Nếu trước đây nicotine không khói chủ yếu được nhìn dưới góc độ kiểm soát y tế công cộng, thì hiện nay nhiều quốc gia đã mở rộng cách tiếp cận, coi đây là một thị trường mới cần được quản trị. Trong cuộc đua này, mục tiêu không chỉ là thuế, mà còn là thu hút đầu tư, xây dựng chuỗi cung ứng, dữ liệu quản lý và lợi thế trong một ngành đang tăng trưởng nhanh
Bảo vệ thanh thiếu niên khỏi tác hại của thuốc lá luôn là trọng tâm của các chính sách kiểm soát thuốc lá toàn cầu. Tuy nhiên, các thảo luận gần đây về mô hình “thế hệ không khói thuốc” cho thấy bài toán chính sách đang dịch chuyển, khi yếu tố công bằng hiện tại cũng ngày càng được các nhà hoạch định chính sách đặt ra song song với mục tiêu hạn chế người trẻ tiếp cận thuốc lá.
Tổ chức Y tế thế giới đánh giá cao những tiến bộ của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá; đồng thời kêu gọi Việt Nam tăng cường hơn nữa các chính sách nhằm bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên khỏi nguy cơ nghiện thuốc lá và nicotine. Trong đó, việc cấm thuốc lá điện tử cần được quy định một cách toàn diện trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đang được xem xét sửa đổi tới đây.
Dù các nỗ lực kiểm soát đã kéo dài nhiều thập kỷ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính hiện vẫn có hơn 1 tỷ người sử dụng thuốc lá trên toàn cầu.
Trong hơn một thập kỷ qua, Hoa Kỳ và nhiều quốc gia phương Tây đã từng bước hoàn thiện khung quản lý các sản phẩm nicotine thế hệ mới, nhằm nâng cao mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Trong khi đó, một nửa nước Đông Nam Á (ASEAN) và một số nước châu Á lân cận lại lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, áp dụng các lệnh cấm để ngăn chặn thế hệ trẻ. Tuy nhiên, bức tranh này đang dần thay đổi khi một số quốc gia trong khu vực đã học hỏi kinh nghiệm và mô hình quốc tế, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn toàn cầu.
Khi thị trường nicotine toàn cầu bước sang giai đoạn chuyển dịch mới từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm không khói, chính phủ các nước cũng đang điều chỉnh hướng quản lý để phù hợp với thực tiễn đang thay đổi.
Hội nghị nằm trong kế hoạch hoạt động năm 2026 của Trung ương Hội Luật gia Việt Nam về đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong cộng đồng dân cư đặc biệt đối với lứa tuổi vị thành niên học đường.
Những ngã rẽ chính sách toàn cầu trong năm 2026 tại Bangladesh, Argentina, Trung Quốc đã khép lại giai đoạn 'thí điểm' của các sản phẩm thuốc lá không khói để chính thức bước vào khuôn khổ pháp lý ngày càng hoàn thiện.
Trong nhiều năm qua, nguy cơ thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) và các sản phẩm nicotine mới luôn là một trong những vấn đề được quan tâm nhất trong các cuộc tranh luận chính sách. Tuy nhiên, các dữ liệu gần đây từ Hoa Kỳ cùng xu hướng điều chỉnh chính sách ở nhiều quốc gia cho thấy bức tranh thực tế có phần cân bằng hơn so với một số quan ngại trước đây, khi vấn đề không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở cách quản lý và kiểm soát việc tiếp cận.
Trong hơn một thập kỷ qua, sự xuất hiện của thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá điện tử (TLĐT) và nhiều sản phẩm không khói khác đã làm thay đổi đáng kể bức tranh thị trường nicotine toàn cầu. Thực tế này buộc các chính phủ phải điều chỉnh lại 'đường ray quản lý' để theo kịp sự phát triển của công nghệ và hành vi tiêu dùng.
