Trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát tại Trung Quốc, nông, thủy sản chịu ảnh hưởng rất rõ rệt bởi đây là thị trường xuất khẩu (XK) nông, thủy sản chủ lực của Việt Nam.
Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) giữa Việt Nam và 6 nước đầu tiên hoàn tất thủ tục phê chuẩn, có hiệu lực từ ngày 30-12-2018, được xem là cơ hội lớn để tăng lượng hàng xuất khẩu, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp (DN) phát triển sản xuất kinh doanh. Tuy vậy, kết quả qua một năm thực thi vẫn còn rất khiêm tốn.
Là một nền kinh tế có độ mở lớn, tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào xuất khẩu, Việt Nam đang nỗ lực để từng bước đa dạng hóa thị trường, tránh rủi ro khi phụ thuộc vào một số bạn hàng truyền thống, thị trường lớn. Kết quả của nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là nước ta đã và đang ký kết 16 hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương, đa phương với các đối tác quốc tế. Lần đầu tiên, kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước vượt mốc 500 tỷ USD năm 2019.
Ngày 12/2/2020, Nghị viện châu Âu bỏ phiếu chính thức thông qua Hiệp định Thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA). Đây là tin mừng cho doanh nghiệp Việt và cả doanh nghiệp châu Âu. Và Lâm Đồng, với mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu, đã chuẩn bị những gì để đón đầu các hiệp định thương mại thế hệ mới?
ThS. PHAN THỊ XUÂN HUỆ (Bộ môn Kinh tế, Khoa Kinh tế - Luật, Trường Đại học Trà Vinh)
Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) sẽ được thông qua và thực thi trong tháng 7-2020. Đây thực sự là một tin vui trong bối cảnh nền kinh tế bị tác động bởi dịch COVID-19.
Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (EVFTA) đã được Nghị viện châu Âu phê chuẩn vào ngày 12/2/2020. Đây là Hiệp định thế hệ mới giữa Việt Nam và 28 nước thành viên EU. EVFTA mở ra thị trường xuất khẩu lớn cho ngành Dệt may của Việt Nam, tuy nhiên các đơn vị trong ngành có tận dụng được lợi thế đó không còn cả câu chuyện dài.
Hai hiệp định EVFTA và EVIPA được Nghị viện châu Âu thông qua sẽ mang lại nhiều cơ hội và cả những thách thức mới. Điều này cũng đặt ra cho Việt Nam những nhiệm vụ và nỗ lực mới để tận dụng hiệu quả nhất các cơ hội.
Tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) của Việt Nam chỉ đạt khoảng 39% trong giai đoạn 2018-2019 cho thấy dư địa dành cho các DN Việt Nam còn rất lớn.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích kỳ vọng, EVFTA và CPTPP có hiệu quả trên thực tế hay không phụ thuộc vào năng lực thể chế và năng lực của các doanh nghiệp trong nước.
Số liệu tại Hội thảo 'Thực hiện hiệu quả Hiệp định CPTPP, yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN Việt Nam' do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư (CIEM) tổ chức sáng 19/2, trong năm 2019 – năm đầu tiên thực hiện Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đã mang lại kết quả tích cực.
Trong năm 2019 - năm đầu tiên thực hiện Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang 6 nước thành viên đã phê chuẩn Hiệp định đạt 34,4 tỷ USD, tăng 8,3%, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 30,1 tỷ USD, chỉ tăng 1%.
Sáng nay 19-2, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo 'Thực hiện hiệu quả Hiệp định CPTPP trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế: Yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam' do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức với sự hỗ trợ của Chương trình Australia Hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam (Aus4Reform).
Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) được kỳ vọng tạo thêm xung lực mới cho phát triển thương mại và đầu tư, đẩy mạnh hơn nữa cải cách kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, hiệu quả thực thi và khả năng tận dụng những lợi ích tiềm năng của CPTPP còn phụ thuộc vào năng lực thể chế và của doanh nghiệp trong nước.
