Con đi tắt cánh đồng Lê/Lối xưa mẹ vẫn thường về thăm ông/Và thương lại tuổi má hồng/Nhiều khi lấm láp nhưng không thấy buồn...
Những người đàn bà đi qua chiến tranh nay đã ở tuổi bà. Chiến tranh, nếu tính từ những năm 60 của thế kỷ trước, khi tuyển thanh niên xung phong đợt đầu vào năm 1965, đến nay đã hơn nửa thế kỷ. Vậy mà đọc tập trường ca Chiến tranh trên gương mặt đàn bà (NXB Văn học, 2019) của nhà thơ Phạm Hồ Thu vẫn vang vọng đâu đây tiếng bom, tiếng mìn phá đá mở đường. Và con đường Trường Sơn, con đường chiến lược vẫn hiện lên uy nghi, lẫm liệt với khói bom, rừng già, vực sâu, mây núi, lá ngụy trang reo, mái tóc dài của nữ thanh niên xung phong rười rượi buổi hoàng hôn đỏ.
Tự nhiên những ngày này, tôi lại hay nghĩ về thôn quê Hà Tĩnh, về cánh đồng, về vụ gặt. Mẹ tôi vẫn có thói quen vo gạo bằng cái rá đan bằng tre, dần sàng, thúng mủng bằng tre, mặc dù bây giờ đồ nhựa nhiều, lắm sắc màu, lại rẻ.
Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy vừa giã biệt cuộc đời ở tuổi 83 sau cơn tai biến đột ngột trong lúc đang làm vườn. Nhiều người gọi ông là huyền thoại, nhưng với tôi, còn cao hơn thế - ông đích thực là một tượng đài.
Hàng chục hộ dân nghèo của thôn Trại Mới, xã Đồng Hưu, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang đang hằng ngày, hằng giờ phải sống trong sự lo lắng và sợ hãi trước những hiểm họa rình rập chực chờ cướp đi tính mạng, tài sản… khi núi đất thải từ mỏ than Bố Hạ luôn nhăm nhe 'nuốt chửng' ngôi làng bé nhỏ mà họ đã gắn bó bao nhiêu năm qua.
Từ khu vực chợ Kênh thuộc xã Trung Sơn, đi về xã Trung Hải cũng thuộc huyện Gio Linh. Địa bàn xã này cách huyện Vĩnh Linh về phía bắc bởi con sông Bến Hải và ở phía Đông thì có con sông Cánh Hòm. Xã này nằm ở Đông Bắc huyện Gio Linh cũng là địa bàn nông nghiệp chủ yếu với văn minh lúa nước. Dấu vết con sông Cánh Hòm ở nhiều đoạn vòng vèo là những con nước quen thuộc gắn bó với người dân quê từ bao đời nay chảy quanh co theo những cánh đồng chân quê lấm láp.
Nếu hiểu rộng hơn về thuật ngữ văn học thiếu nhi thì có thể xem Quân khu Nam Đồng là một tài sản của bộ phận văn học này.