Năm 2026 tiếp tục ghi nhận các điều chỉnh đáng chú ý trong quản lý sản phẩm nicotine mới trên toàn cầu: Bangladesh và Argentina từng bước nới lỏng lệnh cấm đối với một số sản phẩm không khói, trong khi Trung Quốc chính thức xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia riêng cho thuốc lá nung nóng (TLNN), thuốc lá ngậm.
Trung Quốc đang đẩy nhanh lộ trình quản lý thuốc lá nung nóng (TLNN) và túi ngậm nicotine, với kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc và triển khai thí điểm từ năm 2026.
Với vị thế là cơ sở đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng y học hàng đầu cả nước, Trường Đại học Y Hà Nội là đơn vị đi tiên phong trong công tác y tế dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, nhà trường luôn chú trọng xiết chặt kỷ cương văn minh học đường và định hướng toàn diện cho công tác phòng chống tác hại thuốc lá.
Tại nhiều quốc gia, quá trình xây dựng chính sách quản lý thuốc lá đều có sự tham gia của doanh nghiệp ở khía cạnh kỹ thuật, dưới cơ chế kiểm soát và minh bạch. Kinh nghiệm từ Mỹ và Trung Quốc cho thấy cách tiếp cận này giúp chính sách sát thực tiễn, dựa trên khoa học và nâng cao hiệu quả thực thi, đặc biệt đối với các sản phẩm nicotine mới.
Kinh nghiệm từ Mỹ và Trung Quốc cho thấy, việc mở rộng cơ chế cho phép đóng góp kỹ thuật từ doanh nghiệp đi kèm kiểm soát chặt chẽ và minh bạch có thể giúp chính sách quản lý thuốc lá trở nên khoa học, thực tiễn và hiệu quả hơn.
Trong thuốc lá điện tử, nicotine thường được cho vào với hàm lượng lớn hơn so với thuốc lá điếu thông thường. Trước đây, nicotine được sản xuất với số lượng lớn với ứng dụng trong cuộc sống là hóa chất trừ sâu. Tuy nhiên do độc tính cao nên đã bị cấm sử dụng làm hóa chất trừ sâu ở Mỹ từ năm 2014. Đây cũng là chất gây nghiện rất mạnh và đặc biệt nguy hiểm đối với sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên.
Chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác định là 'Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá'. Chiến dịch nhằm phơi bày các chiến lược của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới trong việc lôi kéo một thế hệ người dùng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, đồng thời né tránh các biện pháp kiểm soát thuốc lá ngày càng chặt chẽ trên toàn cầu.
Bộ Y tế đề nghị các Bộ, ngành, đoàn thể Trung ương tăng cường thực thi nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; đẩy mạnh truyền thông, kiểm tra, xử lý vi phạm liên quan thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; đồng thời tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ Quốc gia không khói thuốc...
Argentina là quốc gia tiếp theo chuyển từ cấm thuốc lá không khói sang xây dựng khung pháp lý mới nhằm kiểm soát hiệu quả và phù hợp với thực tiễn hơn, tương tự mô hình kiểm soát dựa trên mức độ rủi ro của Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).
Trước bằng chứng cho thấy thuốc lá nung nóng có thể hỗ trợ bỏ thuốc lá điếu, chính phủ Hoa Kỳ phát đi tín hiệu ủng hộ, điều chỉnh cách tiếp cận quản lý.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thường đưa ra các khuyến nghị toàn cầu đối với thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) và các sản phẩm nicotine mới theo hướng phòng ngừa tối đa, theo cách tiếp cận nghiêm ngặt và ít phân biệt giữa các nhóm đối tượng sử dụng, bao gồm cả người trưởng thành hút thuốc lá. Tuy nhiên, các khuyến nghị này mang tính định hướng, không có giá trị ràng buộc pháp lý và phụ thuộc vào lựa chọn chính sách của từng quốc gia.
Bài viết phân tích các thách thức trong việc kiểm soát thuốc lá và khuyến nghị từ chuyên gia y tế. Tìm hiểu về những hạn chế của Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá và cách thức quản lý sản phẩm thuốc lá hiệu quả hơn trong năm 2026.
