Vị trạng nguyên nào xuất thân con nhà quét rác?

Vượt lên hoàn cảnh, người này trở thành học trò xuất sắc của thầy giáo Chu Văn An, sau thi cử đỗ đạt, góp ích cho đời.

NHÂN NGÀY QUỐC TẾ GIÁO DỤC (24/1): Chu Văn An - người thầy vĩ đại

Chu Văn An (1292-1370) là một trong những nhà giáo có tầm ảnh hưởng lớn trong lịch sử giáo dục Việt Nam, được tôn vinh là 'Vạn thế sư biểu' – Người Thầy của muôn đời. Với tài năng xuất chúng và sự tận tâm đối với sự nghiệp giáo dục, ông không chỉ là một nhà giáo ưu tú mà còn là biểu tượng của đức hạnh và tinh thần chính trực trong tầng lớp trí thức Đại Việt.

Nhà giáo vĩ đại của Việt Nam: Người thầy duy nhất được thờ trong Văn Miếu, được cả thế giới vinh danh

Trong lịch sử Việt Nam ghi nhận sự xuất hiện của một thầy giáo kiệt xuất. Tên tuổi của ông vang danh đến tận ngày nay, là niềm tự hào của cả dân tộc.

Một chuyện tình lãng mạn thời Lê trung hưng

Chuyện tình yêu của tầng lớp quý tộc thời xưa cũng có những câu chuyện rất lãng mạn, như chuyện Tể tướng Nguyễn Văn Giai thời Lê trung hưng cưới bà vợ thứ.

Khám phá ngôi làng cổ kính bậc nhất Thủ đô

Hình ảnh những ngôi nhà sơn màu vàng cổ kính, cổng làng phủ kín rêu phong tưởng chừng như chỉ có thể bắt gặp ở phố cổ Hội An, nhưng thực chất đây lại là một ngôi làng cổ ngay giữa lòng Thủ đô Hà Nội.

Vị trạng nguyên nào đánh bại thần cờ Trung Hoa?

Đây là một trong những nhân tài hiếm có của đất Việt, tài năng của ông khiến nhà Nguyên phải nể phục.

Hiểu thêm về khái niệm 'Gia đình học tập'

Gia đình học tập là cái nôi nuôi dưỡng, là môi trường giáo dục đầu đời của thế hệ Z và thế hệ Alpha - hai thế hệ mà mọi quốc gia đều kỳ vọng năng lực trí tuệ và thể chất để mang lại một đời sống an toàn trước nguy cơ biến đổi khí hậu, chiến tranh diệt chủng, đại dịch và suy thoái kinh tế.

Người thầy duy nhất được thờ trong Văn Miếu: Tên được đặt cho 10 ngôi trường ở Hà Nội, UNESCO vinh danh

Sinh thời, vị danh nhân này được mệnh danh là 'Vạn thế sư biểu' (Người thầy mẫu mực muôn đời). Ông cũng là thầy giáo duy nhất được thờ trong Văn Miếu, sau này còn được UNESCO vinh danh.

Tết Trung thu lưu truyền giá trị nhân văn

Từ Tết của người lớn, chuyển thành Tết của trẻ em, đó là giá trị nhân văn lớn nhất của Tết Trung thu hằng năm ở Việt Nam.

Nên và không nên làm gì trong dịp Tết Trung thu?

Tết Trung thu năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày 15/8 âm lịch, theo dương lịch sẽ là thứ Ba ngày 17/9. Vậy nên và không nên làm gì trong ngày này?

Duyên trời xe, cái que người buộc

Năm xa ấy nhờ nhà văn Chu Lai giúp mà tôi có dịp hầu chuyện ông cụ thân sinh là lão nhà văn Học Phi, khi ấy đã sắp chẵn 100 tuổi nhưng còn khá khỏe mạnh.

