Mức sinh ở Việt Nam năm 2023 tiếp tục ghi nhận sự sụt giảm. Mức sinh thấp kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng an sinh xã hội, đặc biệt là áp lực cho thế hệ trẻ là 'con một' hôm nay.
Nếu mức sinh tiếp tục giảm, theo dự báo của Liên Hợp Quốc, năm 2500 dân số Việt Nam chỉ còn 3,6 triệu người, bằng tỉnh Nghệ An bây giờ. Đến năm 2700, Việt Nam chỉ còn vài chục nghìn người.
Mức sinh thay thế được duy trì trong 16 năm qua. Cơ cấu dân số chuyển dịch tích cực.
Nửa đầu năm 2023, dân số Việt Nam đạt 100 triệu người, đánh dấu cột mốc rất lớn và rất có ý nghĩa trong lịch sử phát triển của dân tộc. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm đặt ra không ít những khó khăn, thách thức cần giải quyết trong công tác dân số khi tỷ lệ sinh cần để bảo đảm cho dân số phát triển ở Việt Nam là 2,1 con/phụ nữ thì hiện nay con số thực tế lại thấp hơn và không đạt mức sinh thay thế.
Nước ta đang đối mặt thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng. Bên cạnh 33 tỉnh có mức sinh cao thì hiện có 21 tỉnh, thành có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh rất thấp.
Việt Nam đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh giữa các vùng. Ngoài 33 tỉnh, thành phố có mức sinh cao, có 21 tỉnh, thành đang có mức sinh thấp, thậm chí rất thấp. Dự thảo Luật Dân số được xây dựng đề xuất một số giải pháp để cân bằng mức sinh.
Hiện nay, tỷ lệ sinh con của chị em phụ nữ tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam ở mức rất thấp và đang trong tình trạng báo động. Năm 2022, tổng tỷ suất sinh của TP Hồ Chí Minh là 1,39 con/phụ nữ, đang ở mức thấp nhất cả nước.
Theo Bộ Y tế, 21 tỉnh, thành phố tại Việt Nam hiện nay đang có mức sinh thấp, thậm chí rất thấp, tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ (trừ Bình Phước), khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải miền Trung. Nhiều tỉnh, thành phố chỉ có mức sinh là 1,48 con/phụ nữ. Thậm chí tại TP Hồ Chí Minh, có thời điểm mức sinh giảm xuống còn 1,2 con/phụ nữ. Mà theo nghiên cứu, nếu để mức sinh giảm xuống dưới 1,3 con/phụ nữ thì rất khó hồi phục về mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
Mức sinh trung bình một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở nhiều địa phương rất thấp và đáng lo ngại. Nếu không có biện pháp 'kích sinh', dân số Việt Nam sẽ giảm dần.
GS Nguyễn Đình Cử chỉ ra một loạt hệ lụy nếu chỉ sinh một con và cho rằng cần nhiều giải pháp khuyến sinh, trong đó cần đa dạng hóa hình thức hỗ trợ gia đình trẻ.
Hiện tại, nhiều địa phương xảy ra tình trạng mức sinh thấp, vì vậy Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ một lần bằng tiền khi phụ nữ sinh con thứ hai và miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho trẻ em lứa tuổi mầm non, tiểu học... tại các khu vực này.
Do mức sinh tại một số địa phương nay giảm xuống rất thấp, nên trong dự thảo Luật Dân số đang xây dựng, Bộ Y tế đã đề xuất hỗ trợ một lần bằng tiền khi phụ nữ sinh con thứ 2.
Mức sinh đang có sự chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng, tỉnh, thành phố, đặc biệt đã xuất hiện xu hướng mức sinh thấp. Thông tin này được đưa ra tại Hội thảo 'Mức sinh thấp tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp' do Hội Phụ sản Việt Nam phối hợp Tổng cục Dân số Kế hoạch hóa Gia đình (Bộ Y tế) tổ chức ngày 10/11.
Hiện tại, nhiều địa phương xảy ra tình trạng mức sinh thấp, tình trạng này kéo dài sẽ không có lợi.
Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế với trung bình mỗi phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi sinh đẻ 15-49 tuổi có 2,1 con từ năm 2006 và duy trì cho đến nay. Tuy nhiên, mức sinh lại chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng, tỉnh, thành phố, đặc biệt là xuất hiện xu hướng mức sinh thấp.
Mức sinh thấp với xu hướng ít con càng lan rộng, tỉ lệ vô sinh cao, nếu kéo dài, Việt Nam sẽ đối mặt với già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội.
Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, giảm khả năng cạnh tranh kinh tế, ít người tiêu dùng hơn, ảnh hưởng đến an sinh xã hội; chi phí chăm sóc sức khỏe và các chi phí xã hội khác cao hơn.
Dân số Việt Nam dự báo sẽ tăng lên 107 triệu người vào năm 2044 nhưng sau đó lại giảm xuống 72 triệu người vào năm 2100.
Quy mô dân số tại 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp khoảng 37,9 triệu người, chiếm khoảng 39,4% dân số cả nước. Mức sinh thấp tác động trực tiếp, sâu sắc tới cơ cấu dân số, suy giảm nhóm dân số trong độ tuổi lao động... ảnh hưởng tới phát triển bền vững.
Việt Nam đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh giữa các vùng. Do đó, tại dự thảo Luật Dân số, đơn vị chuyên môn tham mưu đề xuất các biện pháp của nhà nước khuyến khích sinh đủ hai con tại một số tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, trong đó hỗ trợ một lần bằng tiền khi phụ nữ sinh con thứ 2.
Thông tin tại Hội thảo 'Mức sinh thấp tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp' lại một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về sự sụt giảm mức sinh tại Việt Nam…
Hiện Việt Nam đang đối mặt về sự chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng miền. Mức sinh thấp kéo dài sẽ để lại nhiều hệ lụy, như già hóa dân số nhanh, thiếu hụt lao động, ảnh hưởng đến an sinh xã hội trong tương lai...
Mặc dù nước ta đã duy trì mức sinh thay thế, nhưng hiện nay đang đối mặt với thực trạng chênh lệch mức sinh đáng kể giữa các vùng. Bên cạnh 33 tỉnh có mức sinh cao thì hiện có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số tỉnh mức sinh đã rất thấp...
Đại diện Cục Dân số Bộ Y tế cho biết dự thảo Luật Dân số đề xuất các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp sẽ hỗ trợ một lần bằng tiền khi phụ nữ sinh con thứ 2.
Hiện cả nước có 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, thậm chí một số nơi mức sinh rất thấp tập trung ở khu vực Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và duyên hải miền Trung.