Được đánh giá có dư địa tăng trưởng lớn song trên thực tế, để biến tiềm năng thành động lực, ngành gỗ Việt Nam cần tạo dựng một thị trường minh bạch, chuẩn mực, rõ ràng về nguồn gốc sản phẩm...
Trong bối cảnh thị trường quốc tế còn nhiều biến động, khai thác hiệu quả thị trường trong nước đang được ngành gỗ xác định là hướng đi quan trọng để đa dạng hóa đầu ra, nâng giá trị sản phẩm và tạo thêm động lực tăng trưởng.
Sau nhiều năm mở rộng sản xuất và thị trường, Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng nông, lâm sản toàn cầu. Gỗ, cà phê, cao su đều có vị trí đáng kể trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, phía sau lợi thế về sản lượng và quy mô xuất khẩu vẫn là khoảng cách về khả năng nắm giữ những khâu tạo ra giá trị cao như công nghệ, thiết kế, thương hiệu, tiêu chuẩn và dữ liệu.
Hiệp định RCEP cần được coi là cơ hội để ngành gỗ Việt Nam đa dạng hóa thị trường, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, khẳng định giá trị thay vì chỉ gia công theo đơn đặt hàng.
Đồ gỗ và thép bước vào mùa nước rút 3 tháng cuối năm, khi thêm hàng được đẩy ra thị trường nội địa nhưng cạnh tranh cũng nóng lên bởi hàng giá thấp, hàng nhập khẩu và sức mua phân hóa. Sân nhà chỉ thành lực đỡ khi doanh nghiệp Việt thoát cuộc đua giá, nâng chuẩn sản phẩm, minh bạch nguồn gốc và kiểm soát nguồn cung, thay vì “làm nhanh, bán gấp”.
Trong khi sản phẩm gỗ xuất khẩu phải đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp, truy xuất và tiêu chuẩn môi trường, thị trường nội địa vẫn còn thiếu những chuẩn mực thống nhất. Xây dựng một thị trường gỗ minh bạch và an toàn đang trở thành yêu cầu cấp thiết để phát triển bền vững ngành gỗ Việt Nam.
Trong bối cảnh xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục tăng trưởng, phát triển thị trường nội địa được xác định là hướng đi cần thiết nhằm mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy ngành gỗ Việt Nam phát triển bền vững.
Ngày 2/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA) phối hợp Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo với chủ đề “Xây dựng thị trường gỗ nội địa hợp pháp, chất lượng và bền vững”.
Đó là nhận định của ông Nguyễn Hoài Bảo - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) tại Hội thảo “Thị trường gỗ nội địa - Chuẩn mực, hợp pháp, chất lượng và bền vững” do HAWA phối hợp cùng Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam và Forest Trends tổ chức ngày 2/10.
Với quy mô hơn 100 triệu người tiêu dùng và nhu cầu ngày càng tăng đối với nhà ở, xây dựng, nội thất và không gian sống, thị trường trong nước đang mở ra dư địa lớn cho ngành gỗ Việt Nam.
Ngày 2-10, tại TPHCM, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam phối hợp Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) tổ chức hội thảo “Xây dựng thị trường gỗ nội địa hợp pháp, chất lượng và bền vững”.
Ngành nội thất Việt Nam có thêm dư địa phát triển từ thị trường nội địa hơn 100 triệu dân, đồng thời hướng tới nâng cao giá trị chuỗi sản xuất từ rừng trồng, chế biến gỗ đến thiết kế và hoàn thiện không gian sống.
Việt Nam đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nông, lâm sản toàn cầu, với nhiều ngành hàng có quy mô xuất khẩu lớn như gỗ, cà phê, cao su. Tuy nhiên, từ vị thế một quốc gia cung ứng lớn đến khả năng làm chủ giá trị, công nghệ, thương hiệu... vẫn còn một khoảng cách đáng kể.
Việt Nam có thế mạnh về xuất khẩu gỗ, cà phê, cao su nhưng phần lớn vẫn ở khâu nguyên liệu và gia công. Muốn nâng vị thế trên thị trường thế giới, các ngành hàng cần chuyển từ làm theo luật chơi sang chủ động tạo ra giá trị và tham gia định hình thị trường.