Duyên trời xe, cái que người buộc

Năm xa ấy nhờ nhà văn Chu Lai giúp mà tôi có dịp hầu chuyện ông cụ thân sinh là lão nhà văn Học Phi, khi ấy đã sắp chẵn 100 tuổi nhưng còn khá khỏe mạnh. Cụ cựu Chủ tịch Ủy ban Cách mạng lâm thời tỉnh Hưng Yên Chu Văn Tập (tên thật của nhà văn Học Phi) hăng hái kể lại chuyện phụ trách toán tự vệ đi tìm bắt viên cựu Tuần phủ tỉnh Hưng Yên, Vi Văn Định.

Trách nhiệm của huyện ở đâu trước 'đại công trình' trên đất nông nghiệp?

UBND xã Yên Chính (huyện Ý Yên, Nam Định) yêu cầu hộ ông Phạm Tuấn Tài (thôn Bo), tự tháo dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp. Đến nay, đại công trình vẫn sừng sững, cho thấy chính quyền huyện, xã chưa quyết liệt vào cuộc cưỡng chế khôi phục.

Trạng 'Lợn' Nguyễn Nghiêu Tư: Đối đáp như thần, vua Minh cứng họng

Theo sử cũ thì ngay từ thuở nhỏ, Nguyễn Nghiêu Tư là người chăm lo đèn sách, khi ra ao rửa bèo, ra vườn hái rau, tay vẫn cầm cái que nhọn vạch xuống đất hoặc viết vào lá chuối, lá khoai để học những chữ khó nhớ.

Ngôi làng có hai 'ông Trạng'

Không phải là Trạng nguyên nhưng vì đỗ đầu nên 'chẳng hàng Tam khôi cũng xứng Trạng'.

Câu đối của Mạc Đĩnh Chi khiến hoàng đế nhà Nguyên hậm hực

Câu đối của Mạc Đĩnh Chi tỏ rõ bản lĩnh của sứ thần, chẳng khác gì nói rằng mình có thể bắn thẳng vào mặt hoàng đế nhà Nguyên! Quả thật là táo bạo.

'Vạn ngôn thư' và kế sách tái lập triều Trần

Lê Cảnh Tuân sinh năm 1350 (Canh Dần) người làng Mộ Trạch, huyện Đường An, trấn Hải Dương, nay thuộc xã Tân Hồng (Bình Giang, Hải Dương).

Lưỡng Quốc trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi và truyền thuyết tu sửa chùa Dâu

Mạc Đĩnh Chi (1272-1346), tự là Tiết Phu, danh thần nhà Trần, quê ở Lũng Động, huyện Nam Sách (Hải Dương), từ nhỏ đã nổi tiếng học giỏi. Năm 1304, ông đỗ Trạng nguyên khoa thi Thái học sinh đời vua Trần Anh Tông. Mạc Đĩnh Chi đã cho tu sửa lại chùa Dâu, xây chùa 100 gian, tháp chín tầng và cầu chín nhịp.

Vị Tiến sĩ có 3 con rể đỗ đại khoa

Không chỉ là nhà khoa bảng lớn, quan đại thần của triều Lê, Tiến sĩ Trần Ân Triêm còn là bố vợ của các vị đại khoa nổi tiếng.

Kỳ thi chọn trạng nguyên đầu tiên của nước ta diễn ra khi nào?

Trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa là 3 danh hiệu cao quý nhất mà sĩ tử xưa có thể đạt được thông qua con đường khoa cử do triều đại phong kiến tổ chức.

Hơn 10.000 lượt người tham gia lễ hội Trò Ngô

Sáng 19/2 (tức ngày mùng 10 tháng Giêng năm Giáp Thìn), UBND huyện Hữu Lũng đã tổ chức khai mạc lễ hội Trò Ngô xã Yên Thịnh năm 2024.

Khai bút đầu Xuân tại khu tưởng niệm nhà giáo Chu văn An

Ngày 17/2, tại Đền thờ Chu Văn An, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương diễn ra lễ khai bút đầu năm Giáp Thìn nhằm phát huy truyền thống 'tôn sư, trọng đạo', ghi nhớ công lao 'thầy giáo của muôn đời' và biểu dương khen thưởng các em học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc trong học tập.