Sáng 19-2, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương tổ chức chức hội thảo với chủ đề 'Thực hiện hiệu quả Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) trong tiến trình hội nhập kinh tế yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam'. Hội thảo nằm trong khuôn khổ chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam.
Ngày 19/2 tại Hà Nội, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), tổ chức hội thảo Thực hiện hiệu quả Hiệp định CPTPP: Yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Hội thảo nằm trong khuôn khổ chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam ( Aus4refrom).
Ngày 19/2, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu kinh tế Trung ương (CIEM) đã tổ chức hội thảo với chủ đề 'Thực hiện hiệu quả Hiệp định CPTPP: Yêu cầu hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam'.
Theo Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực, người lao động sẽ có thêm việc làm, thu nhập cải thiện. Đặc biệt, với những tiêu chuẩn rất cao của EU thì người lao động chắc chắn sẽ được làm việc trong điều kiện an toàn hơn.
Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn- Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ NN&PTNT) cho biết, ngành nông nghiệp sẽ có nhiều lợi thế khi EVFTA được thực thi.
Gần đây, xu hướng bảo hộ thương mại (BHTM) được nhiều quốc gia coi là biện pháp để phát triển nền kinh tế, tạo việc làm và đảm bảo sự cân bằng cán cân thương mại. Tuy nhiên, động thái này đang làm xáo trộn hoạt động thương mại quốc tế, cản trở quá trình hội nhập kinh tế, tác động đến hoạt động đầu tư quốc tế.
Các biện pháp phi thuế quan của Liên minh châu Âu (EU) như quy định về chống bán phá giá, kiểm dịch động thực vật (SPS) và các quy định khác về kỹ thuật (TBT), được xem là rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường này, ngay cả khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực.
Những năm gần đây, nông sản Việt Nam mặc dù đã xuất khẩu (XK) đi nhiều nước trong khu vực và thế giới, nhưng vẫn phụ thuộc khá nhiều vào thị trường Trung Quốc.
Việt Nam mang đến cơ hội kinh doanh quan trọng cho các doanh nghiệp Canada trong khuôn khổ Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đó là thông điệp chính được tuyên bố tại Hội thảo 'CPTPP: các cơ hội tại Việt Nam sau một năm thực thi hiệp định' được tổ chức ngày 10/2/2020 tại Toronto, Canada.
Cách đây 14 năm, tại trụ sở Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thành phố Geneva, Thụy Sĩ, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức này, sau 11 năm chuẩn bị với 15 vòng đàm phán.
Việt Nam tham gia 16 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có 12 FTA đã có hiệu lực. Việt Nam đã chủ động hơn trong việc tham gia đàm phán và ký kết các hiệp định ngoài khuôn khổ của thành viên ASEAN như trước đây. Mức độ cam kết trong các hiệp định cũng ngày càng sâu rộng hơn.
Tính đến thời điểm hiện nay, Việt Nam đã đàm phán, ký kết và thực thi 16 hiệp định thương mại tự do (FTA) với gần 60 đối tác; trong đó đã thực thi 12 FTA, ký và chuẩn bị phê chuẩn 1 FTA, đang đàm phán 3 FTA. Việc tham gia và thực thi các FTA đem lại nhiều cơ hội to lớn đối với Việt Nam trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, đồng thời cũng đặt ra những thách thức cần vượt qua để nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại, đưa kinh tế Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Hoạt động xuất khẩu của thành phố được chuyên gia phân tích đã đến ngưỡng giới hạn phát triển theo chiều ngang, sẽ khó tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng trong thời gian tới nếu không có giải pháp chiến lược mang tính đột phá để nâng cao gá trị gia tăng.
Chiều 30/12, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự Lễ ghi nhận xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt mốc 500 tỷ USD. Đặt mục tiêu năm 2020 Việt Nam cán mốc xuất khẩu 300 tỷ USD, Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ để cán đích năm thứ 5 Việt Nam xuất siêu.
