Sáng 10-9 (nhằm ngày 29-7 âm lịch), tại Bảo tàng Quang Trung (xã Tây Sơn), Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai long trọng tổ chức lễ giỗ Hoàng đế Quang Trung lần thứ 234 (1792 - 2026).
Hơn hai thế kỷ trôi qua, lễ giỗ Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ vẫn là dịp để hậu thế thành kính tưởng nhớ vị anh hùng áo vải, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và gìn giữ tinh thần quật cường cho các thế hệ mai sau.
Sáng 10.9 (nhằm ngày 29.7 Âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Tây Sơn Tam kiệt, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai), đã diễn ra Lễ giỗ Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ nhân 234 năm ngày mất của ông (1792 - 2026).
Sáng 10/9, nhằm ngày 29/7 năm Bính Ngọ, tại đền thờ Hoàng đế Quang Trung trên núi Dũng Quyết, lãnh đạo tỉnh Nghệ An dâng hoa, dâng lễ, dâng hương tưởng niệm 234 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung - vị anh hùng kiệt xuất của dân tộc.
Sáng 10/9, Hội đồng họ Hồ Thanh Hóa tổ chức lễ giỗ lần thứ 234 (1792-2026) Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ - Hồ Thơm.
Núi Bân ở TP Huế là nơi Bắc Bình vương Nguyễn Huệ lập đàn tế cáo trời đất, lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung cuối năm 1788 trước khi dẫn quân ra Bắc đánh quân Thanh.
Ngày 9/9, tại phường An Khê, tỉnh Gia Lai, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong tỉnh và đông đảo du khách, con cháu Tây Sơn hội tụ về các di tích lịch sử linh thiêng để dự Lễ giỗ lần thứ 234 ngày mất Hoàng đế Quang Trung-Nguyễn Huệ (1792-2026).
Trong lịch sử họ Đặng Việt Nam, Đặng Xuân Bảo đứng bên những danh tướng như Đặng Tất, Đặng Dung, Đặng Tiến Đông và nhiều bậc trung liệt khác. Mỗi người sống ở một thời đại, phụng sự một vương triều và mang một số phận riêng; nhưng giữa họ có điểm chung là tinh thần dấn thân khi đất nước lâm nguy.Nếu Đặng Tất, Đặng Dung để lại dấu ấn bằng cuộc kháng chiến chống quân Minh đầu thế kỷ XV, thì Đặng Xuân Bảo và Đặng Tiến Đông gắn tên tuổi với chiến thắng chống Thanh mùa xuân Kỷ Dậu. Những con người ấy góp phần tạo nên một mạch nguồn võ công và khí tiết của họ Đặng trong lịch sử dân tộc.
Giữa vùng núi đá vôi phía Bắc xứ Thanh, động Cửa Buồng, phường Bỉm Sơn mang một vẻ đẹp vừa kỳ thú, vừa trầm mặc. Núi đá, hang động và dòng suối Ngọc hòa quyện tạo nên một không gian sơn thủy hữu tình. Nhưng điều làm nên nét riêng của danh thắng này không chỉ là những nhũ đá muôn hình vạn trạng, mà còn bởi nơi đây lưu giữ dấu ấn về cuộc hành quân thần tốc của Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ cùng nghĩa quân Tây Sơn trong mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, Đặng Đức Siêu hiện lên với một chân dung khá đặc biệt. Ông không trực tiếp cầm quân xông pha giữa tên bay đạn lạc như Võ Tánh, Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt; cũng không nổi danh bằng sự nghiệp trước tác đồ sộ như Trịnh Hoài Đức, Lê Quang Định hay Ngô Nhân Tĩnh. Thế nhưng, vào những thời điểm quyết định của cuộc chiến tranh giữa nhà Tây Sơn và lực lượng Nguyễn Ánh, tiếng nói của ông nhiều lần góp phần làm thay đổi cục diện. Khi đất nước trở lại thống nhất, ông lại trở thành một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho hệ thống lễ nghi, điển chế, giáo dục và văn hóa của triều Nguyễn.
Trong khuôn khổ Triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”, ngày 6-9, đoàn đại biểu các tỉnh, thành phố đã đến tham quan một số di tích, điểm đến văn hóa tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Thác Voi thuộc xã Vân Du, tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây, khí hậu mát mẻ, không gian trong lành cùng sắc xanh trải rộng của núi rừng tạo nên một điểm đến thích hợp cho những chuyến khám phá, nghỉ ngơi và tìm về với thiên nhiên.
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, phong trào Tây Sơn luôn được nhắc nhớ như một bản hùng ca bi tráng, gắn liền với những chiến công vang dội của người Anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ và nghĩa quân Tây Sơn.
Giữa núi rừng và đồng ruộng xanh mát, Đền thờ Đại tư đồ Võ Văn Dũng (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai) hiện lên với vẻ trang nghiêm, thanh bình. Đây là nơi hậu thế tưởng nhớ một trong những vị tướng tài ba của phong trào Tây Sơn, đồng thời là điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá vùng đất võ.
