Nhiều chuyên gia cho rằng, chính sách kiểm soát với thuốc lá hiện nay cho thấy có dấu hiệu tạo thế độc quyền cho thuốc lá truyền thống và chưa thực sự hướng đến người tiêu dùng.
Đầu năm 2025, Nghị quyết 173 của Quốc hội về cấm hoàn toàn sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên toàn quốc, chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) lại không đưa thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) vào danh mục cấm. Khoảng trống pháp lý này cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) chưa đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm, gây lo ngại về khoảng trống pháp lý và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe giới trẻ.
Đại biểu Quốc hội cảnh báo rằng, chỉ mâu thuẫn nhỏ trong hệ thống pháp luật cũng đủ phá hỏng nỗ lực phòng, chống tác hại thuốc lá vốn đang rất khó khăn để thực hiện. Việc luật chưa đồng bộ đặc biệt gây ảnh hưởng đến các quy định về thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, đặt sức khỏe của giới trẻ trước những nguy cơ tiềm ẩn.
Chuyên gia y tế và đại biểu Quốc hội đều cho rằng nếu không cấm triệt để TLĐT, TLNN, hệ thống pháp luật sẽ thiếu đồng bộ, cơ quan chức năng sẽ gặp khó khi xử lý, còn xã hội phải trả giá bằng sức khỏe và tương lai của cả một thế hệ...
Dù lệnh cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đã phát huy hiệu quả, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo Việt Nam cần siết chặt quản lý và ngăn chặn nguồn cung để tránh nguy cơ giới trẻ nghiện nicotine.
Nhiều chuyên gia y tế và đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đều đồng loạt lên tiếng cảnh báo về mức độ nguy hại của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN).
Dưới vẻ ngoài hiện đại, mùi hương đa dạng và cách quảng cáo thời thượng, 'cái bẫy nghiện ngọt ngào' thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng... kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe và tương lai của giới trẻ.
TS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo thuốc lá điện tử là môi trường lý tưởng chứa ma túy tổng hợp, với hàng nghìn hóa chất biến đổi khôn lường, gây hậu quả nghiêm trọng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt mục tiêu giảm 30% tỷ lệ hút thuốc toàn cầu vào năm 2025 so với năm 2010. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định mục tiêu này khó khả thi vì nhiều lý do.
Nghị quyết Quốc hội đã cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhưng dự thảo Luật Đầu tư lại không đưa vào danh mục cấm. Khoảng hở pháp lý này bị cảnh báo sẽ tạo đà cho sản phẩm gây nghiện tấn công giới trẻ.
Báo cáo khoa học của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lần thứ 10 do Nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg) thực hiện đã được công bố ngày 14/11, nhằm hỗ trợ các quốc gia tăng cường năng lực quản lý thuốc lá dựa trên cơ sở kỹ thuật.
Hội nghị COP11 của Công ước FCTC tại Geneva từng được kỳ vọng tạo dấu ấn cho chiến lược y tế toàn cầu. Tuy nhiên, sự kiện năm nay lại gây chú ý bởi những tranh luận liên quan đến cách WHO xử lý dữ liệu và cách tiếp cận đối với các quốc gia trong kiểm soát thuốc lá.
Đại diện WHO cho biết quyết định cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) của Quốc hội Việt Nam tạo ra tác động tích cực khi số ca cấp cứu liên quan đến TLĐT và TLNN tại BV Bạch Mai giảm gần 70% sau 10 tháng.
Tiến sĩ Angela Pratt - Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam về bước đi mạnh mẽ của Việt Nam với Nghị quyết 173/2024/QH15, tác động ban đầu của Nghị quyết và những khuyến nghị từ WHO trong công cuộc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Ngày 14/11, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức công bố báo cáo lần thứ 10 được thực hiện bởi nhóm Nghiên cứu về Quy định Sản phẩm Thuốc lá (TobReg), cung cấp phân tích chi tiết về cơ sở khoa học, kỹ thuật của các loại thuốc lá và sản phẩm chứa nicotine hiện hành.
Theo Nghị quyết 173/2024/QH15, mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đều bị cấm. Đến nay, Nghị định chi tiết về việc thực thi Nghị quyết vẫn trong giai đoạn lấy ý kiến.
Theo Nghị quyết 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024, Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025. Do vậy, để triển khai Nghị quyết, việc sửa các Luật liên quan và văn bản dưới luật là cần thiết.