Tình nghĩa thầy trò của cụ nghè làng Hành Thiện

'Một ngày làm thầy, cả đời làm cha', câu nói ấy trong đạo thầy trò thật ứng với Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Liên ở làng khoa bảng Hành Thiện.

Những nhân vật lịch sử của Việt Nam sinh năm con rồng

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam có không ít những nhân vật sinh vào năm con rồng, nhân dịp Xuân Giáp Thìn 2024, xin giới thiệu về tài năng, sự nghiệp của những nhân vật lịch sử cầm tinh con rồng.

Rượu Vang quà tặng của thượng đế

Chẳng biết ai là người đầu tiên làm ra vang. Từ thời các Pharaon Ai Cập, 'Vang' (rượu làm từ nước quả nho lên men) đã rất phổ biến ở các nước vùng Trung Đông.

Nhà khoa bảng đắp thành Đa Bang, tử tiết quyết không hàng giặc

Nhà khoa bảng Hoàng Hối Khanh đã sống một cuộc đời đúng nghĩa 'Văn thần chí tận', sẵn sàng chết, quyết không hàng giặc.

Ngày, giờ đẹp khai bút đầu năm Giáp Thìn 2024 để cả năm thuận lợi, vạn sự hanh thông

Khai bút đầu năm còn được gọi là minh niên khai bút hay chắp bút đầu xuân là một phong tục truyền thống đã có từ lâu đời trong ngày đầu năm mới của người Việt để cầu mong việc học hành, công danh, kinh doanh trong năm mới được thuận lợi, thành công, vạn sự hanh thông. Nhiều người cho rằng, việc lựa chọn ngày, giờ đẹp để khai bút đầu năm Giáp Thìn 2024 rất quan trọng để nguyện cầu năm mới vạn sự hanh thông.

Nhà khoa bảng đắp thành Đa Bang, tử tiết quyết không hàng giặc

Nhà khoa bảng Hoàng Hối Khanh đã sống một cuộc đời đúng nghĩa 'Văn thần chí tận', sẵn sàng chết, quyết không hàng giặc.

Tết xưa - tết nay

Năm cũ dần khép lại, năm mới mở ra cũng là khi tết đang về. Mỗi năm đón tết, cùng với niềm vui, câu chuyện tết xưa - tết nay cũng được nhắc đến nhiều hơn. Rằng tết xưa có phải vui hơn tết nay?! Hay chuyện sắm tết, chơi tết, rồi đến những lễ tục ngày tết trước đây và bây giờ cũng khác... Những sự thay đổi khiến người ta có chút hoài niệm, thậm chí cả tiếc nuối.

Ngẫm chuyện thi cử

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Quyết định về việc phê duyệt 'Phương án tổ chức Kỳ thi và xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025'.

Hải Dương: Tưởng niệm 653 năm ngày mất danh nhân Chu Văn An

Tham dự lễ dâng hương tưởng niệm 653 năm ngày mất của danh nhân Chu Văn An có lãnh đạo thành phố Chí Linh; lãnh đạo các phòng, ban, ngành của thành phố cùng đông đảo nhân dân, các em học sinh, sinh viên trong vùng và du khách thập phương.

Tour du lịch độc đáo mới toanh ở Nghệ An thu hút nghìn du khách tham gia

Tham gia tour du lịch 'Làng Cá Gỗ - sau ánh hào quang', nhiều du khách vô cùng thích thú trước hình ảnh tái hiện 'Bà Chúa thơ Nôm' Hồ Xuân Hương gánh nước ở làng Quỳnh Đôi (Nghệ An).

Đất học Thần Khê, châu phê thần đồng

'Thần Khê có bốn ông nghè/Ông nào cũng được châu phê thần đồng', câu ca xưa ấy là nói về đất học Thần Khê nổi danh trong lịch sử khoa bảng Việt Nam.

