Trong văn hóa truyền thống của đồng bào miền núi tỉnh Quảng Ngãi, trang phục là điểm nhận diện độc đáo, thể hiện bản sắc riêng của từng dân tộc. Đây cũng là di sản quý cần được gìn giữ, bảo tồn.
Những nếp nhà được dán giấy đỏ nổi bật giữa màu nâu trầm của gỗ, điệu Xắng Cọ ngọt ngào, mùi bánh chưng mới vớt, cùng những bộ trang phục dân tộc truyền thống thơm mùi vải mới đã hòa quyện, tạo nên một mùa xuân rất riêng biệt, độc đáo. Đó là mùa xuân của người Sán Chỉ, ở xã Thống Nhất. Nơi đây những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ qua bao thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi trang phục may sẵn tràn ngập thị trường, tại xã Mường Lai vẫn có một người phụ nữ âm thầm giữ lại 'linh hồn' của bản làng qua từng nếp vải chàm. Đó là chị Lộc Thị Huyền - người có hơn 20 năm gìn giữ và nâng tầm trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc Tày. Với chị, sắc chàm không chỉ là màu áo, mà còn là ký ức, là niềm tự hào dân tộc.
Trong bảng lảng khói sương của núi rừng vùng cao, khi hoa mơ bắt đầu thắp sáng những sườn đồi xã Tân An, bà Bàn Thị Giàng cùng chị em thôn Tân Cường lại hối hả bên khung cửi. Giữa nhịp sống số, họ đang viết tiếp câu chuyện bản sắc bằng đường kim mũi chỉ, bằng cái bụng thật thà và chiếc điện thoại thông minh kết nối muôn phương.
Mỗi độ Tết đến, khi sương mù còn vương nhẹ trên những triền núi, gió xuân khe khẽ lay động lòng người, các bản người Mông vùng cao Thanh Hóa lại bừng lên những gam màu rực rỡ. Đó là sắc màu của trang phục phụ nữ Mông, thứ ngôn ngữ thầm lặng kể câu chuyện về văn hóa, về đôi bàn tay, về mùa xuân đã ở lại nơi non cao từ bao đời.
Giữa những triền núi quanh năm mây phủ ở các xã Bản Máy và Xuân Giang, tiếng thoi dệt lách cách vẫn âm thầm vang lên trong gian nhà gỗ. Đó không chỉ là nhịp lao động quen thuộc của người phụ nữ La Chí, mà còn là nhịp nối ký ức, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai gặp nhau trên từng sợi bông trắng, từng tấm vải chàm.
Thôn Sả Hồ, xã Mường Khương là nơi sinh sống của 55 hộ dân với 90% là người dân tộc Dao tuyển. Người dân nơi đây chủ yếu phát triển kinh tế nhờ nông nghiệp và những đồi quýt sai trĩu quả là nguồn thu nhập chính của hơn một nửa số hộ trong thôn. Dù bận rộn với công việc nương đồi, nhưng người Dao tuyển ở Sả Hồ vẫn gìn giữ nhiều nét đẹp văn hóa, đặc biệt bộ trang phục truyền thống.
Thôn Trà Chẩu thuộc xã Bảo Thắng là nơi đồng bào dân tộc Dao họ sinh sống qua nhiều thế hệ. Giữa cuộc sống hiện đại, những phụ nữ Dao họ nơi đây vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt ra những bộ quần áo truyền thống của dân tộc. Với tình yêu nghề truyền thống, đồng bào Dao họ nơi đây vẫn đang cố gắng gìn giữ di sản của cha ông để lại.
Đám cưới là nghi lễ thiêng liêng trong đời người. Với đồng bào Tày, đây không chỉ là sự gắn kết của hai cá nhân, hai gia đình mà còn là sự tiếp nối những giá trị văn hóa, phong tục truyền thống. Giữa nhịp sống hiện đại, người Tày ở xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai vẫn gìn giữ trọn vẹn nét đẹp ấy, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.
