Đã gần 12 năm trôi qua nhưng tôi vẫn không quên chuyến thăm làng Groi (xã Đak Smar, huyện Kbang) năm ấy. Đó là năm 2012, tôi đi cùng với một đồng nghiệp trẻ cùng cơ quan. Bấy giờ, xã Đak Smar có 1 thôn người Kinh và 3 làng Bahnar. Và trong 3 làng thì đã có 2 làng tái định cư sau khi nhường đất để xây dựng thủy điện Ka Nak là làng Groi và làng Cam.
Cộng đồng người Raglai ở xã Ma Nới nằm tách biệt với thế giới bên ngoài bởi những cánh rừng giá tỵ bạt ngàn. Nơi đây còn giữ được rất nhiều bản sắc văn hóa, phong tục tập quán truyền thống, đặc biệt là tạc 'chim ma'.
Sau gần 5 năm, làng Hạnh Phúc đúng như tên gọi đã hiện hữu trên đỉnh núi Lâng Loan với những nóc nhà của đồng bào Xơ Đăng được quy hoạch, sắp xếp khoa học, gắn kết thuận lợi với các công trình phục vụ sản xuất, an sinh xã hội và đảm bảo môi trường, sức khỏe cho người dân.
Một buổi trưa tháng 6, chúng tôi về thăm làng Stơr (xã Tơ Tung, huyện Kbang) theo lời hẹn với bà Đinh Thị Dép-cháu gái Anh hùng Núp. Không phải vì câu chuyện về ngôi làng Bahnar kiên cường đã đi vào lịch sử kháng chiến của dân tộc mà vì một gia đình đặc biệt từng trải qua nỗi đau hủ tục do có gen sinh đôi, sinh ba.
Các tộc người thiểu số ở miền núi Quảng Nam nói chung, tộc người Ca Dong nói riêng với tập quán lâu đời là du canh du cư, kinh tế chủ yếu xuất phát từ việc nương rẫy, nên việc chọn đất lập làng cũng có những nét đặc trưng riêng. Tìm hiểu về những đặc trưng ấy nhằm phát huy những nét văn hóa tích cực và hạn chế những phiền toái nếu có trong đời sống hằng ngày để góp phần làm giàu thêm kho tàng văn hóa Quảng Nam nói riêng, Việt Nam nói chung.
Xã Hướng Việt và xã Hướng Lập (thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) có dân số 736 hộ/3.220 khẩu, với gần 90% là đồng bào dân tộc thiểu số Vân Kiều, trong đó nhiều bản ở vùng sâu, sát biên giới, xa trung tâm hành chính xã, vì thế, nhận thức của người dân về pháp luật không đồng đều. Để giúp bà con trên địa bàn đơn vị quản lý nâng cao kiến thức về pháp luật, nhất là các văn bản quy phạm pháp luật về biên giới, Đồn Biên phòng Hướng Lập, BĐBP Quảng Trị luôn chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho nhân dân.
Trung bình mỗi năm, làng Long Vót (xã Sơn Long, huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi) bị sét đánh trúng khoảng 15 lần làm chết cây cối, trâu bò, có người bị sét đánh trúng trở nên ngây dại… Người dân Ca Dong ở làng Long Vót phải dọn nhà cửa rời bỏ ngôi làng bị coi là 'đất xấu' đến nơi khác dựng lều sống tạm.
Người dân ở 2 buôn Bah Leng và Ama San (xã Ia Ma Rơn, huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) đều kính trọng và nể phục ông Ksor Chol. Bởi lẽ, ông có công lập làng và giúp bà con xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Địa bàn hai xã Hướng Việt và Hướng Lập của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, dân số 736 hộ/3.220 khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số Vân Kiều, có nhiều bản, người dân sống ở vùng sâu, sát biên giới… vì thế nhận thức về pháp luật không đồng đều.
Bao mùa mưa nắng đi qua, ngày nối ngày bác sĩ Điểu K'Rep, Trạm trưởng Trạm Y tế Đăk R'Tih (huyện biên giới Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông) vẫn tự nhủ với lòng mình phải làm cho được cuộc 'cách mạng' sức khỏe, kết nối các bon làng.
Năm 2020, nhiều ngôi làng ở tỉnh Quảng Nam tan hoang, thậm chí bị xóa sổ vì sạt lở núi. Ở huyện biên giới Tây Giang, 115 ngôi làng gần 19.000 người vẫn bình yên.
'Nếu ngại va chạm, sợ bị đòn thù, lo 'tai bay vạ gió'… thì không nên làm.' Ông Vũ Xuân Hào, Đội trưởng Tình nguyện xã hội, xã Phú Xuyên (Đại Từ) bắt đầu câu chuyện về việc gần 40 năm đi vận động, giúp đỡ người nghiện ma túy 'làm lại cuộc đời' bằng câu nói như vậy.
Sống là dịch chuyển, là để tiếp nhận 'năng lượng' để làm mới mình. Những miền đất đã đặt chân, những gương mặt từng gặp gỡ đọng lại thành nỗi nhớ. Tôi có nỗi nhớ mang tên Ia Mơr đến từ 5 năm trước trong chuyến đi nghiên cứu thực tế cùng đoàn cán bộ, giáo viên Trường Chính trị tỉnh Gia Lai.
Nhà rông là biểu tượng của văn hóa Tây Nguyên. Nhà rông là linh hồn của buôn làng, ở đó có Yàng Rong trông coi mọi việc của đời người, của dân làng.
Bước qua 75 mùa rẫy, 45 năm tuổi Đảng và hơn 10 năm làm già làng, ông Siu Hloan (làng Mook Trêl, xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) được nhân dân tôn vinh là 'đại thụ' nơi biên giới.