Năm “chìa khóa” của vận tải biển thế kỷ XXI gồm các eo biển Malacca, Gibraltar, Hormuz, Thổ Nhĩ Kỳ và hành lang Suez-Bab Al-Mandab. Dù thời gian thay đổi, hậu quả địa chính trị khi các tuyến trên bị gián đoạn vẫn không đổi.
Theo các nhà phân tích, việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố giành quyền kiểm soát “vĩnh viễn” an ninh của Greenland chỉ vài ngày trước chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là nhằm tăng đòn bẩy của Mỹ.
![[VIDEO] Kênh đào Panama khủng hoảng vì hạn hán, chuỗi cung ứng toàn cầu chao đảo](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_09_18_180_56078549/82a0c5df7e9497cace85.jpg.avif)
El Nino gây khủng hoảng nước ngọt lịch sử tại kênh đào Panama, ảnh hưởng chuỗi cung ứng và đẩy giá hàng hóa toàn cầu tăng vọt.
Chính quyền Mỹ quyết định chuyển 52 triệu USD viện trợ quân sự từ một số nước châu Âu và Trung Đông sang 4 nước Mỹ Latinh, trong nỗ lực tăng cường hợp tác an ninh và bảo vệ lợi ích tại khu vực.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chuyển hướng 52 triệu USD viện trợ quân sự vốn dành cho các nước châu Âu và Trung Đông sang hỗ trợ những quốc gia có quan điểm đồng minh với Mỹ tại châu Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang điều chỉnh các ưu tiên về an ninh và đối ngoại, chuyển 52 triệu USD viện trợ quân sự từ một số nước châu Âu và Trung Đông sang các quốc gia tại Trung và Nam Mỹ, trong khi tại Washington xuất hiện tranh luận về phạm vi quyền lực của chính quyền trong việc sử dụng sức mạnh quân sự ở nước ngoài.
Cơ quan quản lý Kênh đào Panama vừa cho biết sẽ tiếp tục giảm số lượng tàu, thuyền được phép quá cảnh qua tuyến đường thủy quan trọng này, trong bối cảnh mực nước tiếp tục xuống thấp do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino. Trong khi đó, tại New Zealand, các chuyên gia cảnh báo El Nino có thể gây tác động đáng kể đến ngành nông nghiệp dựa vào đồng cỏ, đặc biệt là chăn nuôi bò sữa, cừu và bò thịt.
Ngày 14/9, Cơ quan quản lý Kênh đào Panama cho biết, sẽ tiếp tục giảm số lượng tàu, thuyền được phép quá cảnh qua tuyến đường thủy quan trọng này, trong bối cảnh mực nước tiếp tục xuống thấp do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino. Trong khi đó, tại New Zealand, các chuyên gia cảnh báo El Nino có thể gây tác động đáng kể đến ngành nông nghiệp dựa vào đồng cỏ, đặc biệt là chăn nuôi bò sữa, cừu và bò thịt.
Các nhà chức trách Panama ngày 13/9 cảnh báo lượng nước đổ về hệ thống hồ chứa của Kênh đào Panama hiện giảm 44%, làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến hàng hải liên đại dương này trong năm 2027.
Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo El Niño còn có thể mạnh lên và kéo dài sang năm 2027, những tác động này đang trở thành vấn đề cần được theo dõi ở quy mô toàn cầu. El Niño đang tạo ra những tác động ngày càng rõ nét lên đời sống và kinh tế.
Các cơ quan hàng hải toàn cầu cảnh báo sự hình thành của những “hệ thống song song” có thể khiến ngành vận tải biển quốc tế bị phân mảnh, làm gia tăng rủi ro, chi phí và đe dọa sự ổn định của thương mại toàn cầu.
Cùng điểm lại những sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua.
Ngày 4/9, Cơ quan quản lý Kênh đào Panama bắt đầu giảm số lượng tàu được phép lưu thông qua tuyến đường thủy này do hạn hán bắt nguồn từ hiện tượng thời tiết El Nino.
Kênh đào Panama bắt đầu giảm số lượt tàu qua lại từ ngày 4/9, trong bối cảnh hạn hán kéo dài khiến nguồn nước phục vụ vận hành các âu tàu suy giảm nghiêm trọng.
Ngày 4/9/2026, kinh tế thế giới có nhiều thông tin đáng chú ý.
Kênh đào Panama sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền qua lại tuyến hàng hải huyết mạch này từ ngày 4/9 trước tình hình hạn hán do hiện tượng El Nino. Đây là lần thứ hai trong lịch sử kênh đào này phải áp dụng biện pháp hạn chế như vậy.
Kênh đào Panama kỳ vọng tăng nguồn thu trong năm tài khóa 2027, song sức ép nguồn nước tiếp tục đặt ra thách thức đối với hoạt động của tuyến hàng hải này.
Từ đầu năm đến nay, an ninh lương thực toàn cầu đứng trước một phép thử khắc nghiệt, khi hai áp lực lớn cùng dồn tới một lúc: thời tiết cực đoan trên diện rộng và sự leo thang của cuộc xung đột tại Ukraine.
