Sáng 22-9, UBND huyện Ia Grai (tỉnh Gia Lai) long trọng tổ chức dâng hương, dâng hoa tại Di tích lịch sử Chiến thắng Chư Nghé (xã Ia Krăi) và kỷ niệm 50 năm chiến thắng lịch sử này (22/9/1973-22/9/2023).
Là người con của An Khê, cũng là một trong những người lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền ở địa phương thắng lợi sớm nhất trong toàn tỉnh Gia Lai, Anh hùng Đỗ Trạc (SN 1921) đã thấm thía với hai chữ 'độc lập' và tự hứa với lòng mình sẽ cùng Nhân dân giữ vững nền độc lập đó.
Tôi vừa đến thăm anh Nguyễn Văn Diệp-cán bộ thuộc tổ cơ yếu của Tỉnh ủy năm xưa. Trong căn nhà thoáng mát ở tổ 3 (phường Diên Hồng, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai), chúng tôi cùng nhau ôn lại chuyện xưa. Anh Diệp kể: Cuối năm 1959, anh xung phong vào bộ đội, chia tay với gia đình, quê hương Phú Xuyên (Hà Nội) với ước mơ được vào Nam chiến đấu.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều chàng trai, cô gái vĩnh viễn nằm lại bên nhau trong 'ngôi nhà chung' được xây theo hình sao vàng năm cánh. Những nhiệt huyết thắm nồng của tuổi 20 đã hòa chung trong mạch ngầm đất mẹ để 'cây đời mãi mãi xanh tươi'.
Sau ngày đất nước thống nhất (1975), mợ tôi-bà Phạm Thị Thơm (SN 1937) cùng con trai Khổng Xuân Phương (xã Cát Khánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định) đã lặn lội khắp Pleiku để tìm mộ chồng, cha là liệt sĩ Khổng Tố, hy sinh năm 1968. Suốt 55 năm qua, mợ Thơm vẫn canh cánh trong lòng và luôn hy vọng một ngày nào đó sẽ có được thông tin về nơi chôn cất người chồng trân quý-một trong những cán bộ quân y quân Giải phóng năm xưa.
Chiều 19-7, nhân kỷ niệm 76 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ, Thành ủy Pleiku (tỉnh Gia Lai) tổ chức lễ dâng hoa, dâng hương tại Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ xã Gào; đồng thời hoàn thành công trình cải tạo và nâng cấp Nhà bia.
Trở về từ chiến trường ác liệt với vết đạn hằn sâu trên cơ thể nhưng thương binh hạng 4/4 Rơ Mah Pur (làng Plong, xã Ia Hlốp, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) vẫn luôn nỗ lực vượt khó để vươn lên. Ngoài làm kinh tế giỏi, ông còn cống hiến hết mình cho cộng đồng, chung tay xây dựng địa phương ngày càng phát triển.
Tối 9/2, tại Sân Vận động tỉnh Kon Tum, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Kon Tum long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 110 năm ngày thành lập tỉnh Kon Tum (09/02/1913 09/02/2023).
Chúng tôi vừa có chuyến đi thực tế tại thị xã An Khê (tỉnh Gia Lai) để tìm hiểu một số di tích trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) và Anh hùng liệt sĩ Đỗ Trạc-người đảng viên cộng sản đầu tiên anh dũng hy sinh trên chính quê hương mình để mảnh đất An Khê nở hoa.
Trong 3 ngày (16 đến 18-9), đoàn công tác do đồng chí Trịnh Duy Thuân-Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP. Pleiku làm trưởng đoàn đã tổ chức chuyến đi về nguồn tại huyện Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu).
Trải qua gần 1 thế kỷ, từ chỗ chỉ có những ngôi làng Jrai, Pleiku đã trở thành đô thị loại I trực thuộc tỉnh đầy năng động và phát triển bậc nhất khu vực Bắc Tây Nguyên.
