Từ trước đến giờ ở gia đình tôi bố mẹ chẳng bao giờ làm giải hạn đầu năm. Chuyện này với tôi thật sự khác lạ. Vừa chân ướt chân ráo về làm dâu đã khốn khổ theo mẹ chồng đi giải hạn đầu năm.
Đồng bào Mường có một kho tàng văn hóa, tín ngưỡng dân gian phong phú với nhiều thể loại như: thơ dài, bài mo, truyện cổ, dân ca, ví đúm, tục ngữ. Khi nhắc đến văn hóa tín ngưỡng của người Mường, đồng bào thường nói về nghi lễ Mát nhà.
Trong khuôn khổ các hoạt động nhân sự kiện Tuần 'Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản văn hóa Việt Nam' tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào Mường đến từ tỉnh Hòa Bình đã tái hiện nghi lễ Mát nhà.
Thế hệ chúng tôi là những đứa trẻ miền núi, sinh ra đã thấy tiếng tù và khắc sâu vào trí nhớ tuổi thơ, đến mức những giấc mơ cũng nhuốm màu thần bí.
Người Mường ở Hòa Bình có nhiều nét văn hóa đặc sắc, từ lễ hội đến những phong tục tập quán, nếp ăn ở hàng ngày, tạo nên nét đặc trưng riêng biệt của dân tộc. Trong đó, rất ấn tượng là Lễ Mát nhà.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ra quyết định công nhận Lễ hội nhảy lửa của người Dao đỏ là Di sản văn hóa phi vật thể.
Cái tên thường bắt đầu từ gửi gắm tâm tư, ước mơ, nguyện vọng của bố mẹ, dòng họ. Sự khởi đầu này được trân trọng, viết hoa, được chở con thuyền ước vọng suốt cuộc đời của một con người. Bởi vậy khi đặt tên cho đứa trẻ, đại đa số các gia đình tìm cái tên mang một ý nghĩa nhất định, không chỉ để gọi, để nhớ, mà gửi vào đó niềm mong ước về sức khỏe, thành đạt, thông minh.
Một trong những vốn quý của vùng đất Ngọc Lặc hiện đang còn bảo tồn được đó là những bài ca nghi lễ hay phong tục thờ cúng của người Mường, mà từ lâu nó đã phản ánh sâu sắc ý thức cội nguồn dân tộc và trở thành nét đẹp văn hóa tinh thần không thể thiếu trong đời sống tâm linh của họ.