có đến 71 trường hợp dưới 18 tuổi.
Những năm gần đây, bên cạnh các sản phẩm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi (còn gọi là thuốc lào) trên thị trường đã xuất hiện các loại thuốc lá điện tử (Electronic Nicotine Delivery - ENDs) và thuốc lá nung nóng (Heated Tobacco Product - HTPs). Hiện nay Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá không quy định về các sản phẩm 'thuốc lá điện tử', 'thuốc lá nung nóng' , vì vậy các sản phẩm này chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo các nhà chuyên môn, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là những thứ gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người, cần có sự quản lý chặt chẽ việc mua bán sản phẩm này và hạn chế tối đa việc sử dụng trong đời sống xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Tại 'Phiên giải trình trách nhiệm quản lý Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng' diễn ra vào ngày 4/5 vừa qua tại Hà Nội, Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc nêu ra 4 lợi ích khi có hành lang pháp lý để kiểm soát các sản phẩm này trong khi chờ sửa Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) để chiến lược kiểm soát thuốc lá được toàn diện.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, Bộ Công Thương có trách nhiệm và quyền hạn để xác định sản phẩm thuốc lá mới nào là sản phẩm thuốc lá, thuộc phạm vi điều chỉnh của luật hiện hành, để đưa vào quản lý.
'Hít hơi thuốc lá điện tử là cách thức đưa các hóa chất độc hại vào cơ thể với mức độ hấp thu nhiều nhất, nhanh nhất. Điều này đi ngược lại nhu cầu hít thở an toàn của con người...', Giám đốc Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo.
Vừa qua, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Xã hội của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội tổ chức Phiên giải trình về trách nhiệm quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Không chỉ độc hại, gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe con người, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang gây nên gánh nặng khổng lồ về y tế, kinh tế, an ninh trật tự, ảnh hưởng đến giống nòi và nhiều lĩnh vực khác.
Bộ Y tế đang đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) và các sản phẩm thuốc lá mới khác.
Thuốc lá điện tử thực chất là các thiết bị điện để nung nóng các hỗn hợp nguyên liệu chứa nhiều hóa chất nhân tạo bên trong, bốc hơi lên để người dùng giải trí. Trong thuốc lá điện tử có 3 nhóm nguy cơ gây hại cho sức khỏe là nicotine, hương liệu nhân tạo và ma túy.