Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can về các tội “Giả mạo trong công tác” và “Mua bán trái phép hóa đơn”, liên quan đến sai phạm trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường.
Thời gian qua, mạng lưới quan trắc môi trường từng bước được đầu tư, hoàn thiện. Trong đó, Cục Môi trường đang quản lý, vận hành 65 trạm; hệ thống quan trắc địa phương có trên 4.000 điểm quan trắc.
Việc làm sai lệch số liệu có thể che giấu tình trạng ô nhiễm, ảnh hưởng đến tính khách quan của hoạt động kiểm nghiệm, quan trắc, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về môi trường.
Việc chỉnh sửa thông số môi trường vượt quy chuẩn thành đạt chuẩn không chỉ làm sai lệch kết quả kiểm nghiệm, mà còn có thể khiến ô nhiễm bị che giấu sau những báo cáo tưởng như hợp lệ. Khi dữ liệu mất đi tính trung thực, cái giá phải trả không chỉ là hiệu quả quản lý mà còn là sức khỏe cộng đồng và niềm tin xã hội.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can liên quan đến hoạt động chỉnh sửa số liệu quan trắc, phân tích môi trường.
Việc làm sai lệch số liệu có thể che giấu tình trạng ô nhiễm, ảnh hưởng đến tính khách quan của hoạt động kiểm nghiệm, quan trắc, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về môi trường.
Tối 10/10, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã ra quyết định khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can liên quan về tội Giả mạo trong công tác và tội Mua bán trái phép hóa đơn.
Ngày 10/10, Công an TP Hồ Chí Minh cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố đã khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can liên quan đến các hành vi giả mạo trong công tác và mua bán trái phép hóa đơn trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can để điều tra về các hành vi “Giả mạo trong công tác” và “Mua bán trái phép hóa đơn”, liên quan đến hoạt động quan trắc, phân tích môi trường.
Công an TPHCM khởi tố 5 vụ án, bắt tạm giam 21 bị can liên quan hành vi chỉnh sửa số liệu quan trắc môi trường và mua bán trái phép hóa đơn. Các đối tượng bị cáo buộc biến thông số ô nhiễm vượt quy chuẩn thành “đạt chuẩn”.
Thực hiện chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long - Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Bộ Công an; Ban Giám đốc Công an TPHCM đã chỉ đạo Cơ quan CSĐT CATP (Phòng PC03) phối hợp các Cục nghiệp vụ C01, C04, C05 Bộ Công an tiến hành đấu tranh, điều tra làm rõ các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động quan trắc, phân tích môi trường.
Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.
Cơ quan công an khởi tố 28 bị can tại 10 phòng thí nghiệm thuộc 4 cơ quan, bộ, ngành do liên quan đến hành vi sửa kết quả quan trắc từ không đạt thành đạt, lấy mẫu sai quy trình và cấp giấy tờ không đúng thực tế.
C04 vừa khởi tố 3 vụ án, 28 bị can tại 4 bộ, ngành về hành vi “Giả mạo trong công tác”, trong đó các đối tượng bị cáo buộc sửa kết quả quan trắc từ “Không đạt” thành “Đạt”, thu mẫu không đúng quy trình để cấp giấy chứng nhận.
Các đối tượng đã sửa số liệu phân tích quan trắc từ “Không đạt” thành “Đạt”; thu mẫu phân tích không bảo đảm đúng quy trình, “bán giấy ăn tiền” để cấp cho đơn vị yêu cầu quan trắc, những sự việc này đã diễn ra trong thời gian dài.
Loạt giám đốc, viện trưởng thuộc Viện Khoa học công nghệ năng lượng và môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính vừa bị khởi tố vì làm sai lệch kết quả quan trắc.
VKSND Tối cao vừa phê chuẩn quyết định khởi tố 28 bị can để điều tra về tội “Giả mạo trong công tác”, liên quan vụ làm sai lệch kết quả quan trắc xảy ra tại 10 phòng thí nghiệm thuộc 4 bộ, ngành.
Vụ 4, Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao vừa phê chuẩn Quyết định khởi tố 28 bị can để điều tra về tội “Giả mạo trong công tác” theo quy định tại Điều 359 Bộ luật Hình sự.
28 bị can công tác tại các đơn vị thuộc 4 bộ, ngành vừa bị khởi tố điều tra do có hành vi sửa số liệu phân tích quan trắc, thu mẫu phân tích không đúng quy trình.
Các bị can đã sửa số liệu phân tích quan trắc từ "Không đạt" thành "Đạt", thu mẫu phân tích không đảm bảo đúng quy trình, "bán giấy ăn tiền" để cấp cho đơn vị yêu cầu quan trắc.
Hàng loạt kết quả quan trắc được “phù phép” từ “Không đạt” thành “Đạt”, trong khi việc lấy mẫu, phân tích cũng không tuân thủ quy trình. Liên quan đến sai phạm 28 bị can là lãnh đạo, cán bộ, nhân viên thuộc 4 bộ, ngành vừa bị khởi tố về tội “Giả mạo trong công tác”.