Trong bài viết đăng trên Nature Health, ba cựu chuyên gia từng tham gia xây dựng chính sách của WHO – các giáo sư Robert Beaglehole, Ruth Bonita và Tikki Pang – cho rằng các biện pháp kiểm soát thuốc lá hiện nay khó tạo ra mức giảm đủ nhanh để đạt các mục tiêu y tế toàn cầu. Theo các tác giả, tiến độ triển khai Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá (FCTC) đã chững lại tại nhiều khu vực, trong khi các mục tiêu giảm sử dụng thuốc lá và giảm tử vong sớm không đi đúng lộ trình.
Ước tính hiện Việt Nam có trên 15 triệu người hút thuốc lá, việc chuyển đổi sang sản phẩm không khói không chỉ là vấn đề y tế mà còn tạo ra hệ sinh thái dữ liệu giá trị.
Danh mục thuốc lá nung nóng (TLNN) vừa ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý trên toàn cầu. Theo đó, Trung Quốc đã chính thức khởi động quá trình xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc đối với sản phẩm này. Song song đó, tại Mỹ, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cũng ra quyết định gia hạn chỉ định 'Sản phẩm thuốc lá Điều chỉnh mức độ nguy cơ – Giảm thiểu phơi nhiễm với các chất có hại (MRTP)' đối với một số sản phẩm TLNN, sau quá trình giám sát và đánh giá khoa học nghiêm ngặt.
Sau thời gian ngắn áp dụng lệnh cấm, Bangladesh đã điều chỉnh chính sách theo hướng cởi mở đối với các sản phẩm thuốc lá không khói, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chiến lược giảm tác hại thuốc lá.
Trong bối cảnh việc cấm hoàn toàn hút thuốc lá là không khả thi, nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ đang chuyển trọng tâm sang tìm kiếm các giải pháp nhằm giảm sự phụ thuộc vào thuốc lá điếu. Dựa trên các bằng chứng khoa học hiện có, thuốc lá không khói được kỳ vọng trở thành một trong những lựa chọn thay thế khả thi, giúp hạn chế rủi ro sức khỏe cho người hút và cộng đồng.
Philip Morris International - tập đoàn hàng tiêu dùng hàng đầu - không ngừng mở rộng số lượng, chất lượng phát minh công nghệ, góp phần định hình một tương lai hiện đại, khoa học và ít rủi ro hơn cho toàn ngành.
Trung Quốc đang cân bằng giữa duy trì ngành thuốc lá điếu truyền thống và sự phát triển nhanh của các sản phẩm nicotine thế hệ mới.
Trung Quốc đang đối mặt thế tiến thoái lưỡng nan trong chính sách quản lý các sản phẩm thuốc lá và nicotine. Một mặt, nước này phải bảo vệ nguồn thu khổng lồ từ ngành thuốc lá truyền thống – lĩnh vực đang được vận hành bởi hệ thống độc quyền nhà nước và đóng vai trò trụ cột trong ngân sách quốc gia.
Sáng 27-2, tại Hà Nội, Bộ Y tế đã tổ chức Hội thảo truyền thông chính sách của Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL).
Trước thực trạng 15,8 triệu người hút thuốc và hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm, Bộ Y tế đề xuất luật hóa lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đồng thời cấm trưng bày tại điểm bán để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Chính sách phòng chống tác hại thuốc lá chủ yếu tập trung giảm cung và cầu bằng các biện pháp nghiêm ngặt, ưu tiên phòng hơn chữa bệnh. Tuy nhiên, thống kê toàn cầu cho thấy dù ý định bỏ thuốc cao, tỷ lệ cai thực tế lại thấp.
Chiều 27/1, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Bộ Y tế và Bộ Nội vụ về tiến độ xây dựng dự án luật sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Luật BHXH. Dự kiến, hai dự án luật này sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tới.
Hiện không có đủ bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng giúp cai thuốc lá hoặc giảm hại cho sức khỏe. 'Cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là quyết định đúng hướng' – chuyên gia WHO nhấn mạnh.
FDA đã trực tiếp công nhận giảm tác hại là một nguyên tắc cốt lõi và hợp pháp trong khuôn khổ chính sách quản lý sản phẩm thuốc lá của quốc gia.
