Giá gạo đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2008 ở châu Á sau khi mối lo ngại về nguồn cung toàn cầu gia tăng vì hạn hán ở Thái Lan và lệnh cấm xuất khẩu ở Ấn Độ.
Chỉ trong thời gian ngắn, từ ngày 20/7 tới ngày 29/7, lần lượt Ấn Độ, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) rồi Nga cấm xuất khẩu gạo với lý do đảm bảo an ninh lương thực trong nước. Tuy nhiên, động thái này của các nước, đặc biệt là cường quốc xuất khẩu gạo Ấn Độ, đang tác động mạnh tới tâm lý của người tiêu dùng và có thể ảnh hưởng tiêu cực tới an ninh lương thực toàn cầu về lâu dài.
Thái Lan, nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới sau Ấn Độ, dự kiến xuất khẩu hơn 8 triệu tấn gạo năm nay, tăng so với mức 7,71 triệu tấn vào năm ngoái. Thái Lan đang được hưởng lợi từ lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ và không có lý do gì để dừng các chuyến hàng xuất khẩu của mình vì có đủ sản lượng cho xuất khẩu và tiêu dùng trong nước.
Bộ trưởng Thương mại Thái Lan cho biết hôm thứ Hai (7/8) rằng quốc gia này đang được hưởng lợi từ lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ và không có lý do gì để ngừng xuất khẩu gạo.
Gạo được xem là 'hạt ngọc trời' bởi nó là lương thực chính của hơn 3 tỷ người trên toàn cầu.
Ấn Độ - quốc gia chiếm hơn 40% nguồn cung gạo toàn cầu - mới đây đã dừng xuất khẩu thêm cả cám gạo đã tách dầu. Bộ Lương thực và Các vấn đề tiêu dùng Ấn Độ lý giải động thái này là nhằm ổn định giá bán lẻ trong nước.
Thị trường thương mại gạo toàn cầu bắt đầu có những dấu hiệu diễn biến phức tạp. Cụ thể như: lệnh cấm xuất khẩu gạo tại một số thị trường (Ấn Độ, UAE, Nga); hiện tượng El Nino gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất ngũ cốc tại nhiều khu vực. Vì vậy, Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các địa phương về bình ổn thị trường thóc gạo và yêu cầu các doanh nghiệp có phương án về nguồn hàng, duy trì lượng thóc, gạo dự trữ bình ổn để sẵn sàng cung ứng khi cần thiết.
Tháng trước, chính phủ Ấn Độ đã công bố lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng non-basmati, bao gồm các loại gạo được cộng đồng Nam Ấn ưa chuộng, gây ra khủng hoảng cho thị trường lương thực toàn cầu.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo không phải loại basmati của Ấn Độ có thể ảnh hưởng đến thị trường gạo toàn cầu và hàng triệu người trên thế giới.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo tẻ thường (non-basmati white rice) của Ấn Độ có thể ảnh hưởng đến thị trường gạo toàn cầu và hàng triệu người trên thế giới, trong đó người tiêu dùng ở châu Á và châu Phi chịu tác động lớn nhất.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ sẽ làm ảnh hưởng tới hàng triệu người trên toàn cầu.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ có thể ảnh hưởng đến thị trường gạo toàn cầu, đồng thời dự kiến làm tổn thương hàng triệu, trong đó người tiêu dùng châu Á và châu Phi sẽ phải gánh chịu gánh nặng lớn nhất.
Trong bối cảnh một số nước cấm xuất khẩu gạo, Bộ Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp đảm bảo cân đối xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, góp phần bình ổn giá thóc, gạo tại thị trường trong nước.
Sau lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ, Nga và UAE cũng đưa ra các tuyên bố tương tự.
Lệnh cấm xuất khẩu các loại gạo trắng không thuộc giống basmati của Ấn Độ đã gây tâm lý lo lắng đối với những người tiêu dùng vốn đã quen sử dụng mặt hàng này trong chế độ ăn uống hàng ngày.
Trong vài ngày qua, nhiều người Ấn Độ xếp hàng ở các cửa hàng và siêu thị tại Mỹ để mua gạo. Nhưng các cửa hàng hạn chế lượng gạo bán ra, thậm chí có cửa hàng chỉ cho phép mỗi gia đình mua một túi.
Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định các quốc gia liên tiếp cấm xuất khẩu gạo gây nguy cơ lạm phát lương thực, làm 3 tỷ người trên thế giới hoang mang.
Mới đây, Nga và UAE đã thông báo ngừng bán gạo ra nước ngoài, chỉ một tuần sau lệnh cấm của Ấn Độ. Điều này có thể gây ra những xáo trộn trong việc mua bán ở nhiều quốc gia và đẩy giá gạo tăng cao.
Lệnh cấm xuất khẩu gạo tẻ thường của Ấn Độ đã gây tâm lý lo lắng đối với những người tiêu dùng vốn đã quen sử dụng mặt hàng này trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Tiếp sau Ấn Độ, cuối tuần qua, đến lượt Nga và UAE cũng tuyên bố tạm dừng xuất khẩu gạo khiến nguồn cung loại lương thực này cho khoảng 3 tỷ người trên thế giới chao đảo.
Chỉ một tuần sau lệnh cấm xuất khẩu gạo tạm thời từ Ấn Độ, thêm UAE và Nga thông báo ngừng bán gạo ra nước ngoài. Theo đó, nhiều người lo ngại giá gạo sẽ tăng vọt.
Nga và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất vừa quyết định cấm xuất khẩu gạo tạm thời với cùng lý do là 'nhằm bình ổn thị trường trong nước'. Các quyết định này được đưa ra chỉ sau hơn 1 tuần kể từ ngày Ấn Độ đột ngột cấm xuất khẩu phần lớn gạo.
Giới phân tích cho rằng Ấn Độ đã đưa ra một quyết định vội vàng đó là ban hành lệnh cấm xuất khẩu gạo.
Mới đây, Tân Hoa Xã dẫn thông tin từ Bộ Kinh tế Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho hay, UAE đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu và tái xuất khẩu gạo trong 4 tháng, đồng thời nhanh chóng tìm nguồn nhập khẩu gạo nhiều hơn từ các thị trường khác nhằm bù đắp lệnh cấm xuất khẩu gạo của Ấn Độ.
Ngày 28/7, Cơ quan Lương thực Singapore (SFA) cho biết nước này đang liên hệ chặt chẽ với chính quyền Ấn Độ để xin miễn trừ lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng không phải gạo basmati.
Ngày 26/7, nhà kinh tế trưởng Pierre-Olivier Gourinchas của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định động thái hạn chế xuất khẩu một số loại gạo của Ấn Độ có thể khiến tình trạng lạm phát lương thực trầm trọng hơn.
Ấn Độ được kêu gọi bỏ lệnh cấm xuất khẩu một số loại gạo bởi IMF, với nhận định rằng việc này sẽ gây tác động tiêu cực đến lạm phát toàn cầu.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lo ngại việc Ấn Độ ngăn chặn xuất khẩu gạo có khả năng làm trầm trọng thêm sự biến động của giá lương thực thế giới, dẫn đến các biện pháp trả đũa có thể gây hại cho toàn cầu.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa kêu gọi Ấn Độ dỡ bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu một số loại gạo và cho rằng lệnh này sẽ gây tác động đến lạm phát toàn cầu.