Mặc dù ta đã thực hiện tốt vấn đề mở cửa thị trường về mặt thuế quan, tuy nhiên, vấn đề đặt ra đối với ngành rau quả Việt Nam hiện nay là yếu tố chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm.
Việt Nam cần chủ động hoàn thiện khuôn khổ pháp lý chưa tương thích với các cam kết trong Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) để tự tin tham gia 'sân chơi' mới.
Đây là một trong những nội dung quan trọng tại Hội nghị chuyên đề Hội nhập quốc tế, chủ đề 'Giới thiệu và nhận diện cơ hội kinh doanh, đầu tư trong bối cảnh CPTPP và EVFTA', diễn ra tại Cà Mau vào sáng 19-12. Ban Chỉ đạo Hội nhập quốc tế tỉnh Cà Mau và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đồng tổ chức hội nghị trên.
Lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết, dự báo 2019 sẽ là năm thứ 4 xuất siêu liên tiếp của Việt Nam với thặng dư thương mại ở mức cao.
Nhóm cam kết trong CPTPP sẽ giúp 3 phân ngành phân phối, thương mại điện tử và logistics phát triển. Đơn cử như cam kết về loại bỏ thuế quan và hàng rào phi thuế quan sẽ tạo điều kiện gia tăng nguồn cung hàng hóa cho phân phối, thương mại và tăng cầu cho dịch vụ logistics.
Ngày 29/10 Đoàn Giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội 'Việc thực hiện các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên' đã họp phiên thứ nhất. Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Trưởng Đoàn Giám sát chủ trì Phiên họp.
Diễn đàn Nông dân Quốc gia lần thứ tư với chủ đề 'Từ CPTPP tới EVFTA: Cùng nông dân đi chợ thế giới' nhằm cung cấp thông tin, giúp doanh nghiệp hiểu rõ, hiểu đúng các cam kết quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp của Hiệp định CPTPP và EVFTA và tìm ra các giải pháp, con đường giúp nông dân Việt Nam tự tin vươn ra chợ thế giới...
'Xuất khẩu là một chuyện, tăng trưởng kinh tế lại là chuyện khác. Lợi ích mà Việt Nam thực sự nhận được từ các FTA khác rất nhiều so với những con số thể hiện tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu'.
Ngày 6/9, tại Lào Cai đã diễn ra hội nghị triển khai các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật khi tham gia Hiệp định CPTPP và EVFTA.
Thời gian đầu, khi CPTPP có hiệu lực, rất nhiều thông tin được đưa ra, các hội thảo cũng được tổ chức nhiều. Nhưng nhiều tháng trở lại đây, các thông tin trên báo, truyền hình gần như không còn xuất hiện, dẫn đến sự quan tâm của doanh nghiệp, các cơ quan cũng giảm dần.
Ngày 14/1/2019 là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập, liên kết kinh tế quốc tế sâu rộng của Việt Nam với việc nước ta chính thức bước vào giai đoạn thực thi Hiệp định Đối tác và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Ngoài Việt Nam, đã có 6 nước thành viên CPTPP phê chuẩn và triển khai Hiệp định, trong đó có những nền kinh tế lớn và đối tác kinh tế-thương mại quan trọng của Việt Nam là Nhật Bản, Australia, Canada, Singapore, Mexico và New Zealand.
Việt Nam không có lợi thế về sản xuất công nghiệp; do đó, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc phát triển nhãn riêng và tổ chức chuỗi giá trị sản xuất trên phạm vi toàn cầu nhằm giảm tối thiểu chi phí là lựa chọn phù hợp đối với các doanh nghiệp (DN) sản xuất công nghiệp tại Việt Nam.
Để hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do như CPTPP hay EVFTA, quy tắc xuất xứ là điều không thể không nhắc đến. Song quy tắc xuất xứ thường gắn với những ngành như dệt may, da giày, ít ai chú ý đến thủy sản, một trong những ngành được đánh giá hưởng lợi nhiều từ 2 hiệp định này.