Các bị can bị cáo buộc sửa kết quả quan trắc từ “không đạt” thành “đạt”, lấy mẫu không đúng quy trình và cấp giấy kết quả quan trắc không đúng thực tế.
Các bị can đã sửa số liệu phân tích quan trắc từ “Không đạt” thành “Đạt”; thu mẫu phân tích không đảm bảo đúng quy trình, “bán giấy ăn tiền” để cấp cho đơn vị yêu cầu quan trắc.
Những năm gần đây, hệ thống quan trắc môi trường tự động đang được ứng dụng rộng rãi trên địa bàn tỉnh nhằm giám sát và cảnh báo ô nhiễm liên tục 24/7. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của tình trạng vi phạm Luật Bảo vệ môi trường (BVMT), nhất là nguy cơ can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc, ngành chức năng của tỉnh đã, đang tăng cường rà soát, kiểm tra toàn diện và siết chặt hoạt động đối với hệ thống quan trắc này.
Hội ý nghiệp vụ nhằm tiếp thu ý kiến, tham mưu lãnh đạo Bộ Công an nghiên cứu, xây dựng và ban hành hướng dẫn Công an địa phương điều tra tội phạm chỉnh sửa thiết bị quan trắc để che giấu hành vi xả thải vượt quy chuẩn ra môi trường.
Toàn tỉnh Gia Lai hiện có 29 đơn vị thuộc đối tượng phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục, kết nối dữ liệu về Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong đó 28 đơn vị đã lắp đặt.
Với hơn 100 trạm quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục đang truyền dữ liệu về cơ quan quản lý, Thanh Hóa đang tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm dữ liệu quan trắc “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông”, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường.
Theo danh mục được HĐND Thành phố Hà Nội ban hành, có 13 loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường phải thực hiện quan trắc tự động, liên tục nước thải và 5 loại hình phải quan trắc bụi, khí thải...
Năm 2016, tại thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc, cán bộ Cục Môi trường địa phương bị phát hiện đã nhét bông gòn vào ống hút mẫu của trạm quan trắc chất lượng không khí để giảm chỉ số ô nhiễm trước khi dữ liệu được truyền về trung tâm. Cách thức can thiệp thô sơ đến mức khó tin, nhưng nó đã qua mặt hệ thống giám sát trong một thời gian dài. Vụ bê bối ở Tây An không phải sự kiện cá biệt, Trung Quốc từng đối mặt với tình trạng gian lận dữ liệu môi trường có hệ thống tương tự những gì Việt Nam đang phát hiện. Nhưng phản ứng chính sách của Bắc Kinh sau đó đã tạo ra một mô hình cải cách đáng được nghiên cứu.
Trong vụ đại án đăng kiểm, dữ liệu gốc tại máy đo ghi 'không đạt' nhưng dữ liệu gửi về Cục Đăng kiểm lại thể hiện là 'đạt'. Hai nguồn sự thật mâu thuẫn tồn tại song song trong suốt nhiều năm mà hệ thống không hề phát cảnh báo. Còn tại vụ án xảy ra ở trạm quan trắc môi trường, thiết bị được dán niêm phong, có hệ thống camera để đảm bảo không ai can thiệp, nhưng trên thực tế, hàng trăm trạm đã bị điều chỉnh kết quả, thậm chí bị can thiệp từ xa qua internet. Đây không phải những sự cố ngẫu nhiên mà là thiếu sót trong các hệ thống công nghệ thông tin (CNTT). Qua các vụ này có thể thấy nhiều lỗ hổng cốt lõi cần vá để ngăn ngừa sai phạm.
Tình trạng 'phù phép', can thiệp và làm sai lệch dữ liệu quản lý từ hệ thống quan trắc môi trường đến đăng kiểm phương tiện giao thông là hành vi gian lận đặc biệt nguy hiểm, tạo ra những hệ lụy khôn lường. Nó tạo ra lá chắn ảo, che giấu các sai phạm kỹ thuật, phá vỡ công cụ giám sát của Nhà nước, hình thành lỗ hổng đe dọa trực tiếp đến an toàn cũng như sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nhiều vụ việc, cá nhân sai phạm liên quan hoạt động quan trắc môi trường bị các cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ gần đây cho thấy những vấn đề đáng lưu tâm.
Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ số vào bảo vệ môi trường đã có bước tiến mới với sự ra đời của hàng loạt trạm quan trắc môi trường tự động trên địa bàn tỉnh. Để đảm bảo các dữ liệu quan trắc luôn chính xác, khách quan và hệ thống vận hành thông suốt, công tác kiểm tra, giám sát các trạm quan trắc tự động được ngành chức năng xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Từ những vụ can thiệp dữ liệu quan trắc tự động đến tình trạng lấy mẫu hiện trường sau sự cố còn hình thức, đã đến lúc cần coi độ tin cậy của dữ liệu môi trường là vấn đề quản trị quốc gia chứ không chỉ là vấn đề kỹ thuật của ngành môi trường. Dữ liệu môi trường phải là sự thật môi trường!