Sau 20 năm, xuất khẩu gỗ Việt Nam tăng hơn 57 lần, nhưng doanh nghiệp vẫn chủ yếu ở khâu sản xuất. Bài toán mới là nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Khâu xác minh kéo dài, chính sách áp dụng chưa thống nhất đang khiến nhiều hồ sơ hoàn thuế GTGT bị chậm, doanh nghiệp chờ hướng dẫn để giải phóng dòng vốn.
Hàng loạt doanh nghiệp, hiệp hội tiếp tục phản ánh vướng mắc trong hoàn thuế giá trị gia tăng, trong đó có hồ sơ kéo dài nhiều năm với số tiền hàng chục tỷ đồng. Lãnh đạo Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế địa phương trả lời rõ doanh nghiệp được hoàn bao nhiêu, không được hoàn bao nhiêu, lý do và thời gian xác minh.
Từ vị thế quan trọng trong nguồn cung gỗ, cà phê, cao su toàn cầu, Việt Nam cần chuyển từ làm tốt khâu sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn sang chủ động xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn và tham gia định hình luật chơi của thị trường...
Gỗ, cà phê, cao su đã tạo vị thế xuất khẩu đáng kể, nhưng phần giá trị Việt Nam giữ lại trong chuỗi toàn cầu vẫn cần tiếp tục được cải thiện. Bài toán đặt ra là chuyển từ sản xuất theo yêu cầu sang làm chủ sản phẩm, tiêu chuẩn, dữ liệu và thương hiệu.
Việt Nam đã có vị thế đáng kể trên thị trường thế giới về gỗ, cà-phê, cao su, song doanh nghiệp trong nước vẫn chủ yếu tập trung vào sản xuất, chế biến và xuất khẩu, chưa tham gia sâu vào các khâu tạo giá trị gia tăng cao.
Gỗ, cà phê, cao su đã có vị thế trên thị trường thế giới, nhưng doanh nghiệp Việt vẫn chưa nắm được những khâu tạo giá trị cao và chưa có tiếng nói tương xứng trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ngày 22/9, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo Quy định về chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) và những điều doanh nghiệp cần biết. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI dự và chủ trì Hội thảo.
Đơn hàng, thị trường và năng suất đang trở thành những động lực để doanh nghiệp tăng tốc sản xuất, mở rộng tiêu thụ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Dù có nhiều tín hiệu lạc quan nhưng ngành gỗ vẫn đang phải đối mặt với không ít khó khăn, áp lực... Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp gỗ đã và đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, nâng tỷ trọng chế biến sâu và phát triển nguồn nguyên liệu bền vững.
Theo Cục Hải quan, “viên nén đen đã gia nhiệt” có bản chất là than sinh học thuộc nhóm 44.02, chịu thuế xuất khẩu 5% - mức thấp nhất trong khung hiện hành. Kiến nghị bỏ thuế đối với một số mặt hàng gỗ lạng sẽ được tổng hợp, xem xét khi sửa Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
Trong bối cảnh thị trường Mỹ gia tăng sức ép phòng vệ thương mại, ngành gỗ Việt Nam đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, nâng tỷ trọng chế biến sâu và phát triển nguồn nguyên liệu bền vững, hướng tới mục tiêu tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản ngoài gỗ gần 20 tỷ USD trong năm 2026.
Với quy mô khoảng 5-7 tỷ USD cùng sức mua của thị trường hơn 100 triệu dân, dư địa phát triển của ngành gỗ và nội thất Việt Nam ngay tại “sân nhà” còn rất lớn. Tuy nhiên, để biến tiềm năng này thành động lực tăng trưởng thực sự, thị trường nội địa cần được đầu tư bài bản từ tiêu chuẩn, dữ liệu, hệ thống phân phối đến các mắt xích có giá trị gia tăng cao, thay vì chỉ là “phương án dự phòng” khi thị trường bên ngoài gặp khó.
Việt Nam hiện có khoảng 4 triệu héc ta rừng trồng sản xuất với sự tham gia của hơn 1 triệu hộ trồng rừng và hàng nghìn doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. Tuy nhiên, chuỗi liên kết lỏng lẻo đang là hạn chế lớn nhất khiến ngành gỗ Việt khó nâng cao giá trị gia tăng.
