Vấn nạn tảo hôn ở vùng cao Hà Quảng

Tại xã Lương Thông, những năm gần đây, nạn tảo hôn vẫn tái diễn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc Mông. Mặc dù xã xác định đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng và tích cực phối hợp với các cấp, ngành tổ chức truyền thông về Luật Hôn nhân và Gia đình đến các xóm, bản vùng cao, tuy nhiên còn nhiều gia đình, người dân chưa thay đổi được tư duy, nhận thức về việc đầu tư chăm lo cho con học hành có kiến thức để thay đổi cuộc sống. Họ còn mang nặng tư tưởng, ảnh hưởng phong tục tập quán từ xa xưa để lại. Mặt khác, một số học sinh nông nổi, chưa hiểu rõ quy định pháp luật, chưa có kiến thức về giới tính, sức khỏe vị thành niên... dẫn tới việc tảo hôn, nhiều gia đình với tư tưởng cổ hủ, lạc hậu để xảy ra hôn nhân cận huyết thống, gây hậu quả rất nghiêm trọng và tạo gánh nặng cho gia đình, xã hội. Sự khó khăn, vất vả, không có tương lai của những đứa trẻ được sinh ra từ hôn nhân cận huyết thống, tảo hôn là do chính cha mẹ những đứa trẻ đó tạo nên. Do thiếu hiểu biết về pháp luật, về kiến thức khoa học nên những người tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tạo ra gánh nặng cho chính bản thân họ, gia đình và xã hội.

Bí thư Chi bộ xóm Hồng Thái, xã Lương Thông Dương Văn Sinh chia sẻ: Mỗi lần họp xóm, chúng tôi lồng ghép tuyên truyền cho các bậc cha mẹ có con là vị thành niên, tuyên truyền trực tiếp đối tượng là học sinh. Tuy nhiên, do thói quen nên nhiều hộ vẫn duy trì việc để con lấy vợ, lấy chồng sớm, có những trường hợp mới 13 tuổi đã lấy vợ hoặc lấy chồng. Công tác tuyên truyền, vận động còn nhiều khó khăn.

Nạn tảo hôn ảnh hưởng nghiệm trọng đến vấn đề sức khỏe, bản thân những bà mẹ trẻ bị ảnh hưởng đến sức khỏe do cơ thể chưa phát triển đến độ hoàn thiện, ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất, tâm sinh lý, sức khỏe sinh sản của người phụ nữ, nhất là trẻ em gái do chưa đủ tuổi trưởng thành, cơ thể phát triển chưa hoàn thiện, việc quan hệ tình dục sớm, mang thai, sinh đẻ, nuôi con sớm làm chậm quá trình phát triển thể chất tự nhiên của con người, dẫn tới thoái hóa và các di chứng bệnh tật, làm suy kiệt sức khỏe của bố, mẹ và con, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tương lai của những bà mẹ và những đứa trẻ được sinh ra. Những trẻ em được sinh ra từ những cặp vợ chồng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thường mắc các dị tật bẩm sinh, chậm phát triển, suy dinh dưỡng. Hơn nữa khi sức khỏe không đảm bảo khi mang thai cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến gây tử vong mẹ và trẻ sơ sinh. Thế nhưng tình trạng tảo hôn đang tiếp tục xảy ra có chiều hướng gia tăng, đây vẫn đang là bài toán chưa có lời giải thỏa đáng cho các cơ quan, ban, ngành chuyên môn.

Lãnh đạo tỉnh và huyện Hà Quảng tuyên truyền về tác hại của tảo hôn tại xóm Lũng Gà, xã Thượng Thôn.

Theo cán bộ tư pháp xã Đa Thông Lục Ngọc Hà, trung bình mỗi năm có khoảng trên dưới 10 trường hợp đến đăng ký khai sinh sẽ có 1 - 2 trường hợp tảo hôn. Những trường hợp chưa đủ tuổi kết hôn, chưa có giấy đăng ký kết hôn, UBND xã hỗ trợ trường hợp cha nhận con và đăng ký khai sinh, có một số trường hợp bất đắc dĩ không làm được thủ tục cho nhận con liên thông thì hướng dẫn đăng ký khai sinh theo mẹ. Có trường hợp tảo hôn từ người dân ở vùng khác đến sinh sống và chung sống với nhau tại địa bàn, UBND xã cũng hỗ trợ làm thủ tục cha nhận con, sau khi hoàn thiện thủ tục giấy khai sinh, sẽ có đầy đủ thông tin cả bố và mẹ cho trẻ sơ sinh.

Chủ tịch UBND xã Đa Thông Hoàng Minh Đức cho biết: Xã có đồng bào dân tộc Mông chiếm đa số, ảnh hưởng về nhận thức, phong tục, tập quán, những năm gần đây tình trạng tảo hôn vẫn xảy ra. Chính quyền địa phương đã quyết liệt vào cuộc, trực tiếp tuyên truyền các hộ gia đình, học sinh, thanh niên kiến thức về TH&HNCHT, mong rằng nạn TH&HNCHT sớm được đẩy lùi.

Qua thực tế tại 2 xã Đa Thông, Lương Thông cho thấy, nạn tảo hôn vẫn xảy ra và đang là vấn đề xã hội nhức nhối ở các xóm, bản vùng cao. Để khắc phục vấn nạn tảo hôn ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần tăng cường công tác truyền thông với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, tiếp cận đa chiều, toàn diện, xây dựng hệ thống chiến lược can thiệp tổng thể..., có hình thức khen thưởng đối với những địa phương, các gia đình thực hiện tốt về Luật Hôn nhân và Gia đình, đồng thời có những chế tài đối với các gia đình, những địa phương để xảy ra nhiều tình trạng tảo hôn.

Để ngăn chặn và xóa bỏ tình trạng TH&HNCHT, rất cần sự quan tâm của các cấp chính quyền và các đoàn thể ở địa phương, các ngành, đặc biệt là ngành dân số. Đồng thời, công tác truyền thông phải sát với tình hình thực tế, tăng cường đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền dễ hiểu, dễ thực hiện để TH&HNCHT sớm được đẩy lùi.