'Một gói mì tôm phát hiện có chất độc hại là bị cấm ngay. Vậy tại sao với sản phẩm chứa hàng trăm chất độc và gây nghiện mạnh, chúng ta lại phải đắn đo mãi?', ThS.BS Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá nói.
Chiều ngày 11/11, tại thảo luận về Dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư, các đại biểu quốc hội đã có nhiều ý kiến khác nhau xoay quanh vấn đề liên quan thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Nhiều ý kiến của Đại biểu Quốc hội cho rằng việc Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) hiện nay chỉ đưa thuốc lá truyền thống vào danh mục kinh doanh có điều kiện, mà lại bỏ ngỏ, không quy định cấm tuyệt đối đầu tư kinh doanh đối với Thuốc lá Điện tử (TLĐT) và Thuốc lá Nung Nóng (TLNN), là một bước thụt lùi về chính sách, đi ngược lại tinh thần của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân…
Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho rằng việc đưa thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào danh mục hàng hóa cấm kinh doanh trong Luật Đầu tư không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là mệnh lệnh từ thực tiễn.
Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu (đoàn Bình Định) nhấn mạnh, đây là những sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ nghiện và thậm chí có thể bị biến tướng thành 'ma túy lỏng', vì vậy cần phải cấm tuyệt đối và kiểm soát chặt chẽ.
Đề nghị cấm tuyệt đối việc đầu tư kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận tổ chiều 11-11 về dự án Luật Đầu tư (sửa đổi).
Đại biểu Lê Hoàng Anh, đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai, kiến nghị Luật Đầu tư (sửa đổi) cần quy định cấm tuyệt đối đầu tư, kinh doanh thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN).
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), các hóa chất được đốt nóng trong thuốc lá điện tử có thể tạo ra khí độc như nicotine, aldehyde, acrolein, kim loại nặng, dễ gây rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi cấp (EVALI).
Ngành thuốc lá Việt Nam đang từng bước hiện đại hóa theo hướng có trách nhiệm, tập trung vào đổi mới công nghệ, nâng cấp thiết bị và cải tiến quy trình chế biến nguyên liệu nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường và cộng đồng.
Khi Chính phủ đang rà soát thể chế, tháo gỡ rào cản để thu hút vốn đầu tư, một số bài báo, hội thảo lại đề xuất 'mở cửa' cho thuốc lá mới. Theo các chuyên gia y tế, đó là hướng đi nguy hiểm, đi ngược lại lợi ích người dân.
Trong bối cảnh Đông Nam Á đang trở thành điểm nóng thu hút đầu tư toàn cầu, Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng nhờ vào năng lực sản xuất, vị trí địa lý chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực như Philippines, Malaysia, Indonesia đang ngày càng gia tăng, không chỉ trong các lĩnh vực công nghệ, dịch vụ mà còn cả ngành hàng thuốc lá.
Để nghị quyết về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có thể triển khai hiệu quả, việc điều chỉnh hệ thống pháp luật hiện hành phù hợp với thực tiễn là điều kiện tiên quyết.
Trong bối cảnh đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trên nền tảng tự do hóa thương mại và hội nhập kinh tế toàn cầu, Chính phủ hiện đang chỉ đạo rà soát các vướng mắc về thể chế, cơ chế và chính sách nhằm tháo gỡ rào cản, từ đó thu hút và duy trì dòng vốn đầu tư.
Việc thực thi lệnh cấm các loại thuốc lá mới là thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) đang gặp phải rào cản lớn vì có sự nhầm lẫn giữa các sản phẩm.
Philip Morris International (PMI) là một trong những tập đoàn tiên phong ứng dụng công nghệ AI để xác minh độ tuổi người dùng.
Từ các dữ liệu thực tế từ những quốc gia tiên tiến đi trước cho thấy, chiến lược kiểm soát thuốc lá chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi tính đến sự khác biệt giữa các nhóm người hút và thiết kế riêng chính sách cho từng đối tượng.
Theo số liệu của Bộ Y tế, chỉ trong vòng 2 năm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh 13-15 tuổi đã gia tăng một cách đáng kể. (từ 3,5% năm 2022 lên 8,0% năm 2023).
Úc đã có nhiều biện pháp trong việc cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), với mục tiêu ngăn giới trẻ tiếp cận các sản phẩm thuốc lá. Thực tế cho thấy tình trạng buôn lậu các sản phẩm này tại Úc đang gia tăng, trở thành gánh nặng đáng kể đối với chính phủ và xã hội, đồng thời làm suy yếu hiệu quả của các chính sách kiểm soát.