Nhà khoa bảng mang hùng tâm tráng chí

50 năm làm quan, quen thạo việc binh, nhiều lần lăn lộn sa trường, Tiến sĩ Nguyễn Danh Thế được đánh giá là nhà nho khí phách, dũng cảm.

Nguồn gốc, ý nghĩa và phong tục truyền thống Tết Trung Thu tại Việt Nam

Tết Trung Thu là một ngày tết riêng dành cho trẻ em, còn được gọi là Tết Trông Trăng. Trẻ em rất mong đợi được đón tết này và đây cũng là dịp để người lớn thể hiện tình yêu thương với con trẻ.

Có một nơi ông Nghè 'nhiều như lá tre'

'Kẻ Ngái ông Nghè như lá tre' – câu ca xưa ấy là nói về khoa bảng và sự học của làng Hương Ngải thuộc xã Hương Ngải (Thạch Thất – Hà Nội).

Hôm qua, làng mình có đám hiếu. Người đàn ông của làng mấy mươi năm lưu lạc xứ người, ước nguyện cuối đời được về nơi chôn rau cắt rốn. Nghĩa tử là nghĩa tận, dân làng ngậm ngùi đưa tiễn. Cánh đồng làng lại bao dung đón nhận vào lòng cho trọn lẽ sống gửi thác về. Có phải vì sinh ra nơi đây, được tẩm ướp bởi hồn quê vị đất, được tắm táp bởi một nắng hai sương mà lòng người khôn nguôi thương nhớ. Theo lời các cụ xưa kể, trong vời vợi của quá khứ xa xăm và miên man huyền sử, làng quê mình chỉ là vùng đất hoang vu. Để có được những làng quê trù phú như hôm nay là nhờ công lao của vị Thiếu Phó Liêm Quận Công từng giữ chức Thị Lang bộ Hộ và truy tặng Hộ bộ Thượng thư (năm Chính Hòa 12). Khi công thành danh toại, về quê ngài đã chiêu dân lập ấp, khai khẩn đất hoang mà làm nên những Yên Sơn, Phương Tô, Thuần Vỹ, Vũ Kỳ... Những bờ xôi ruộng mật, những làng quê đầm ấm, những màu mỡ đất đai có công lao của ngài và thấm đẫm mồ hôi, nước mắt của bao thế hệ vô danh định vị trong tên đất, tên làng.

Ở nơi đời nào cũng phát khoa bảng khôi nguyên

Phía Bắc huyện Vũ Thư (Thái Bình) được lịch sử ghi nhận những điều đặc biệt về khoa bảng - đời nào cũng có các bậc anh tài ghi danh bảng vàng.

Tưởng rằng đồ thật hóa đồ chơi

Thời đại mạng internet và công nghệ số phát triển thần kỳ đã làm chuyển biến sâu sắc mọi mặt đời sống, trong đó có báo chí. Bên cạnh mặt tích cực có mặt tiêu cực. Nổi lên trên báo chí thời gian qua là vấn đề tin giả tin thật. Tin giả tin thật lại có liên quan đến đồ giả đồ thật trong đời sống.

Chuyện về Trạng Quét

Nhà nghèo phải làm nghề quét rác để sống qua ngày nên khi đỗ Tiến sĩ, dân gian yêu mến gọi ông là Trạng Quét.

Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử (Kỳ 10)

Trân trọng giới thiệu tiếp 'Quốc hiệu Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử' của PGS TS Cao Văn Liên do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia ấn hành.

Khi chùa là 'triều đình'

Đã có thời, nhà chùa là nơi Thượng hoàng nhà Trần sử dụng làm trường thi để tổ chức kì thi Thái học (như thi Hội), để chọn tiến sĩ.

Ông Nghè có công lớn trong việc đòi lại mỏ Tụ Long cho Đại Việt

Nguyễn Công Thái đã thực sự đi ngược lên mạn trên vùng núi có mỏ Tụ Long, để cho miền đất biên cương giàu khoáng sản này được xác định là nằm hẳn ở mạn Nam sông Đỗ Chú, bên trong lãnh thổ Tổ quốc.