Nửa đầu năm 2026, Lạng Sơn triển khai đồng loạt nhiều giải pháp bảo vệ môi trường, từ siết quản lý đất ngập nước, kiểm soát chặt dữ liệu quan trắc đến hoàn thiện hành lang pháp lý và phát động phong trào toàn dân. Cách tiếp cận đồng bộ đang từng bước nâng cao hiệu lực quản lý, hướng tới phát triển bền vững.
Không còn là những hành vi vi phạm đơn lẻ, tội phạm về môi trường hiện nay đã chuyển sang có tổ chức, có cấu kết và tính toán tinh vi, đặt ra yêu cầu cấp thiết: pháp luật không chỉ đầy đủ mà phải đi được đến tận cùng của thực tiễn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cách xử lý khi quan trắc nước ngầm bị gián đoạn truyền tải dữ liệu về hệ thống dữ liệu quốc gia.
Tới hôm nay, cái tin 74 bị can bị khởi tố vì tội làm sai lệch chỉ số quan trắc môi trường vẫn làm chúng ta bàng hoàng.
Nhiều tỉnh, thành phố yêu cầu các sở, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường rà soát, kiểm tra, giám sát các hệ thống quan trắc tự động nước thải, khí thải trên địa bàn, nâng cao hiệu quả quản lý môi trường và kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm...
Nhà máy nhiệt điện Quảng Ninh dù được xác định vi phạm xả thải nhưng vẫn đang duy trì hoạt động nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, an toàn lưới điện quốc gia.
UBND TP Hải Phòng vừa yêu cầu Sở NN&MT phối hợp với liên ngành lựa chọn các cơ sở có quy mô lớn, nguy cơ ô nhiễm cao để đánh giá hệ thống quan trắc tự động và chuyển hồ sơ cho cơ quan công an nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm.
Lãnh đạo UBND TP Hải Phòng yêu cầu nếu phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan công an.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành chỉ đạo các Sở NN&MT, cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức rà soát, kiểm tra các hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.
Cơ quan điều tra Bộ Công an xác định 111/225 trạm quan trắc môi trường có dấu hiệu bị chỉnh sửa số liệu, đồng thời Cơ quan CSĐT đã xác định một bị can lập khống chứng từ chiếm đoạt hơn 5 tỷ đồng từ Ngân sách nhà nước.
Viện KSND Tối cao mới đây đã phê chuẩn khởi tố 74 bị can với các tội danh liên quan đến sai phạm về quan trắc môi trường diễn ra tại nhiều địa phương. Giới khoa học gọi đây là việc 'tẩy trắng' nguồn độc hại, gây ra hậu quả vô cùng lớn.
Hàng trăm trạm quan trắc môi trường đã bị can thiệp, chỉnh sửa số liệu bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, từ phần mềm đến tác động vật lý.
Từ vụ làm sai lệch kết quả quan trắc môi trường: Cần xây dựng cơ chế kiểm tra chéo độc lập, đa nguồn
Việc xây dựng cơ chế kiểm soát chéo độc lập, đa nguồn, minh bạch, hiệu quả không chỉ góp phần khắc phục những lỗ hổng trong quan trắc môi trường, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc thực thi pháp luật, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Với việc khởi tố hành vi thao túng, làm sai lệch dữ liệu môi trường trên diện rộng, tôi thực sự mong muốn rằng mỗi một cá nhân trong chúng ta hãy thức tỉnh, thực tâm quan tâm tới môi trường sống của mình và con cháu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, nếu phát hiện hành vi gian lận, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường phải xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, đồng thời chuyển hồ sơ sang cơ quan công an khi có dấu hiệu vi phạm hình sự.
Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng là một trong những đơn vị bị xác định có liên quan đến sai phạm về quan trắc môi trường mà Cơ quan CSĐT - Bộ Công an đang thụ lý điều tra.
Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.
Ngày 2/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 3154/BNNMT-MT gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường rà soát, kiểm tra và giám sát các hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải và khí thải trên địa bàn.
Đây là nội dung đáng chú ý tại Văn bản Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đó, văn bản yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, kiểm tra và tăng cường giám sát toàn diện các hệ thống quan trắc trên địa bàn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, kiểm tra hệ thống quan trắc môi trường, xử lý nghiêm hành vi làm sai lệch dữ liệu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương xử lý nghiêm hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu quan trắc và chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm.
Trường hợp phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu về quan trắc môi trường, đề nghị các địa phương xử lý nghiêm theo quy định; chuyển hồ sơ sang cơ quan công an nếu có dấu hiệu tội phạm.
Ngày 2-4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu khẩn trương rà soát, kiểm tra và tăng cường giám sát toàn diện các hệ thống quan trắc trên địa bàn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị khẩn trương chấn chỉnh nguy cơ làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường, rà soát lại các cơ sở có nguy cơ ô nhiễm lớn, chuyển hồ sơ sang cơ quan công an khi có dấu hiệu tội phạm.
Bộ NN&MT đề nghị các địa phương trên cả nước trong trường hợp phát hiện hành vi cố ý gian lận, làm sai lệch dữ liệu giám sát, quan trắc môi trường, nước thải, đề nghị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an nếu có dấu hiệu tội phạm.