Giữa miền sơn thủy hữu tình, danh thắng động Cửa Buồng, phường Bỉm Sơn không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp kỳ thú của núi đá, hang động và dòng suối Ngọc, mà còn lưu giữ dấu ấn cuộc hành quân thần tốc của Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ cùng nghĩa quân Tây Sơn trong mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
Cuối năm 1788, trên đường tiến quân thần tốc ra Bắc đại phá quân Thanh, đại quân của Hoàng đế Quang Trung đã đi qua vùng Bắc sông Gianh, nhận được sự hưởng ứng, giúp sức của đông đảo Nhân dân địa phương. Trên vùng đất ấy, đình Tượng Sơn không chỉ là nơi thờ các bậc tiền nhân có công khai khẩn, lập làng mà còn là một trong những di tích thờ vua Quang Trung, gắn với danh tướng Nguyễn Dụng-người con của quê hương đã theo nghĩa quân Tây Sơn lập nhiều chiến công.
Toạ lạc trên đỉnh Ấn Sơn, Đàn tế trời Tây Sơn (xã Bình Phú, Gia Lai) là công trình chứng tích nghi lễ nhận thiên mệnh của vương triều áo vải trước khi khởi nghĩa.
16 đoàn võ thuật đến từ 9 quốc gia với 260 võ sư, võ sinh đăng ký tham dự Liên hoan quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX.
Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (80 tuổi, ông Ba Lan) đang giữ nguyên vẹn “bí kíp” tổ truyền làm “nón ngựa Phú Gia” mà ngày xưa nghĩa quân Tây Sơn đội nắng mưa hành quân thần tốc. Những chiếc nón không chỉ như một tác phẩm nghệ thuật mà còn rất bền.
Sau hàng nghìn năm tung hoành, tượng binh Việt Nam đã có một 'khúc tráng ca cuối' trước khi nhường vị trí cho thời đại của đại bác và súng trường.
Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (80 tuổi, ông Ba Lan) đang giữ nguyên vẹn 'bí kíp' tổ truyền làm 'nón ngựa Phú Gia' mà ngày xưa nghĩa quân Tây Sơn đội nắng mưa hành quân thần tốc. Những chiếc nón không chỉ như một tác phẩm nghệ thuật mà còn rất bền.
Nghệ nhân Đỗ Văn Lan (hay còn gọi là Ba Lan, 80 tuổi, trú thôn Phú Gia, xã Xuân An, tỉnh Gia Lai) còn cất giữ nhiều chiếc nón ngựa cổ quý giá, nhiều chiếc đã hơn 300 năm.
Trên hành trình thần tốc tiến quân ra Thăng Long đại phá quân Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu 1789, Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ cùng nghĩa quân Tây Sơn đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trên vùng đất Bỉm Sơn. Thời gian qua, cấp ủy và chính quyền địa phương luôn quan tâm gìn giữ, phát huy các giá trị di tích nhằm tôn vinh công lao của vị anh hùng dân tộc Quang Trung.
Từng là đầu mối giao thương nối đại ngàn với biển cả, An Khê hôm nay tiếp tục giữ vai trò bản lề trong quy hoạch mới của Gia Lai, kết nối các hành lang kinh tế và không gian phát triển liên vùng.
Tối 28-6, tại Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn Nam), Đoàn tuồng Đào Tấn (thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai) biểu diễn báo cáo tổng duyệt vở tuồng Quang Trung đại phá quân Thanh trước khi chính thức công diễn phục vụ khán giả.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai mới tổ chức Hội nghị thúc đẩy phát triển sản phẩm du lịch tàu biển với một số tỉnh, thành trong cả nước.
Sau hơn 10 năm nghiên cứu tư liệu lưu trữ tại Pháp kết hợp với phân tích dữ liệu hàng hải, hậu cần quân sự và các nguồn sử liệu phương Tây, kỹ sư Vũ Đình Thanh vừa công bố công trình nghiên cứu mới về giai đoạn cuối thế kỷ XVIII của lịch sử Việt Nam. Một trong những luận điểm đáng chú ý của công trình là việc nhìn nhận lại vai trò của an ninh lương thực trong thắng lợi của Hoàng đế Quang Trung và nhà Tây Sơn.
Một cuộc tranh chấp kế vị tưởng như chỉ diễn ra trong phủ chúa đã biến thành cơn địa chấn chính trị làm lung lay nền thống trị hơn hai thế kỷ của họ Trịnh.
Là một trong 100 phiên chợ độc đáo nhất Việt Nam, tồn tại gần 300 năm, Chợ Gò - Trường Úc là nét văn hóa độc đáo của người dân Gia Lai, đang được lập hồ sơ đề nghị ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chiến thắng Kỷ Dậu năm 1789 không thuần túy là một cuộc phản công quân sự thần tốc đánh bại quân Thanh, mà thực chất còn là một chiến dịch cứu trợ nhân đạo quy mô lớn nhằm cứu người dân Bắc Hà khỏi nạn đói nghiêm trọng.