Trong khuôn khổ hội thảo quốc tế 'Engaging with Vietnam năm 2025', do Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức từ ngày 12 - 16/12, Ths Điền Thị Hoa Hồng, giảng viên Trường Đại học Mở Hà Nội, đã có nhiều chia sẻ tâm huyết xoay quanh chủ đề 'Ứng dụng các yếu tố văn hóa trên trang phục người Dao Đỏ trong bối cảnh công nghiệp văn hóa tại Tả Phìn, Lào Cai'.
Khám phá nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ, hứa hẹn sẽ biến giữa trưa thành đêm đen, một trải nghiệm thiên văn chưa từng có.
Sa Pa đang trở thành nơi có tốc độ phát triển du lịch mạnh mẽ. Điều này mang đến nhiều cơ hội kinh tế, nhưng cũng đặt ra bài toán bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống. Trước những chuyển dịch ấy, HTX Mường Hoa chọn hướng đi bền vững: lưu giữ tinh hoa văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch, đặc biệt là kỹ nghệ vẽ sáp ong.
Cuối đông, lá xoan đã rụng gần hết, để lại cành đen xám vươn lên bầu trời. Trên bậu cửa của ngôi nhà sàn, bà Mẩy ngồi như một gốc cây cũ cột chặt vào sàn gỗ bằng hai bàn chân trần, chai sần. Trong lòng bà là một tấm vải chàm, góc vải đã sờn, mép buộc bằng chỉ đỏ do chính tay bà se từ năm ngoái. Mặc dù tay run nhưng từng mũi chỉ vẫn đều như năm bà hai mươi tuổi. Lành, đứa cháu gái mười sáu tuổi, từ trong nhà bước ra, ngáp dài. Tóc nó buộc lệch, tai đeo tai nghe trắng, trên tay cầm chiếc điện thoại.
Những bể chàm xanh thẳm nơi núi rừng, nơi bàn tay bà, bàn tay mẹ bao đời gìn giữ nghề thủ công truyền thống, nay tiếp tục sống động trong nhịp điệu mới, qua dự án 'Sắc Chàm - Ký ức đôi bàn tay' của các bạn trẻ Gen Z.
Nằm ẩn mình dưới tán rừng xanh mát, thôn Bình Yên, xã Cẩm Thạch từ xưa đến nay là nơi quần cư của 99% đồng bào dân tộc Dao. Chính vì vậy, nơi đây còn lưu giữ được khá nhiều nét văn hóa truyền thống của đồng bào Dao từ phong tục tập quán, đến trang phục truyền thống, các nghi lễ tâm linh phong phú như lễ cấp sắc, múa chuông, cùng với kho tàng tri thức dân gian về y học, các làn điệu dân ca đặc sắc được gìn giữ và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Giữa mây núi Tam Đảo, nơi những ngọn gió lùa qua triền rừng và những con suối len mình qua khe đá, người Dao quần chẹt ở xã Yên Lãng, tỉnh Phú Thọ (xã Lãng Công, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc cũ) vẫn giữ một di sản văn hóa bền bỉ của dân tộc mình, đó là trang phục truyền thống. Trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc Dao ở Yên Lãng không chỉ là lớp vải che thân, trang phục của họ còn là bản đồ tinh thần, mang theo lịch sử, tín ngưỡng và thẩm mỹ truyền đời.
Chợ đêm, nơi từng là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, đang dần mất đi vai trò gìn giữ ký ức giữa nhịp sống đô thị ngày một gấp gáp. Từ câu chuyện chợ đêm Sơn Trà (Đà Nẵng) với ánh đèn rực rỡ nhưng thiếu bóng dáng nghề muối, nghề biển hay bàn tay thợ thủ công, có thể thấy nhiều chợ đêm trên khắp các vùng miền cả nước đang đối mặt chung một thách thức: Đông người nhưng nhạt bản sắc, náo nhiệt nhưng thiếu hồn quê.
Khi những cơn gió heo may se lạnh len lỏi qua các bản làng vùng non cao, cũng là lúc người Nùng An trên khắp các bản làng của xã Quảng Uyên lại rộn ràng nhuộm vải chàm. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, nghề nhuộm vải chàm tại xã Quảng Uyên vẫn được cộng đồng người Nùng An gìn giữ, bảo tồn và phát huy, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là nét đẹp văn hóa độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc.