Chưa đầy 1 năm sau ngày giải phóng tỉnh (17-3-1975), dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, Gia Lai có bước chuyển biến tốt từ trạng thái chiến tranh, loạn lạc sang thời kỳ hòa bình xây dựng, bước đầu ổn định cuộc sống người dân, đưa kinh tế-xã hội đi lên.
Chiều 28-4, tại Hội trường trụ sở Thành ủy Pleiku (tỉnh Gia Lai), Hội đồng Chỉ đạo công tác nghiên cứu biên soạn lịch sử Đảng bộ TP. Pleiku đã tổ chức hội thảo lần thứ nhất lịch sử truyền thống Công an TP. Pleiku (1965-2020).
Ngay sau ngày giải phóng, Gia Lai phải gánh chịu nhiều mất mát, hy sinh, cơ sở hạ tầng bị chiến tranh tàn phá nặng nề, đời sống người dân gặp muôn vàn khó khăn. Tuy nhiên, phát huy tinh thần cách mạng, Đảng bộ, quân và dân các dân tộc trong tỉnh đã đoàn kết, chung sức, đồng lòng khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục sản xuất, xây dựng quê hương.
Cùng nhìn lại những hiện vật lịch sử gắn với khí thế hào hùng của công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào mùa xuân năm 1975.
Trong 20 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TU của Thành ủy Pleiku về công tác cán bộ và tạo nguồn cán bộ, thành phố đã đạt nhiều kết quả ấn tượng.
Thất bại trong 2 cuộc phản công mùa khô 1965-1966 và 1966-1967 ở miền Nam Việt Nam đã khiến Mỹ rơi vào thế bị động chiến lược. Các mục tiêu của chiến lược 'Chiến tranh cục bộ' về cơ bản không đạt được. Trong khi đó, cách mạng miền Nam ngày càng phát triển mạnh về cả thế và lực. Tháng 10-1967, Bộ Chính trị họp bàn cụ thể về chủ trương và kế hoạch chiến lược Đông-Xuân-Hè 1967-1968, quyết định lựa chọn phương án tiến công mới, đó là đồng loạt đánh mạnh vào các đô thị trên toàn miền Nam. Thời điểm bắt đầu cuộc tổng tiến công và nổi dậy vào dịp Tết Mậu Thân 1968.
Sáng 6-4, tại nhà văn hóa xã Bàu Cạn, UBND huyện Chư Prông tổ chức hội thảo khoa học về địa điểm hoạt động của nhóm đảng viên cộng sản đầu tiên ở tỉnh Gia Lai.
Ngày 10-12-1945, Đảng bộ Đảng Cộng sản Đông Dương tỉnh Gia Lai được thành lập, lấy tên là Đảng bộ Tây Sơn. Việc thành lập Đảng bộ tỉnh là bước ngoặt, đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong lịch sử phong trào cách mạng của tỉnh. Từ đây, cuộc đấu tranh cách mạng của đồng bào các dân tộc trong tỉnh có sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng.
Kiên trì bám trụ nơi vùng đất mới, những hộ dân di cư từ nội thị ra 'điểm kinh tế 17-3' ngày trước (nay thuộc phường Yên Thế, TP. Pleiku) đã vượt qua bao vất vả, khó khăn biến vùng đất hoang vu 'nắng lún bụi, mưa sình lầy' trở thành khu dân cư trù phú. Những giọt mồ hôi mặn đắng ngày nào đã đơm mùa quả ngọt.
Những ngày cuối tháng 7-1945, qua nhiều nguồn tin, lực lượng thanh niên An Khê và những cơ sở trong các đồn điền ở Gia Lai đã tiếp nhận được Chương trình Việt Minh. Việc tiếp thu Chương trình Việt Minh là điều kiện quan trọng mở ra bước ngoặt quyết định đối với phong trào yêu nước của đồng bào các dân tộc trong tỉnh, giúp cho phong trào định ra mục tiêu, phương hướng hành động đúng đắn phù hợp với mục tiêu chung của phong trào cách mạng cả nước.
