Tôi du lịch để xem thế giới có giống cuốn sách từng đọc

Với tôi, đọc và đi luôn có mối quan hệ hai chiều. Có những vùng đất tôi biết đến trước tiên qua trang sách, qua những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người. Những điều đọc được khơi gợi sự tò mò, thôi thúc tôi muốn một lần đặt chân đến nơi ấy để tận mắt nhìn thấy và tự mình cảm nhận.

Nhưng cũng có những điều chỉ khi thật sự đến đó, tôi mới hiểu sâu hơn những gì mình từng đọc. Một địa danh, một công trình hay một câu chuyện lịch sử bỗng trở nên sống động khi hiện ra trước mắt.

Càng đi nhiều, tôi càng tự tin, mở rộng biên độ cảm nhận và có thêm động lực quay về tìm hiểu chính mình. Đôi khi, hiểu thêm về thế giới bên ngoài cũng là cách để tôi khám phá những khía cạnh chưa từng biết đến bên trong mình.

Tôi là Trần Lê Giang, 31 tuổi, hiện làm copywriter trong lĩnh vực truyền thông và PR tại một agency ở TP.HCM.

Tôi là Trần Lê Giang, đang sinh sống và làm việc tại TP.HCM.

Đọc để nhìn thấy nhiều hơn

Tôi thường tìm đọc về lịch sử cổ đại và trung đại. Vì vậy, nhiều địa điểm tôi muốn ghé thăm đã trở thành di sản hoặc chỉ còn lại tàn tích. Khi đứng trước những công trình ấy, tôi có cảm giác như đang nhìn thế giới hiện tại qua một lớp thời gian, hình dung về những con người và biến động từng làm nên nơi chốn đó.

Trong chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu năm, tôi ghé thăm cung điện Topkapı.

Sau khi đọc Lịch sử các dân tộc Ả Rập, trong chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ đầu năm nay, tôi quyết định ghé thăm cung điện Topkapı và Dolmabahçe, hai công trình gắn với lịch sử đế chế Ottoman.

Topkapı gợi nhắc thời kỳ Ottoman đạt đến đỉnh cao quyền lực sau khi chinh phục Constantinople, thủ đô của đế chế Byzantine (Đông La Mã). Trong khi đó, cung điện Dolmabahçe mang đậm dấu ấn kiến trúc châu Âu, phản ánh ảnh hưởng ngày càng rõ nét của phương Tây đối với đời sống chính trị và văn hóa Ottoman trong thế kỷ XIX.

Đứng giữa hai cung điện, tôi chú ý đến sự khác biệt trong kiến trúc và những dấu ấn lịch sử mà mỗi công trình lưu giữ. Một bên gắn với thời kỳ đế chế mở rộng quyền lực, bên kia cho thấy những chuyển biến trong giai đoạn Ottoman tiếp xúc sâu sắc hơn với phương Tây. Từ đó, tôi hình dung rõ hơn cách một đế chế thay đổi theo thời cuộc, cũng như những dấu vết của các biến động lịch sử còn hiện diện trong không gian kiến trúc.

Cung điện Dolmabahçe khiến tôi ấn tượng khi mang đậm dấu ấn kiến trúc châu Âu.

Nếu không có những kiến thức đã đọc, có lẽ tôi vẫn sẽ ấn tượng trước vẻ đẹp của hai cung điện. Nhưng khi hiểu phần nào bối cảnh lịch sử, tôi có thêm những điều để quan sát, những câu hỏi để suy ngẫm. Trang sách vì thế không khép lại khi tôi rời khỏi nhà, mà tiếp tục đồng hành trong cách tôi nhìn ngắm thế giới bên ngoài.

Đi để tiếp tục học hỏi

Với tôi, đọc trước một điểm đến mới chỉ là bước khởi đầu. Những gì đã biết giúp tôi có thêm cơ sở để tìm hiểu nơi mình sắp đến, nhưng trải nghiệm thực tế lại mở ra những góc nhìn mà sách vở chưa thể truyền tải đầy đủ. Bởi vậy, tôi xem mỗi chuyến đi như một cơ hội học hỏi, từ lúc chuẩn bị hành trình đến khi trở về và nhìn lại những gì mình đã trải qua.

Mỗi điểm dừng chân đều cho tôi cơ hội học hỏi và tìm hiểu.

Một trong những cuốn sách khơi gợi cho tôi mong muốn du lịch khám phá của tôi là Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ của Svetlana Alexievich. Tác phẩm tái hiện cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của Liên Xô qua ký ức và lời kể của những người phụ nữ từng tham gia chiến tranh, mang đến một góc nhìn khác về những năm tháng lịch sử thường được kể lại qua trải nghiệm của nam giới.

Giáng sinh năm 2025, tôi có dịp đến Moscow và Saint Petersburg, hai thành phố đã gắn bó với mình từ trước qua những trang viết về Liên Xô trong Thế chiến II và thời kỳ hậu chiến.

Đọc sách đôi khi khiến tôi có cảm giác như mình từng sống ở những nơi ấy, trong một đời sống khác, dù chỉ bằng tâm tưởng. Vì thế, khi đặt chân đến nước Nga hiện tại, tôi cảm thấy thân thuộc theo một cách khó lý giải, dù biết đất nước trước mắt đã khác với Liên Xô trong những trang sách.

Tại đây, tôi được tận mắt nhìn thấy những địa danh, công trình và tác phẩm nghệ thuật trước đây chỉ biết qua sách vở, từ Quảng trường Đỏ đến Cung điện Mùa Đông và những bức tranh trong các bảo tàng. Mỗi điểm dừng chân mở ra một cơ hội tìm hiểu về lịch sử, nghệ thuật và những biến chuyển của xã hội Nga qua từng thời kỳ.