Các nhà chức trách Panama ngày 28/8 thông báo Kênh đào Panama sẽ giảm số lượng tàu thuyền qua lại nhằm quản lý nguồn nước ngọt phục vụ hoạt động của tuyến hàng hải liên đại dương này, trong bối cảnh hiện tượng El Niño có nguy cơ diễn biến nghiêm trọng hơn và khiến mùa khô đến sớm.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang cân nhắc đổi tên hồ Ontario - một trong 5 hồ thuộc hệ thống Ngũ Đại Hồ nằm giữa Mỹ và Canada thành “Lake America” (hồ Mỹ). “Mỹ đang nghiêm túc cân nhắc đổi tên hồ Ontario thành hồ America vì chúng tôi không nghĩ rằng mình sẽ còn hợp tác nhiều với Ontario nữa”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Đơn hàng bước vào mùa tăng tốc nhưng những biến số mới đang dồn dập xuất hiện, từ logistics, thuế quan đến giá bán. Doanh nghiệp Việt phải tính trước đường đi, chi phí và phương án dự phòng để giữ nhịp giao hàng, bảo toàn hiệu quả kinh doanh.
Chính phủ Panama và El Salvador ngày 26/8 đã ban bố cảnh báo mức cao nhất về tình trạng hạn hán liên quan hiện tượng khí hậu El Nino, vốn gắn với sự gia tăng nhiệt độ bề mặt nước biển tại Thái Bình Dương, gây ra những biến đổi trên phạm vi toàn cầu về gió và lượng mưa.
Thương mại đường biển toàn cầu đang phải điều chỉnh hành trình khi hiện tượng El Niño mạnh lên, khiến kênh đào Panama hạn chế số tàu qua lại, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây khó cho eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.
Hạn hán bất thường tại Panama đang gây áp lực lên hoạt động của kênh đào Panama, đe dọa làm tăng chi phí vận chuyển và giá nhiều mặt hàng tại Mỹ cũng như các thị trường khác.
Kênh đào Panama sẽ hạn chế lưu lượng tàu thuyền qua lại hàng ngày do hạn hán nghiêm trọng đang làm cạn kiệt nguồn nước cần thiết cho hoạt động của tuyến thương mại quan trọng này.
Hiện tượng El Nino năm nay đang có nguy cơ trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, đe dọa làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu, đồng thời gây những tác động rõ rệt tới hoạt động kinh tế và thương mại quốc tế.
Hiện tượng thời tiết El Niño đang có dấu hiệu mạnh lên nhanh chóng, làm gia tăng nhiệt độ bề mặt nước biển tại Thái Bình Dương và được dự báo kéo theo nhiều hình thái thời tiết cực đoan, từ hạn hán, lũ lụt đến những đợt nắng nóng bất thường, qua đó tạo thêm sức ép đối với kinh tế toàn cầu.
Xung đột, hạn hán, tắc nghẽn cảng và nhu cầu vận chuyển mạnh đang cùng lúc gây sức ép lên chuỗi cung ứng, làm gia tăng nguy cơ chi phí cuối cùng được chuyển sang người tiêu dùng.
Ý tưởng kết hợp tàu ngầm với máy bay đã từng có thật và được nhiều quốc gia nghiên cứu.
Lớp tàu ngầm I-400 được Nhật Bản thiết kế mang 3 máy bay Aichi M6A1 Seiran nhằm tập kích kênh đào Panama, nhưng chiến tranh kết thúc trước khi triển khai.
Kỷ niệm 112 năm đi vào hoạt động (15/8/1914-15/8-2026), kênh đào Panama tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng đối với thương mại và vận tải biển toàn cầu. Tuyến đường thủy nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương này là một trong những mắt xích then chốt của chuỗi cung ứng quốc tế, giúp rút ngắn đáng kể hành trình của tàu biển giữa các khu vực trên thế giới.
Ngày 15.8.1945, trong khí thế Tổng khởi nghĩa, Việt Nam Giải phóng quân cùng toàn dân tiến tới giành chính quyền trên cả nước, tạo bước ngoặt quyết định cho Cách mạng Tháng Tám. Cùng ngày này qua các thời kỳ, nhiều dấu mốc đáng nhớ của Việt Nam và thế giới cũng được ghi dấu.
El Niño đang mạnh lên bất thường trong năm 2026, kéo theo nguy cơ thời tiết cực đoan và mất an ninh lương thực trên nhiều khu vực.
Truyền thông Anh ngày đưa tin, phí qua kênh đào Panama đang tăng lên mức kỷ lục do mực nước giảm và nhu cầu vận tải tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa.
Ngày 9/8, Panama tổ chức cuộc tập trận quân sự đa quốc gia Panamax 2026, với sự tham gia của hơn 1.700 quân nhân và nhân viên an ninh đến từ 21 quốc gia, trong bối cảnh các nước trong khu vực tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh cho Kênh đào Panama - một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.
Ngày 3/8, cuộc diễn tập quân sự đa quốc gia Panamax 2026 chính thức bắt đầu tại Panama, với sự tham gia của khoảng 1.700 quân nhân đến từ 21 quốc gia. Cuộc diễn tập hướng đến tăng cường năng lực bảo vệ Kênh đào Panama - tuyến hàng hải chiến lược đảm nhận khoảng 3-5% khối lượng thương mại toàn cầu.
Mối đe dọa nhằm vào các cơ sở năng lượng trọng yếu của Saudi Arabia đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xuất hiện cú sốc mới đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đang thúc đẩy nhiều quốc gia khu vực châu Á - Thái Bình Dương tìm kiếm các tuyến thương mại và hành lang logistics thay thế nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng và giảm thiểu rủi ro đối với hoạt động xuất nhập khẩu.