Nhiều quốc gia áp dụng lệnh cấm đối với thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN)… kỳ vọng rằng Úc, Singapore có thể trở thành hình mẫu trong việc xây dựng và thực thi chính sách cấm hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy thị trường chợ đen có nguy cơ phá vỡ kỳ vọng này.
Nói đến phòng bệnh, ai cũng biết cần tránh xa các yếu tố nguy cơ. Nhưng với người vừa thành niên, điều đó không dễ thực hiện. Họ thường bị cuốn vào nhịp sống nhanh, thức khuya, ăn uống thất thường, và đôi khi tìm đến thuốc lá hay rượu để giải tỏa căng thẳng. Thay vì chỉ khuyên 'đừng làm', cần có những giải pháp thực tế hơn – giúp họ từng bước thay đổi thói quen có hại.
Hoạt động buôn lậu thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) gây thiệt hại không chỉ cho ngân sách Nhà nước trong việc gia tăng nguồn lực kiểm soát, thu giữ, tiêu hủy mà còn kéo theo nhiều hệ lụy về sức khỏe cộng đồng, an toàn sản phẩm và quản lý xã hội.
Trong công tác phòng bệnh, việc tránh xa các yếu tố nguy cơ là cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, điều này sẽ khó thực hiện đối với những người trẻ, bắt đầu tiếp xúc với cuộc sống thực tế sau khi tốt nghiệp. Nhịp sống hối hả, áp lực từ guồng quay công việc càng khiến họ dễ tìm đến thuốc lá hay rượu, bia để giải tỏa...
Giảm tác hại đang trở thành một trụ cột trong chiến lược kiểm soát thuốc lá tại nhiều quốc gia như Nga, Nhật Bản, Indonesia... Thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu cai hoàn toàn vốn là thách thức với phần lớn người hút thuốc, chính phủ các nước đang chuyển sang cách tiếp cận linh hoạt hơn: cung cấp các sản phẩm thay thế đã được kiểm định khoa học để thúc đẩy thay đổi hành vi theo hướng ít rủi ro hơn cho sức khỏe của người dùng và cộng đồng.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia áp dụng lệnh cấm hoặc kiểm soát nghiêm ngặt đối với thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), hoạt động buôn lậu các sản phẩm này đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ.
Buôn lậu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gây thất thoát ngân sách hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm và tiêu tốn nguồn lực lớn cho các lực lượng chức năng kiểm soát, tiêu hủy. Tình trạng này ngày càng tinh vi, phức tạp, khi đối tượng buôn lậu chuyển từ bán công khai chuyển sang môi trường giao dịch ngầm, online, gây khó khăn cho quản lý và tạo ra nhiều hệ lụy xã hội, đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.
Một trong hai phương án mà Bộ Y tế đang đề xuất trong việc định nghĩa thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) là gộp các sản phẩm này vào một khái niệm chung.
Trong dự thảo Nghị định sửa đổi một số điều của Nghị định 77/2013 và Nghị định 77/2020 về việc xử phạt hành vi liên quan đến thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), Bộ Y tế đề xuất hai phương án. Tuy nhiên đã có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này, không chỉ về khái niệm sản phẩm, mà còn là hình thức xử phạt và đối tượng áp dụng.
Tại tọa đàm 'Hoàn thiện hệ thống pháp luật để kiểm soát thuốc lá mới - Từ chính sách đến thực tiễn' do báo Đại Đoàn Kết tổ chức tại Hà Nội, Trưởng Phòng Tiêu chuẩn nông nghiệp thực phẩm, Viện Tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Lê Thành Hưng đã dẫn chứng về việc các tổ chức quốc tế, kể cả Tổ chức Y tế thế giới (WHO), phân biệt rõ các loại sản phẩm thuốc lá.
Tham gia tọa đàm 'Hoàn thiện pháp luật để kiểm soát thuốc lá mới - Từ chính sách đến thực tiễn' do báo Đại Đoàn Kết tổ chức ngày 3/6 tại Hà Nội, ông Lê Đại Hải - Phó Vụ trưởng vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp đã nêu ra một số mâu thuẫn trong vấn đề thực thi Nghị quyết 173 về cấm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), cũng như đề xuất các giải pháp phù hợp.
Theo các chuyên gia, cần xác định đúng bản chất của sản phẩm thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) để kiểm soát thuốc lá mới có hiệu quả.
Sáng ngày 03/06/2025, tọa đàm 'Hoàn thiện pháp luật để kiểm soát thuốc lá mới - Từ thực tiễn đến chính sách' do Báo Đại Đoàn Kết tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.