Chuyến 'xuất hành' đầu năm Nhâm Dần 2022 của tôi là về vùng ven đô thị Pleiku hít thở chút không khí trong lành đầu xuân sau những ngày tự giam hãm trong căn nhà chật chội để phòng-chống dịch Covid-19. Xã Gào-vùng căn cứ cách mạng Khu 9, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, hiện lên thanh bình dưới nắng xuân.
Thủy điện Bàu Cạn nằm ẩn mình dưới con dốc sâu như muốn che giấu lớp áo bạc màu của thời gian đang hằn trên công trình mang đậm dấu ấn của một thời kỳ lịch sử. Có tuổi đời hơn 70 năm, đây là thủy điện thứ 2 do người Pháp xây dựng tại Việt Nam lúc bấy giờ.
Chùa Vĩnh Tràng ở Mỹ Tho, ngôi nhà lá trên Cồn Phụng... là loạt ảnh phải xem về Việt Nam năm 1992 do phóng viên Đức Wolfgang Kaehler thực hiện.
Đầu tháng 3-1945, tình hình trong nước biến chuyển nhanh chóng, khi Nhật đảo chính Pháp và độc chiếm Đông Dương. Ở Gia Lai, sau cuộc tiếp đón đoàn tù chính trị được trả tự do từ 'Căng an trí' Đak Tô về Quy Nhơn, trên đường đi có ghé lại Pleiku và An Khê, các tổ chức Đoàn thanh niên ở thị xã, thị trấn lần lượt được thành lập, khí thế cách mạng sục sôi.Tại thị xã Pleiku, Đoàn Thanh niên Gia Lai được thành lập trong tháng 4-1945. Tháng 5-1945, Đoàn Thanh niên Chấn Hưng An Khê ra đời. Tháng 6-1945, Đoàn Thanh niên Cheo Reo hình thành. Sau khi thành lập, hoạt động xã hội của các tổ chức Đoàn thanh niên trong tỉnh tiến dần lên mục tiêu chính trị chống Nhật và tay sai để cứu nước. Đoàn thanh niên đã phát triển nhanh chóng, thu hút đông đảo thanh niên, công nhân trong thị xã, thị trấn, trong các đồn điền và các làng nông thôn phụ cận tham gia.
Sáng 8-8, nhận được tin buồn ông Đỗ Hằng qua đời ở Đà Nẵng, tôi và những người thân quen, lớp con cháu làm báo ở Gia Lai thật sự bàng hoàng, xúc động. Vì điều kiện dịch bệnh ngăn cách, chúng tôi không thể ra Đà Nẵng để tiễn đưa ông ra đi lần cuối nên ngồi viết lại đôi dòng này như nén tâm nhang thành kính gửi đến hương linh người cán bộ tiền khởi nghĩa, người lãnh đạo kính mến của anh chị em làm báo ở Gia Lai từ sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sinh ra vào thời điểm nước nhà vừa thống nhất, nhiều người được bố mẹ đặt cho cái tên mang đậm dấu ấn lịch sử như: Thống Nhất, Hòa Bình... Suốt 46 năm qua, họ không ngừng trưởng thành và tích cực góp sức vào công cuộc đổi mới của đất nước.
Những năm sau ngày đất nước thống nhất, người dân xã Hòa Phú (huyện Chư Păh) không chỉ đối mặt với nạn đói, ẩn họa từ bom mìn sót lại sau chiến tranh mà còn bị bọn phản động FULRO phá hoại. Sau khi tiêu diệt đám tàn quân phản động, màu xanh ngút ngàn của các loại cây trồng đã phủ lên đất này dáng vẻ của sự ấm no, trù phú.
Là trận đầu tiên ta dụ quân Mỹ lên Tây Nguyên, tư tưởng chỉ đạo là đánh một trận phủ đầu, tiêu diệt một bộ phận sinh lực quan trọng của địch, để chúng phải khiếp sợ nhớ đời.
Năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nhưng Pleiku cũng đón khoảng 650 ngàn lượt khách, trong đó có 3.400 lượt khách quốc tế, doanh thu ước đạt trên 400 tỷ đồng. Đây là những số liệu đáng mừng, chứng tỏ Phố núi tiếp tục khẳng định vị trí của mình trên bản đồ du lịch Việt.
Nhắc đến hương vị cà phê Dinh Điền trước năm 1975, thanh xuân của một lớp người ở Phố núi dường như được sống lại. Với họ, vị cà phê của quán Dinh Điền nằm trong lòng thị xã Pleiku ngày ấy là một điều kỳ diệu mà những quán cà phê cùng thời không sao có được. Để rồi hôm nay, cà phê Dinh Điền được họ nhắc lại như một câu chuyện văn hóa đẹp đẽ.Ký ức cà phê Dinh ĐiềnTìm gặp những người từng ghiền cà phê Dinh Điền, chúng tôi khá bất ngờ bởi ký ức của họ về quán cà phê nổi tiếng này vẫn còn như nguyên vẹn. Ông Nguyễn Đình Thọ (SN 1953, phường Hội Thương, TP. Pleiku) là con trai chủ hiệu sách Kim Linh-hiệu sách lớn nhất thị xã Pleiku trước năm 1975 và cũng là người rành cà phê. Theo ông thì hương vị của cà phê Dinh Điền ngày ấy là khó quên nhất.
Bất chấp mọi hiểm nguy liên quan đến tính mạng, gia đình và cộng đồng, cụ Rơchơm Yut-người Jrai ở làng Lút (nay thuộc xã Ia Phí, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai) đã giữ tấm ảnh Bác suốt gần 20 năm, cả trong thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ. Sau năm 1960, bị bệnh nặng, biết mình không qua khỏi nên cụ đã trao kỷ vật thiêng liêng này lại cho cán bộ cách mạng. Năm 1963, Tỉnh ủy Gia Lai chuyển tấm ảnh này cho Bảo tàng cách mạng Việt Nam.
Ngày ấy, làm nghề báo 'oai' nhất lại là báo nói. Có lẽ là do khi đó, báo in hình thức chưa tốt, số lượng ít mà phát hành lại chậm. Truyền hình thì chưa phủ sóng hết thị xã Pleiku, ti vi lại chẳng mấy người có. Thế nên, ai được nói trên đài là hãnh diện lắm.
Năm nay vừa tròn 90 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam và 75 năm thành lập Hội LHPN tỉnh Gia Lai, đánh dấu chặng đường dài các thế hệ phụ nữ trong tỉnh không ngừng nỗ lực, cống hiến để có những đóng góp ý nghĩa trên nhiều lĩnh vực.
Đó là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng tại lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận TP. Pleiku là đô thị loại I trực thuộc tỉnh vào tối 25-9.
Sau khi hoàn thành Đại hội đại biểu Đảng bộ cấp huyện, Đảng bộ tỉnh Gia Lai tiến hành Đại hội đại biểu lần thứ XI. Đại hội diễn ra từ ngày 7 đến 10-5-1996 tại thị xã Pleiku với 250 đại biểu tham dự, thay mặt cho 12.582 đảng viên sinh hoạt, công tác trong 575 tổ chức cơ sở Đảng. Đồng chí Nguyễn Văn Chi-Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Bảo vệ chính trị nội bộ Trung ương dự và chỉ đạo Đại hội.
'Cách mạng Tháng Tám năm 1945 có sức hút mạnh mẽ đối với các giai tầng trong xã hội, tạo thành cao trào và sức mạnh to lớn dưới ngọn cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam'-ông Ngô Thành, sinh năm 1927, nguyên Phó bí thư Tỉnh ủy Gia Lai đã khẳng định như vậy khi trò chuyện với chúng tôi.
Ông Nguyễn Văn Dự, quê ở xã Gia Trấn, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, nguyên là chiến sĩ Trung đoàn 19, Sư đoàn 968, tham gia chiến đấu ở chiến trường Tây Nguyên từ năm 1962. Đơn vị của ông nổi tiếng với cách đánh ngụy trang, nghi binh lừa địch.