Sự thay đổi nhanh chóng, liên tục của nền kinh tế số đòi hỏi doanh nghiệp cần có sự linh hoạt, khả năng thích nghi tốt với sự thay đổi để duy trì và tăng cường vị thế trên thị trường.
Ngành gỗ Việt Nam đã hiện diện tại 167 quốc gia và vùng lãnh thổ nhưng phần giá trị doanh nghiệp trong nước được hưởng vẫn còn hạn chế. Theo lãnh đạo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), chậm chuyển đổi số đang khiến doanh nghiệp khó nâng cao vị thế và thoát khỏi mô hình gia công trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Xuất khẩu gỗ và sản phẩm từ gỗ sang thị trường lớn thứ hai là Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm tăng vọt 46% lên 1,5 tỷ USD. Điều này giúp tỷ trọng doanh thu từ thị trường này mở rộng hơn 4 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái lên 15%.
Sau nhiều năm tập trung cho xuất khẩu, ngành gỗ Việt Nam cần khai thác tốt hơn thị trường trong nước với quy mô hơn 100 triệu dân. Thị trường nội địa không thể chỉ là “phương án dự phòng” khi xuất khẩu gặp khó, mà cần trở thành một trụ cột tăng trưởng, giúp doanh nghiệp đa dạng hóa đầu ra và tăng khả năng chống chịu trước biến động.
Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 20173/CHQ-NVTHQ phúc đáp Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam về việc thực hiện chính sách thuế đối với mặt hàng gỗ tròn và gỗ xẻ xuất khẩu. Văn bản làm rõ căn cứ xác định mã HS, thuế suất thuế xuất khẩu và điều kiện miễn thuế đối với sản phẩm gia công xuất khẩu.
Trong 7 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng của ngành gỗ xuất khẩu chủ yếu đến từ nhóm dăm gỗ và viên nén, trong khi nhóm sản phẩm chế biến sâu lại sụt giảm.
Thị trường nội địa 100 triệu dân đang mở ra không gian tăng trưởng mới cho ngành gỗ. Khi lời giải từ các chuyên gia đã có, bài toán chinh phục “sân nhà" sẽ phụ thuộc vào năng lực thực thi của các doanh nghiệp ngành.
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, phát triển vùng nguyên liệu bền vững gắn với thị trường tín chỉ carbon đang mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành gỗ.
Bài toán quay về “sân nhà” được các chuyên gia cho rằng không thể coi là giải pháp tình thế hay phao cứu sinh mỗi khi xuất khẩu gặp khó. Thay vào đó, cần tối ưu hóa thị trường nội địa vì đây là nơi sinh tồn của doanh nghiệp và cũng là động lực tăng trưởng bền vững cho ngành chế biến gỗ và nội thất Việt Nam.
Thị trường gỗ và nội thất trong nước được đánh giá còn nhiều dư địa phát triển nhưng chưa được khai thác tương xứng. Các chuyên gia cho rằng cần hoàn thiện 'hạ tầng thị trường', xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng minh bạch để đưa thị trường nội địa trở thành động lực tăng trưởng bền vững của ngành gỗ.
Ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định năng lực sản xuất, thiết kế, quản trị chất lượng và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.
Sau nhiều năm lấy xuất khẩu làm động lực, ngành gỗ đang hướng tới phát triển thị trường nội địa như một trụ cột tăng trưởng.
Những năm qua, ngành gỗ đã có những bước phát triển mạnh mẽ, kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng, năm 2025 đạt 17,2 tỷ USD.
Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu gỗ vượt 18,5 tỷ USD trong năm 2026. Để hiện thực hóa con số này, ngành gỗ sẽ triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Đồng thời, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ tháo gỡ các rào cản về thuế, tín dụng và thủ tục hành chính, tạo hành lang thông thoáng cho doanh nghiệp...
Kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng, tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng là áp lực ngày càng lớn đối với nguồn nguyên liệu gỗ trong nước.
Doanh nghiệp Việt đã chuẩn bị kịch bản ứng phó khi Mỹ áp thuế 12,5%, đồng thời giảm dần phụ thuộc vào thị trường này.
Việc Mỹ công bố kết luận cuối cùng của cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 nền kinh tế đã tạo thêm sức ép đối với hoạt động xuất khẩu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Dù chịu thêm áp lực, doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn được đánh giá còn nhiều lợi thế để duy trì thị phần tại thị trường này.