Nhiều chuyên gia cho rằng, chính sách kiểm soát với thuốc lá hiện nay cho thấy có dấu hiệu tạo thế độc quyền cho thuốc lá truyền thống và chưa thực sự hướng đến người tiêu dùng.
Đầu năm 2025, Nghị quyết 173 của Quốc hội về cấm hoàn toàn sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên toàn quốc, chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) lại không đưa thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) vào danh mục cấm. Khoảng trống pháp lý này cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) chưa đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm, gây lo ngại về khoảng trống pháp lý và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe giới trẻ.
Đại biểu Quốc hội cảnh báo rằng, chỉ mâu thuẫn nhỏ trong hệ thống pháp luật cũng đủ phá hỏng nỗ lực phòng, chống tác hại thuốc lá vốn đang rất khó khăn để thực hiện. Việc luật chưa đồng bộ đặc biệt gây ảnh hưởng đến các quy định về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đặt sức khỏe của giới trẻ trước những nguy cơ tiềm ẩn.
Chuyên gia y tế và đại biểu Quốc hội đều cho rằng nếu không cấm triệt để TLĐT, TLNN, hệ thống pháp luật sẽ thiếu đồng bộ, cơ quan chức năng sẽ gặp khó khi xử lý, còn xã hội phải trả giá bằng sức khỏe và tương lai của cả một thế hệ...
Dù lệnh cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đã phát huy hiệu quả, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo Việt Nam cần siết chặt quản lý và ngăn chặn nguồn cung để tránh nguy cơ giới trẻ nghiện nicotine.
Nhiều chuyên gia y tế và đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều đồng loạt lên tiếng cảnh báo về mức độ nguy hại của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN).
Dưới vẻ ngoài hiện đại, mùi hương đa dạng và cách quảng cáo thời thượng, 'cái bẫy nghiện ngọt ngào' thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng... kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe và tương lai của giới trẻ.
TS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo thuốc lá điện tử là môi trường lý tưởng chứa ma túy tổng hợp, với hàng nghìn hóa chất biến đổi khôn lường, gây hậu quả nghiêm trọng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt mục tiêu giảm 30% tỷ lệ hút thuốc toàn cầu vào năm 2025 so với năm 2010. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định mục tiêu này khó khả thi vì nhiều lý do.
Nghị quyết Quốc hội đã cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhưng dự thảo Luật Đầu tư lại không đưa vào danh mục cấm. Khoảng hở pháp lý này bị cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Báo cáo khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lần thứ 10 do Nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg) thực hiện đã được công bố ngày 14/11, nhằm hỗ trợ các quốc gia tăng cường năng lực quản lý thuốc lá dựa trên cơ sở kỹ thuật.
Hội nghị COP11 của Công ước FCTC tại Geneva từng được kỳ vọng tạo dấu ấn cho chiến lược y tế toàn cầu. Tuy nhiên, sự kiện năm nay lại gây chú ý bởi những tranh luận liên quan đến cách WHO xử lý dữ liệu và cách tiếp cận đối với các quốc gia trong kiểm soát thuốc lá.
Đại diện WHO cho biết quyết định cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) của Quốc hội Việt Nam tạo ra tác động tích cực khi số ca cấp cứu liên quan đến TLĐT và TLNN tại BV Bạch Mai giảm gần 70% sau 10 tháng.
Tiến sĩ Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam về bước đi mạnh mẽ của Việt Nam với Nghị quyết 173/2024/QH15, tác động ban đầu của Nghị quyết và những khuyến nghị từ WHO trong công cuộc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Ngày 14/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức công bố báo cáo lần thứ 10 được thực hiện bởi nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg), cung cấp phân tích chi tiết về cơ sở khoa học, kỹ thuật của các loại thuốc lá và sản phẩm chứa nicotine hiện hành.
Theo Nghị quyết 173/2024/QH15, mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đều bị cấm. Đến nay, Nghị định chi tiết về việc thực thi Nghị quyết vẫn trong giai đoạn lấy ý kiến.