Xem xét, đánh giá dưới nhiều góc độ

Xác định khoảng thời gian hợp lý để giải quyết, trả lời

TXCT thể hiện rõ nét nhất mối liên hệ giữa đại biểu dân cử với cử tri ở đơn vị đã bầu ra mình, trong đó, việc giải quyết và trả lời các kiến nghị là một nội dung quan trọng. Để các kiến nghị của cử tri được giải quyết đầy đủ, thấu đáo, có chất lượng, bên cạnh trách nhiệm của đại biểu HĐND, Thường trực HĐND có vai trò đặc biệt quan trọng thông qua việc theo dõi, giám sát kết quả trả lời.

Thường trực HĐND thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng khảo sát việc giải quyết ý kiến, kiến nghị cử tri tại các phường, xã. Ảnh: Lã Tùng

Thực tế cho thấy, để theo dõi, giám sát tốt việc thực hiện ý kiến, kiến nghị của cử tri, cần quan tâm ngay từ giai đoạn tiếp nhận ý kiến. Theo đó, phải tổng hợp đúng, đầy đủ, không trùng lặp các ý kiến để chuyển đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Theo dõi, đôn đốc, báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri là nhiệm vụ tiếp theo của quá trình xử lý. Một năm đại biểu thường có 4 đợt TXCT, như vậy ý kiến cử tri tại đợt tiếp xúc trước phải được trả lời trong một hạn thời gian nhất định để HĐND giám sát việc giải quyết và trả lời trước khi nội dung trả lời đó đến với cử tri. Do đó, khi chuyển ý kiến cử tri, Thường trực HĐND phải xác định được khoảng thời gian hợp lý để cơ quan có trách nhiệm có thể giải quyết, trả lời. Trường hợp quá thời hạn trả lời hoặc trả lời không đầy đủ các ý kiến, Thường trực HĐND phải đôn đốc, nhắc nhở.

Phối hợp nhiều chủ thể giám sát

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, kể từ năm 2016, báo cáo của UBND về kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri phải được Ban của HĐND thẩm tra theo sự phân công của Thường trực HĐND. Thường trực HĐND tỉnh giao các Ban HĐND phối hợp với các Tổ đại biểu HĐND giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Tùy theo lĩnh vực phụ trách của Ban, Thường trực HĐND sẽ phân công nội dung giám sát cụ thể. Để việc giám sát được thuận lợi, chất lượng, có nơi, Thường trực HĐND tỉnh phân công các Ban phối hợp với các Tổ đại biểu và Thường trực HĐND tại địa bàn phối hợp giám sát.

Sở dĩ có sự phối hợp này là vì đại biểu tại địa bàn ứng cử và Thường trực HĐND địa phương là những chủ thể nắm rõ nhất ý kiến cử tri tại địa bàn mình. Theo sự phân công này, các chủ thể xem xét, xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động giám sát theo hình thức phù hợp; đối với một số kiến nghị về các vụ việc cụ thể, Tổ đại biểu và các Ban tổ chức giám sát thực tế; một số vụ việc có mời cử tri cùng tham dự giám sát (như tình trạng ô nhiễm môi trường trong khu dân cư). Kết quả giám sát của Tổ đại biểu và các Ban báo cáo về Thường trực HĐND.

Việc giám sát được tiến hành song trùng và theo trình tự: Tổ đại biểu và Thường trực HĐND tại địa bàn giám sát và báo cáo kết quả trước; Ban HĐND với kinh nghiệm và khả năng chuyên môn sâu sẽ giám sát sau để việc đánh giá được toàn diện. Như vậy, một kết quả giải quyết sẽ được xem xét, đánh giá dưới nhiều góc độ: của đại biểu là người nắm sát địa bàn và nội dung kiến nghị; của Ban HĐND có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực phản ánh; của tập thể Thường trực HĐND với tầm nhìn bao quát các vấn đề và của Văn phòng với thông tin tổng hợp qua nhiều nhiệm kỳ của cơ quan tham mưu.

Ở một số địa phương khác, trước khi giám sát, Thường trực HĐND tỉnh chuyển nội dung báo cáo trả lời, giải quyết kiến nghị cử tri của UBND cho các Ban, Tổ đại biểu và Thường trực HĐND cấp huyện, yêu cầu các cơ quan, tổ chức này rà soát, có ý kiến về nội dung trả lời, giải quyết kiến nghị cử tri của UBND (theo địa bàn, lĩnh vực phụ trách). Qua rà soát, Thường trực HĐND tỉnh đã nhận được rất nhiều ý kiến chất lượng về nội dung trả lời, kết quả giải quyết kiến nghị cử tri của UBND tỉnh. Quá trình rà soát, một số Tổ đại biểu còn chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp với địa phương tổ chức khảo sát thực tế việc giải quyết kiến nghị bức xúc của cử tri ở địa bàn ứng cử, tổng hợp báo cáo kết quả khảo sát gửi về cho Thường trực HĐND phục vụ cho hoạt động giám sát (gửi kèm theo cả tư liệu, hình ảnh minh họa cho nội dung khảo sát).

Cùng với ban hành nhiều quyết định phân công các Tổ đại biểu HĐND tỉnh giám sát các nội dung, có nơi, mỗi năm, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức giao ban trực tuyến với Thường trực HĐND cấp huyện, đề nghị Thường trực HĐND cấp huyện tổ chức giám sát việc giải quyết các ý kiến cử tri trên địa bàn, kịp thời báo cáo Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo giải quyết đối với những vấn đề vượt khả năng của huyện. Sự phối hợp này đã mở rộng chủ thể, địa bàn giám sát đối với việc giải quyết ý kiến cử tri. Các Tổ đại biểu và HĐND cấp huyện đã cung cấp nhiều thông tin cần thiết từ cơ sở để Thường trực HĐND tỉnh có báo cáo tổng hợp toàn diện, đầy đủ về tình hình và thực trạng việc giải quyết ý kiến cử tri trên toàn tỉnh.