Những ngày mùa đông tuyết rơi ở Saint Petersburg, Nga, tháng 12/2025.

Saint Petersburg từng mang tên Leningrad và trải qua những năm tháng khốc liệt của Thế chiến II. Khi đi giữa thành phố, tôi nhớ đến những gì từng đọc về quá khứ nơi đây, rồi nhìn lại diện mạo hiện tại.

Tên gọi và thời đại đã đổi thay, nhưng những lớp lịch sử vẫn hiện diện trong không gian thành phố. Những điều từng được tiếp nhận qua trang sách giờ trở nên cụ thể hơn khi tôi trực tiếp đứng giữa nơi đã chứng kiến những biến động ấy.

Với tôi, du lịch cũng là một cách học tập. Qua mỗi hành trình, tôi có cơ hội tìm hiểu lịch sử, địa lý, văn hóa, thậm chí cả ngoại ngữ theo cách gần gũi với đời sống hơn.

Đi để đọc lại và hiểu thêm chính mình

Cuộc sống giữa khí hậu khắc nghiệt của người dân ở Ladakh (Ấn Độ), năm 2023.

Chuyến đi đến Ladakh (Ấn Độ) năm 2023 là trải nghiệm đầu tiên khiến tôi nhìn lại những điều mình từng nghĩ về cuộc sống. Người dân ở đây sống giữa vùng đất sỏi đá khô cằn, khí hậu khắc nghiệt, nơi điện đôi khi cũng là thứ xa xỉ, chỉ có trong vài giờ mỗi ngày. Thế nhưng, tôi cảm nhận ở họ một trạng thái đủ đầy mà bản thân, dù sống giữa thành phố lớn với nhiều tiện nghi, vẫn thường thấy mình thiếu thốn.

Trải nghiệm ấy khiến tôi trải qua một cuộc khủng hoảng hiện sinh nho nhỏ. Tôi bắt đầu tự hỏi liệu chủ nghĩa tiêu dùng, với những thôi thúc sở hữu ngày càng nhiều, có thực sự khiến con người hạnh phúc hơn. Rốt cuộc, điều mình cần là sở hữu thêm hay học cách hiện hữu trọn vẹn hơn với những gì đang có?

Chuyến đi Thổ Nhĩ Kỳ lại khiến tôi nhìn nhận khác về những gì mình từng đọc. Istanbul là thành phố có đa số dân theo đạo Hồi đầu tiên tôi đặt chân đến. Thực tế ở đây khác xa hình dung của tôi về một xã hội Hồi giáo khắc nghiệt, cực đoan, vốn được hình thành từ những câu chuyện tôi từng đọc. Tôi nhận ra mình đã mang theo những định kiến nhất định về một nền văn hóa mà bản thân chưa thực sự tiếp xúc.

Istanbul là thành phố Hồi giáo đầu tiên tôi đặt chân đến.

Trong những ngày ở Istanbul, tôi luôn cảm thấy được chào đón, ngay cả khi vẻ ngoài khác biệt với những người xung quanh. Có lần, tôi mặc một chiếc đầm hai dây rồi vội quấn khăn che tóc trước khi bước vào thánh đường trong giờ cầu nguyện. Không ai tỏ ra khó chịu hay trách móc. Ngược lại, tôi nhận được sự niềm nở và nhiệt tình từ những người xa lạ.

Một người chủ nhà đã giới thiệu từng thành viên trong gia đình, rồi lấy album ảnh chuyến đi Nha Trang cho tôi xem khi biết tôi đến từ Việt Nam. Trên xe khách, một bà cụ chia cho tôi miếng bánh dù hai người không thể trò chuyện vì bất đồng ngôn ngữ. Một người đàn ông quẹt thẻ giúp tôi qua cửa metro nhưng nhất quyết không nhận lại tiền. Một người khác tận tình chỉ đường, còn để ý nhắc tôi xuống đúng trạm.

Những việc ấy có thể rất nhỏ với người trao đi, nhưng lại trở thành ký ức tôi nhớ mãi. Qua những cuộc gặp gỡ đời thường, tôi nhận ra khoảng cách giữa hình dung về một nền văn hóa và trải nghiệm thực tế có thể lớn đến thế nào. Những gì đọc được giúp tôi bước đầu tìm hiểu về một vùng đất, nhưng chính những con người tôi gặp lại khiến tôi nhìn nhận khác đi về nơi ấy.

Đi và đọc giúp tôi đón nhận sự khác biệt nhẹ nhàng hơn.

Với tôi, đi nhiều và đọc nhiều không khiến thế giới trở nên đơn giản hơn, mà giúp tôi đón nhận sự khác biệt một cách nhẹ nhàng hơn. Tôi dần hiểu rằng sự đa dạng trong cảnh quan, văn hóa, phong tục hay đức tin không nhất thiết phải được nhìn nhận bằng những khuôn mẫu quen thuộc.

Sau một số chuyến đi, tôi thường muốn đọc lại những cuốn sách hoặc câu chuyện từng biết. Những trang viết vẫn vậy, nhưng cách tôi tiếp nhận đã khác. Trải nghiệm thực tế cho tôi thêm những liên tưởng, những câu hỏi và cả sự đồng cảm mà trước đây có thể tôi chưa từng có. Giống như học lại một bài học, tôi không chỉ hiểu thêm về thế giới mà còn nhận ra những giới hạn trong cách nhìn của chính mình.