Đây là nội dung chính được chuyên gia và các nhà quản lý phân tích và nêu rõ tại Tọa đàm 'Ngập úng đô thị - Hiện trạng, nguyên nhân và giải pháp', do Bộ Xây dựng phối hợp với Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ tổ chức vào sáng 29/10.
Ngập úng đô thị - hiện trạng, nguyên nhân và giải pháp là chủ đề chính của tọa đàm do Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) tổ chức sáng 29/10 tại Hà Nội.
Hệ thống thoát nước của các đô thị của Việt Nam đều được hình thành từ khá lâu, trải qua nhiều thời kỳ cũng đã được cải tạo, nâng cấp nhưng còn chắp vá, thiếu đồng bộ.
Thời gian qua, nhiều khu đô thị ở Nghệ An chịu ảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ tác động đến đời sống người dân mà còn thách thức năng lực ứng phó của đô thị.
Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nhức nhối tại nhiều thành phố lớn. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến đời sống, tình trạng này còn cho thấy những lỗ hổng trong quy hoạch đô thị, hạ tầng kỹ thuật và năng lực quản trị. Khi biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, việc xây dựng một đô thị chống chịu hiệu quả không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp bách đặt ra cho cả hệ thống.
Hà Nội không thể chạy theo việc 'chống ngập' từng trận mưa, mà phải chủ động sống chung, giảm thiểu thiệt hại, và có chiến lược lâu dài trong quy hoạch. Đó là giải pháp mà các chuyên gia, nhà khoa học góp ý.
Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, phố ngập sâu, ngập đô thị
Trước tình trạng ngập úng và ùn tắc giao thông nghiêm trọng tại nhiều địa phương, đặc biệt là các đô thị trong cả nước sau mỗi đợt bão hoặc mưa lớn kéo dài, Tập đoàn Đèo Cả đang nghiên cứu giải pháp xây dựng hạ tầng để ứng phó thiên tai, thích ứng bền vững với môi trường. Đây là nhiệm vụ cấp bách đòi hỏi sự khẩn trương của không chỉ doanh nghiệp mà còn là sự đồng lòng quyết liệt từ các cơ quan.
Trước tình trạng ngập úng và ùn tắc giao thông nghiêm trọng tại nhiều địa phương thời gian gần đây, đặc biệt là các đô thị sau mỗi trận bão hoặc mưa lớn kéo dài, Tập đoàn Đèo Cả đang nghiên cứu giải pháp xây dựng hạ tầng để ứng phó thiên tai, thích ứng bền vững với môi trường.
Gần một tuần sau trận mưa lịch sử ngày 30/9 ở Hà Nội, khu vực đường 70 giao với Đại lộ Thăng Long nước vẫn như sông. Người dân đến chân cầu vượt là loay hoay không biết sang 'bờ' bên kia bằng cách nào.
Người Thủ đô không chỉ yêu giai điệu và ca từ của ca khúc 'Hà Nội mùa vắng những cơn mưa', mà hiện tại, có lẽ họ đều mong đến thời điểm tên bài hát thành hiện thực.
Sau bão số 11, Hà Nội và một số tính phía Bắc chìm trong ngập lụt, đặt ra yêu cầu cấp bách chuyển hướng quy hoạch và kiến trúc đô thị thích ứng khí hậu.
Những ngày qua, Hà Nội liên tiếp hứng chịu các trận bão lớn, gây mưa và ngập lụt trên diện rộng. Dù đây không phải lần đầu tiên, song đợt ngập nghiêm trọng ngày 30/9 vừa qua một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống thoát nước đô thị đang quá tải và thiếu đồng bộ.
Hoàn lưu bão số 10 (Bualoi) và số 11 (Matmo) vừa qua khiến nhiều địa phương, đặc biệt Hà Nội ngập sâu trên diện rộng. Không chỉ do 'trời mưa to', ngập lụt còn là hệ quả của độ trễ hạ tầng, quản trị phân mảnh và đầu tư dàn trải.
Theo các chuyên gia, việc giải bài toán chống ngập lụt đô thị đòi hỏi cách tiếp cận đồng bộ, dựa trên khoa học, công nghệ và đặc biệt là sự phối hợp liên ngành-liên cấp-liên vùng.
Ngập lụt khi mưa to bộc lộ những lỗ hổng trong quy hoạch đô thị, hạ tầng kỹ thuật, năng lực quản trị. Giải bài toán này cần đồng bộ dựa trên khoa học, công nghệ và phối hợp liên cấp, ngành, vùng
Ngập lụt kéo dài, hạ tầng quá tải, đường phố Hà Nội biến thành 'sông' sau vài giờ mưa lớn xảy ra gần đây cho thấy bài toán thoát nước không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà là thước đo của tư duy quy hoạch và năng lực thích ứng đô thị.
Tần suất và cường độ ngập lụt khi mưa lũ của Hà Nội ngày càng gia tăng, đặt ra câu hỏi lớn về khả năng chống chịu của một đô thị triệu dân. Liệu đây có phải là hệ quả tất yếu của biến đổi khí hậu hay còn có những nguyên nhân sâu xa hơn từ chính cách xây dựng và phát triển thành phố?
Theo PGS.TS Vũ Thanh Ca, biến đổi khí hậu chỉ là một phần, nguyên nhân khiến Hà Nội cứ mưa lại ngập sâu nằm ở lỗi quy hoạch và quản lý đô thị
Những ngày đầu tháng 10, Hà Nội trải qua nhiều đợt mưa lớn khi hoàn lưu bão Matmo tràn qua. Nước mưa đổ xuống với cường độ lớn làm nhiều tuyến đường ngập úng, nước tràn vào nhà dân, trường học,… khiến cuộc sống người dân đảo lộn.
