Phóng viên TTXVN thực hiện loạt bài ghi nhận thực trạng, nỗ lực của Thành phố Hồ Chí Minh trong tìm kiếm giải pháp căn cơ để chuyển đổi nghề cá mang tính tự do sang một nghề cá minh bạch, trách nhiệm.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến đầu tháng 9/2026, cả nước có 48.624 trong tổng số 80.209 tàu cá từ 6m trở lên đăng ký tham gia Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), đạt 60,62%.
Ngày 21/9, kinh tế Việt Nam nổi bật với việc chứng khoán được nâng hạng, logistics vùng, thu hút đầu tư, phát triển năng lượng xanh và mở rộng năng lực hàng không.
Tính đến ngày 15-9-2026, TPHCM quản lý 4.427 tàu cá, trong đó có 2.156 tàu dài từ 15m trở lên. 100% tàu cá được cập nhật đầy đủ thông tin vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), đối soát và gắn Căn cước công dân trên hệ thống VNeID.
TP. Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh việc cài đặt, sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT), phấn đấu hoàn thành đối với toàn bộ tàu cá trong tháng 10/2026.
Thời gian qua, cùng với công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành quy định về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát, xác minh và xử lý các trường hợp vi phạm. Qua đó, từng bước nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, siết chặt quản lý tàu cá và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong công tác chống khai thác IUU.
Trong cao điểm hành động gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC), An Giang tập trung kiểm soát chặt hoạt động truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, thực hiện một trong những khuyến nghị quan trọng của EC nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu hợp pháp, minh bạch cho sản phẩm thủy sản xuất khẩu.
TPHCM đang triển khai tháng cao điểm thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) tại đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Thành phố tập trung siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát các phương tiện không đủ điều kiện hoạt động, tăng cường tuần tra và xử lý nghiêm vi phạm.
Ngày 16-9, UBND TP Đà Nẵng tổ chức buổi làm việc với Đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp về thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng chủ trì buổi làm việc.
Sáng 16/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa phối hợp với UBND phường Hải Bình tổ chức hội nghị đối thoại với các chủ tàu, ngư dân nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý tàu cá và thực hiện quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và hỗ trợ ngư dân ổn định sản xuất.
Qua rà soát, đối khớp dữ liệu, toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 4.851 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase. Các ngành chức năng tiếp tục làm sạch dữ liệu, tăng cường kiểm tra, kiểm soát, đồng thời yêu cầu xử lý dứt điểm các trường hợp có nguy cơ vi phạm IUU.
Sau 1 tháng triển khai cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), công tác kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản tại Hà Tĩnh tiếp tục có những chuyển biến tích cực, góp phần cùng cả nước tháo gỡ "thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Tháng 9/2026, Lâm Đồng cùng cả nước tập trung triển khai nhiều giải pháp quyết liệt trong đợt cao điểm, quyết tâm sớm gỡ “thẻ vàng” IUU. Trong đó có việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác của các cơ quan, doanh nghiệp theo quy định…
Để phát triển lâu dài, ngành thủy sản Việt Nam phải đặt mục tiêu phát triển xanh, minh bạch và có trách nhiệm. Và quan trọng hơn, nhiệm vụ trọng tâm của ngành thủy sản là phải gỡ “thẻ vàng” IUU trong năm 2026.
Trong tháng cao điểm chống khai thác IUU, Khánh Hòa tập trung kiểm soát đội tàu, giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc thủy sản và ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Tỉnh Quảng Trị đang tăng cường thanh tra, kiểm soát tàu cá và ứng dụng công nghệ nhằm ngăn chặn khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi biển và hướng tới nghề cá phát triển bền vững.
Quảng Ngãi tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong chống khai thác IUU. Nếu để xảy ra vi phạm IUU, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý Cảng cá thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, kiểm soát hoạt động tàu cá và truy xuất nguồn gốc thủy sản, góp phần duy trì hoạt động ổn định tại các cảng cá và thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU.
Xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, có ý nghĩa lâu dài đối với phát triển bền vững ngành thủy sản, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU được các cấp, ngành ở Quảng Trị triển khai quyết liệt, đồng bộ với nhiều giải pháp trọng tâm.
Ngày 11/9, Đoàn kiểm tra của Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm việc với các cơ quan chức năng thành phố Cần Thơ.
Ngày 11/9, tại Ban Quản lý Cảng cá Trần Đề (thành phố Cần Thơ), Đoàn kiểm tra của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường do ông Vũ Duyên Hải, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư làm trưởng đoàn, làm việc với các cơ quan chức năng thành phố Cần Thơ về công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Hiện nay, số lượng tàu cá có nguy cơ vi phạm IUU của Quảng Ngãi còn cao, chưa xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm khiến tỉnh luôn bị hạ điểm tự chấm IUU.
Tỉnh Quảng Trị siết chặt quản lý đội tàu, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tạo sinh kế mới cho ngư dân khi tàu cá không còn đủ điều kiện vươn khơi, hướng tới phát triển nghề cá minh bạch và bền vững.