Giữa cao nguyên đá Đồng Văn hùng vĩ, người Cờ Lao ở thôn Má Chề, xã Sà Phìn vẫn ngày ngày đan những nan tre vàng óng, giữ nghi lễ cúng rừng thiêng và trang phục truyền thống. Họ lặng lẽ thắp lên ngọn lửa văn hóa giữa miền đá xám, giữ cho bản làng hơi ấm của cội nguồn – một minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của một trong 16 dân tộc rất ít người ở Việt Nam.
Từ bao đời nay, làng Ngọc Tân, xã Ngọc Quan, nay thuộc xã Đoan Hùng được biết đến là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Cao Lan. Trong nhịp sống hiện đại, khi những nét đẹp truyền thống đang dần bị mai một, người dân nơi đây vẫn bền bỉ, tự hào giữ gìn phong tục, tiếng nói, trang phục, làn điệu dân ca và những lễ hội mang đậm bản sắc dân tộc mình.
Xã Tân Lĩnh, tỉnh Lào Cai là nơi sinh sống của các cộng đồng dân tộc như Tày, Dao, H'Mông… Người Dao đỏ mang đến sắc màu văn hóa riêng thể hiện qua trang phục, ẩm thực và lễ hội truyền thống, góp phần tạo nên vùng đất giàu tiềm năng về văn hóa, du lịch và kinh tế.
Trang phục truyền thống là một di sản văn hóa độc đáo và mỗi dân tộc đều có một trang phục riêng biệt rất dễ nhận biết. Hiện nay, những nét duyên của bộ trang phục truyền thống vẫn được đồng bào các dân tộc phía Tây tỉnh Lâm Đồng gìn giữ, duy trì.
Trong văn hóa của nhiều dân tộc, rằm tháng Bảy là dịp tri ân tổ tiên, hướng về cội nguồn. Với người Dao Tiền ở Bản Bung (xã Phong Quang, tỉnh Thái Nguyên), ngày rằm không chỉ mang ý nghĩa tưởng nhớ ông bà mà còn gắn liền với nhiều phong tục độc đáo, góp thêm một sắc màu riêng biệt vào bức tranh đa dạng của văn hóa dân tộc.
Không nghỉ ngơi sau ngày 2/9, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp đầu tiên của Chính phủ, đặt ra sáu nhiệm vụ cấp bách trong khi vẫn duy trì lối sống giản dị, làm việc kỷ luật.
Lễ ra mắt Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam diễn ra ngày 9-8 tại Nhà hát Lớn Hà Nội không chỉ là nơi hội tụ của những tâm hồn sáng tạo, mà còn là dịp để tôn vinh tà áo dài Việt. Trong không gian ấy, bộ sưu tập 'Sắc Núi' của Nhà thiết kế Hàn Phượng đến từ Thái Nguyên đã trở thành điểm nhấn đặc biệt.
Tại Lễ ra mắt Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, BST 'Sắc Núi' của Nhà thiết kế Hàn Phượng đã khiến khán giả như lạc bước vào một không gian Tây Bắc thu nhỏ. Mỗi tà áo dài không chỉ mang vẻ đẹp của thời trang, mà còn chứa đựng một câu chuyện văn hóa, tôn vinh bản sắc dân tộc và khơi dậy niềm tự hào di sản.
Phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang là vấn đề xã hội quan tâm, nhất là nhằm đáp ứng trào lưu và nhu cầu thể hiện về văn hóa của giới trẻ. Càng ngày, xã hội càng ghi nhận nhiều bạn trẻ muốn tái hiện các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống, cụ thể về thời trang và phong cách sinh hoạt.
Mường Lò là vùng đất quần cư lâu đời của đồng bào dân tộc Thái. Trải qua bao đời, người Thái nơi đây vẫn giữ được nghề nhuộm vải thủ công bằng nguyên liệu tự nhiên, trong đó, màu chàm mang ý nghĩa đặc biệt: tượng trưng cho sự sống, gắn liền với tâm linh, với tình yêu đôi lứa và sự gắn kết cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại, màu chàm Mường Lò không chỉ là sắc vải mà là nét tinh hoa văn hóa Thái.