Cách đây hơn 2 thế kỷ, nghề trồng dâu nuôi tằm ở xứ Quảng từng có một phen lao đao, lận đận. Sự hồi sinh của nghề truyền thống này chỉ đến từ nỗ lực vượt bậc của người dân cùng quyết sách hỗ trợ kịp thời từ nhà Tây Sơn…
Tại Phim trường Hầm Hô Rosa Alba (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai), Công ty TNHH TEMC Cinema phối hợp cùng ê-kíp sản xuất tổ chức lễ khai máy dự án điện ảnh dã sử - hành động 'Tây Sơn thất hổ tướng: Kỳ Nam cung thủ Lý Văn Bưu'.
Sáng 20-5, tại Phim trường Hầm Hô Rosa Alba (xã Bình Phú, tỉnh Gia Lai), Công ty TNHH TEMC Cinema phối hợp cùng ê-kíp sản xuất tổ chức lễ khai máy dự án điện ảnh dã sử - hành động 'Tây Sơn thất hổ tướng: Kỳ Nam cung thủ Lý Văn Bưu'.
Ngày 19-5, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai triển khai dàn dựng nâng cao vở tuồng Quang Trung đại phá quân Thanh (tác giả kịch bản: Trúc Đường; tác giả chuyển thể: NSND Võ Sĩ Thừa; đạo diễn: NSND Hoàng Ngọc Đình).
Sáng 17-5, tại Bảo tàng Quang Trung (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) khai mạc trưng bày ảnh chuyên đề 'Thượng đạo - Hạ đạo hành trình di sản thời Tây Sơn'.
Những năm gần đây, các công trình nghiên cứu lịch sử theo hướng liên ngành ngày càng thu hút sự quan tâm của giới học thuật cũng như công chúng. Không chỉ dựa vào sử liệu truyền thống, nhiều nhà nghiên cứu đã kết hợp thêm kiến thức quân sự, kỹ thuật, địa lý, hậu cần và khoa học tự nhiên để tiếp cận lại các sự kiện lịch sử dưới góc nhìn mới.
Trong dòng chảy giao thoa và tiếp biến văn hóa Việt - Chăm, hệ thống giếng cổ hiện hữu tại nhiều địa phương như xã Hà Trung, Hoằng Lộc, phường Nghi Sơn... là minh chứng sống động cho kỹ thuật tìm mạch nước và tư duy thẩm mỹ độc đáo của người xưa trên đất Thanh Hóa.
Giữa Di tích lịch sử - văn hóa Vườn Mít và Cánh đồng Cô Hầu ở xã Kông Bơ La (tỉnh Gia Lai), những dấu tích của nhà Tây Sơn vẫn lặng lẽ hiện diện trong từng gốc cây cổ thụ và thửa ruộng.
Tồn tại chỉ hơn hai mươi năm nhưng triều đại Tây Sơn (1778 - 1802) dưới sự lãnh đạo của người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ vẫn luôn là một đề tài hấp dẫn, chất chứa nhiều bí ẩn lịch sử.
Giữa vùng đất Quảng Yên, Di tích lịch sử - văn hóa và danh lam bia Phủ Cảnh là nhịp cầu nối quá khứ hào hùng của triều đại Tây Sơn với cuộc sống hiện tại. Được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa và danh lam cấp tỉnh từ năm 1999, tấm bia đang lưu giữ những giá trị văn hóa, giáo dục đặc sắc của vùng đất xứ Thanh.
Sau hơn 10 năm miệt mài nghiên cứu với nhiều vất vả, kỹ sư Vũ Đình Thanh đã đưa ra những bằng chứng gợi mở về một giai đoạn lịch sử ít được nhìn nhận đầy đủ. Nghiên cứu này nhận được sự đồng tình hoàn toàn của Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu - nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Sau hơn 10 năm nghiên cứu, kỹ sư Việt Vũ Đình Thanh nêu giả thuyết gây chú ý: diêm tiêu hang động Việt Nam góp phần tạo sức mạnh quân sự thời Napoleon.
Sau hơn 10 năm miệt mài nghiên cứu với nhiều vất vả, kỹ sư người Việt Vũ Đình Thanh đã đưa ra giả thuyết gây chú ý: Diêm tiêu hang động Việt Nam là nguồn lực cốt lõi tạo nên sức mạnh quân sự thời Napoleon.
Sáng 6/4 (tức ngày 19/2 âm lịch), UBND phường Bỉm Sơn tổ chức lễ dâng hương động Cửa Buồng, tri ân công đức vua Quang Trung và Nghĩa quân Tây Sơn.
Trên vùng đất quê hương của nghĩa quân Tây Sơn, tỉnh Gia Lai hiện còn lưu giữ nhiều ngôi nhà cổ trên 100 năm tuổi, trong đó ngôi nhà của tổ tộc họ Quách đã hơn 300 năm tuổi.