Hai phiên tòa giả định về chống khai thác IUU do Báo Công lý phối hợp Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tổ chức tại Cà Mau ngày 13/9 sắp tới không chỉ giúp ngư dân nhận diện rõ hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm, mà còn mở thêm một cách tuyên truyền sát thực tế, góp phần phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.
Ninh Bình hoàn thành 8/8 nhiệm vụ được giao về chống khai thác IUU, đồng thời tăng cường quản lý đội tàu, giám sát hành trình và kiểm soát nguồn gốc thủy sản.
Thực hiện cao điểm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), An Giang tập trung xử lý những điểm nghẽn trong quản lý đội tàu, giám sát hành trình, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Cùng với 3 cảng cá Quy Nhơn, Đề Gi, Tam Quan, việc bổ sung 11 cảng cá, điểm lên cá tạm thời và tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ ngư dân khai báo sản lượng đang từng bước lấp khoảng trống trong quản lý nhóm tàu cá từ 6 m đến dưới 12 m.
Chiều 9-9, Đoàn kiểm tra của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) do đồng chí Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông - Bộ KH&CN làm Trưởng đoàn đến kiểm tra đột xuất công tác thực hiện nhiệm vụ chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại tỉnh Đồng Tháp.
Đồng Tháp hiện có 100% tàu cá đăng ký, hoàn thành cấp phép cho 100% tàu đang hoạt động. Toàn tỉnh có 153 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động đã được địa phương kiểm soát chặt chẽ, giám sát hàng tuần.
Sáng 9-9, Đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) do đồng chí Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông - Bộ KH&CN làm Trưởng đoàn đến kiểm tra công tác thực hiện nhiệm vụ chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Cảng cá Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp.
Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tập trung rà soát đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm vi phạm. Đây được xem là bước quan trọng để TP. Đà Nẵng cùng cả nước khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới gỡ “thẻ vàng” thủy sản ngay trong năm 2026.
Trong hai ngày, 7-8/9, Đoàn công tác liên ngành chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gồm đại diện các cơ quan: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng do ông Vũ Duyên Hải, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm trưởng đoàn đã tiến hành kiểm tra công tác phòng, chống khai thác IUU tại tỉnh Quảng Ngãi.
Thành phố Đà Nẵng đang thực hiện tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định để đáp ứng đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu, qua đó cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” thủy sản trong năm 2026.
Khánh Hòa đang tập trung triển khai các giải pháp khắc phục tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU, tăng cường quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Trong 2 ngày 6 và 7/9, đoàn công tác liên ngành của Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về chống khai thác IUU kiểm tra công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định tại Đồn Biên phòng Sông Đốc và Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau.
Trong 2 ngày 6 và 7-9, đoàn công tác liên ngành Ban chỉ đạo Bộ Quốc phòng về công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) do Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu làm trưởng đoàn, đã kiểm tra công tác chống khai thác IUU tại Đồn Biên phòng Sông Đốc và Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cà Mau.
Đoàn công tác liên ngành Bộ Quốc phòng yêu cầu Cà Mau kiểm soát chặt người, phương tiện ra vào cửa biển, kiên quyết không cho tàu cá thiếu thủ tục, giấy tờ ra biển hoạt động.
Chiều 7/9, đoàn kiểm tra của Bộ Khoa học và Công nghệ do đồng chí Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Phó trưởng đoàn kiểm tra đã có buổi làm việc với Ban Chỉ đạo chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tỉnh về tình hình thực hiện và kết quả công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh. Tham dự có các thành viên đoàn kiểm tra; Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh; đại diện lãnh đạo các ngành, đơn vị liên quan.
Trong 2 ngày 6 và 7/9, Đoàn công tác liên ngành của Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) do Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về công tác chống khai thác IUU, làm Trưởng đoàn, tiến hành kiểm tra công tác chống khai thác IUU tại Đồn Biên phòng Sông Đốc và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau. Đồng chí Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau dự và phát biểu tại buổi làm việc.
Tỉnh Cà Mau xác định: quản lý tàu cá và chống khai thác IUU không phải là nhiệm vụ riêng của ngành nông nghiệp hay lực lượng chức năng, mà đã trở thành trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và từng ngư dân.
Gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU không chỉ là yêu cầu khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) sau đợt thanh tra lần thứ 5, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị nghề cá, kiểm soát chuỗi cung ứng và sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam. Với 46 nhiệm vụ theo Kế hoạch hành động của Chính phủ và 10 nhiệm vụ trọng tâm trong tháng cao điểm 15/8 - 15/9/2026, mục tiêu là tạo chuyển biến thực chất, có dữ liệu và bằng chứng kiểm chứng, đồng thời hình thành nền tảng cho nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.
Ngày 5-9, Đoàn công tác liên ngành của Ban Chỉ đạo (Ban Chỉ đạo) quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), do Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Quốc phòng), làm trưởng đoàn, đã có buổi làm việc, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ này tại TPHCM.
“Trong năm 2026 và kế hoạch phát triển lâu dài, ngành thủy sản Việt phải đặt mục tiêu phát triển xanh, minh bạch và có trách nhiệm” - đó là trao đổi của ông Trần Đình Luân - Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) với PV Báo PLVN về mục tiêu phát triển ngành thủy sản và nhiệm vụ trọng tâm gỡ “thẻ vàng” IUU trong năm 2026.