Từ bao đời nay, dệt vải gắn bó mật thiết với đời sống người Tày ở Pác Ngòi, xã Ba Bể, là biểu tượng cho sự khéo léo và tình yêu văn hóa của phụ nữ vùng cao. Nhưng với nhịp sống hiện đại, tiếng khung cửi 'kẽo kẹt' đang ngày một thưa, đứng trước nguy cơ mai một ở miền quê nằm ngay cạnh viên ngọc xanh 'hồ Ba Bể' này...
Chàm là sắc màu chủ đạo trong trang phục của người Mông Lào Cai. Cây chàm chính là nguyên liệu làm nên sắc màu này. Từ khi trồng đến lúc thu hoạch thời gian tròn một năm, không cần chăm sóc cầu kỳ, cứ vùi vào đất là cây phát triển, đó là những đặc tính cơ bản của cây chàm. Không chỉ có vậy, đằng sau cây chàm còn chứa đựng câu chuyện thú vị được người Mông kể lại.
Nằm dưới cánh rừng nguyên sinh Đèo Gió, xã Nấm Dẩn từ lâu được biết đến là nơi gìn giữ gần như nguyên vẹn nét văn hóa truyền thống của đồng bào Nùng U. Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi khắp các bản làng vùng cao, người Nùng U ở Nấm Dẩn vẫn duy trì nghề nhuộm chàm, thêu dệt thổ cẩm tạo nên những bộ váy áo mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống.
Văn hóa của đồng bào Nùng rất đa dạng và phong phú, tại xã Sơn Hải tỉnh Bắc Ninh có 9.591 nhân khẩu với tỉ lệ người dân tộc Nùng chiếm 76%.
Xã Phúc An, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái là nơi cư trú lâu đời của cộng đồng người Dao quần trắng. Trong nhịp sống hiện đại, người Dao quần trắng vẫn gìn giữ những giá trị gắn bó với bản sắc tộc người. Nổi bật là trang phục truyền thống và nghề đan rọ tôm, phản ánh lối sống gắn với thiên nhiên vùng ven hồ Thác Bà.
Giữa những phế tích rêu phong ở Trung Mỹ, có một sắc màu vượt thời gian: màu xanh Maya – thứ sắc tố kỳ lạ vẫn rực rỡ sau hơn hai thiên niên kỷ.
Huyện Mèo Vạc (Hà Giang) không chỉ được biết đến với những phiên chợ vùng cao đặc sắc mà còn là nơi lưu giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa phong phú của cộng đồng các dân tộc thiểu số. Trong đó, dân tộc Giáy, tuy dân số không đông nhưng vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống đặc sắc, thể hiện rõ nét qua trang phục truyền thống giản dị, thanh lịch nhưng đầy tinh tế và giàu bản sắc.
Với mong muốn truyền tình yêu thổ cẩm Tây Nguyên đến thế hệ trẻ, nhà thiết kế K'Jona đã thiết kế những bộ thời trang cho trẻ cực dễ thương từ sự nhấn nhá, đan kết ngôn ngữ thời trang hiện đại phương Tây trên nền chất liệu thổ cẩm truyền thống của cộng đồng các dân tộc thiểu số bản địa ở Tây Nguyên.
Nhằm hưởng hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 2025 với chủ đề 'Tương Lai của Bảo Tàng trong Các Cộng Đồng Thay Đổi Nhanh Chóng', chương trình trải nghiệm 'Giữ màu di sản' được giới thiệu tới công chúng tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
Huyện Đại Từ có gần 6.000 đồng bào dân tộc Dao, tập trung chủ yếu ở thị trấn Quân Chu và các xã: Hoàng Nông, Yên Lãng, Phú Xuyên... Trong đó, đồng bào Dao quần chẹt chiếm đa số với truyền thống văn hóa lâu đời, giàu bản sắc vẫn được gìn giữ và trao truyền cho thế hệ sau.
Nằm nép mình dưới chân núi giữa vùng biên viễn Tây Bắc, bản Pa Pảng (xã Nậm Ban, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu) là nơi sinh sống của 41 hộ dân với 167 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Hà Nhì chiếm tới 95,8%.