Hà Nội có lẽ đã đến lúc cần học cách 'sống chung với mưa lớn' bằng việc xây bể chứa nước ngầm, giống như cách các thành phố hiện đại ở Nhật Bản hay Singapore đang làm.
Hai trận mưa lớn vừa qua tại Hà Nội dù chưa vượt qua đỉnh năm 2008 nhưng vẫn khiến hàng trăm điểm bị ngập nước, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân. Dù Thủ đô đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho các dự án thoát nước, vậy tại sao tình trạng 'cứ mưa lớn là ngập' vẫn cứ tái diễn?
Trận mưa lớn sáng 7/10 khiến nhiều tuyến phố Hà Nội ngập nặng, giao thông tê liệt. Tuy nhiên, các khu vực gần sông, hồ ít bị ngập, cho thấy vai trò quan trọng sông, hồ chống úng, ngập đô thị.
Sau ảnh hưởng của bão và những trận mưa lớn, nhiều tuyến phố Hà Nội lại chìm trong nước. Giao thông tắc nghẽn, sinh hoạt người dân bị đảo lộn, và hình ảnh ấy, dù quen thuộc vẫn khiến nhiều người không khỏi trăn trở. Bài toán thoát nước đô thị không thể chỉ trông chờ vào hạ tầng kỹ thuật, mà cần được tiếp cận toàn diện – từ quy hoạch, đầu tư, vận hành đến ý thức cộng đồng.
Theo thiết kế thì hệ thống thoát nước của thành phố Hà Nội chỉ chịu được lượng mưa với cường độ 310 mm trong 2 ngày. Như vậy, lượng mưa trong 9 giờ ngày 30/9 đã vượt nhiều lần so với năng lực thoát nước thiết kế nên ngập lụt cục bộ do nước mưa không kịp thoát.
Sống gần sông Lừ đã hơn chục năm, trong trí nhớ của mình, tôi chưa từng thấy nước 'dòng sông chết' này tràn bờ sau mỗi trận mưa lớn.
Để chấm dứt tình trạng cứ mưa là ngập ở 2 thành phố lớn TP.HCM và Hà Nội, chuyên gia đề xuất làm công viên thành nơi trữ nước.
Nếu trước đây, vị trí, giá cả hay tiện ích là yếu tố hàng đầu, thì nay, tiêu chí 'không ngập lụt' đang được đặt lên hàng đầu khi lựa chọn nơi an cư.
Tình trạng ngập úng mỗi khi mưa lớn đã tồn tại ở Hà Nội nhiều năm qua, trong đó có những điểm ngập kéo dài nhiều ngày, nguyên nhân chính là do quá tải của hạ tầng tiêu thoát nước. Mặc dù các công trình đầu mối tiêu thoát nước đã được TP quan tâm đầu tư, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu theo quy hoạch, nên việc ngập lụt, đặc biệt là các khu đô thị mới vẫn xảy ra thường xuyên.
Thay vì đối phó với ngập lụt theo lối truyền thống như đào thêm cống, đắp đê, Singapore đã chọn một hướng đi khác - biến nước thành bạn, biến kênh thoát nước thành không gian công cộng.
Tình trạng ngập lụt đô thị đang là vấn đề 'nhức nhối' tại Việt Nam và thế giới, đặt ra yêu cầu cấp bách về giải pháp đồng bộ, bền vững để thích ứng với biến đổi khí hậu.
Những trận mưa lớn, nhất là trong các đợt bão lũ vừa qua, đã khiến nhiều khu dân cư và tuyến phố tại các phường trung tâm khu vực TP Thanh Hóa cũ bị ngập sâu, có nơi kéo dài nhiều ngày. Tình trạng này bộc lộ những bất cập trong hệ thống thoát nước, đặt ra yêu cầu phải có giải pháp căn cơ, đồng bộ để khắc phục hiệu quả.
Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị phối hợp chính quyền địa phương rà soát nghiên cứu, tổ chức triển khai các công trình bể chứa, trạm bơm thoát nước từ khu vực trũng thấp ra hệ thống tiêu thoát nước của thành phố.
Mỗi khi mưa lớn đổ xuống nhiều thành phố lớn, cảnh tượng quen thuộc lại tái diễn: đường phố biến thành sông, xe chết máy, người dân bì bõm lội nước. Đáng chú ý, không ít khu đô thị mới vốn được quảng bá là hiện đại, đẳng cấp lại rơi vào cảnh 'ngập như vùng trũng'. Đơn cử như Ciputra - một trong những khu đô thị được xem là 'siêu sang' tại Hà Nội vẫn thường xuyên ngập sau mưa lớn. Theo cơ quan chức năng, hệ thống thoát nước tại đây được thiết kế theo tiêu chuẩn cũ, không đáp ứng được lượng mưa cực đoan ngày càng phổ biến. Hạ tầng xung quanh lại thiếu đồng bộ, việc kết nối với mạng lưới tiêu thoát chung còn hạn chế, khiến nước dễ bị dồn ứ.
Hầu hết các đô thị lớn của Việt Nam đang đối mặt với tình trạng cứ mưa lớn vài chục phút là nhiều tuyến đường ngập sâu, giao thông tê liệt, ảnh hưởng rất lớn đến đời sống người dân. Bài toán này cần được giải quyết bằng các giải pháp tổng thể, từ quy hoạch, hạ tầng đến ứng dụng công nghệ, giữ các không gian trữ nước tự nhiên đến nâng cao nhận thức, theo ông Nguyễn Hồng Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.