Thành phố Hồ Chí Minh, với tầm vóc lớn và đa dạng về phương thức tổ chức, đã đóng góp một phần quan trọng vào hoạt động xuất bản của cả nước.
Đứng trước những thách thức về nền tảng công nghệ, nguồn lực đầu tư, thói quen đọc sách và nạn sách lậu..., Nhà xuất bản (NXB) Thanh Hóa đang nỗ lực từng bước tiếp cận hoạt động chuyển đổi số, đồng thời hoạch định chiến lược để bứt phá trong thời gian tới.
Lần đầu tiên, ngành Xuất bản cán mốc 6 bản/người/năm. Đây là mục tiêu mà Ban Bí thư đặt ra cho ngành Xuất bản từ 2010 nhưng không thể thực hiện được trong nhiều năm qua.
Nhân dịp Ngày truyền thống của Ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10.10), chúng ta sẽ cùng luận bàn về ngành xuất bản, nhưng không từ góc độ thị trường sách, mà từ khía cạnh đào tạo nguồn nhân lực. Bởi, câu chuyện đào tạo ở ngành xuất bản không riêng gì so với các ngành khoa học xã hội khác: có nên coi nó là đối tượng của giáo dục khai phóng hay không?
Ngày 6/10, nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày truyền thống ngành Xuất bản, In và Phát hành sách Việt Nam (10/10/1952 -10/10/2023), đoàn lãnh đạo của Ban Tuyên giáo Trung ương đã tới thăm, chúc mừng các đơn vị xuất bản tại Hà Nội.
Gần 20 năm được luật hóa ở Việt Nam, liên kết xuất bản đã thúc đẩy sự phát triển của ngành Xuất bản, tuy nhiên cũng bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập. Thực tế cho thấy một nghịch lý là các công ty sách ngày càng lớn mạnh, trong khi các nhà xuất bản (NXB) sống chủ yếu vào việc bán giấy phép.
Ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản - mong Luật Xuất bản sửa đổi sớm hoàn thiện và thông qua để tạo hành lang pháp lý trong việc ngăn chặn và phòng chống in lậu.
Ngày 28/9, tại TP Hồ Chí Minh, Đoàn Liên ngành phòng, chống in lậu Trung ương (Bộ Thông tin và Truyền thông) tổ chức hội nghị tập huấn nghiệp vụ phòng, chống in lậu toàn quốc cho các cơ quan, đơn vị liên quan của cả nước. Đồng thời, tổng kết, đánh giá hoạt động của Đoàn, Đội liên ngành trung ương, địa phương năm 2022, triển khai nhiệm vụ thời gian tới.
Theo Cục Xuất bản, In và Phát hành, trong quá trình liên kết, một số NXB đã thiếu chủ động trong tổ chức, khai thác bản thảo, dẫn đến chưa thể hiện đúng vai trò chủ trì trong hoạt động liên kết.
Chiều 26/9, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức Hội thảo 'Đổi mới, nâng cao chất lượng liên kết xuất bản'. Ông Nguyễn Thanh Lâm - Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì hội thảo.
Hoạt động liên kết xuất bản khiến thị trường sách phong phú, đa dạng hơn, song bất cập trong quản lý khiến các nhà xuất bản dường như đang 'treo' sinh mệnh chính trị của mình lên những cuốn sách.
Đó là phát biểu của Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm trong 'Hội thảo Đổi mới, nâng cao hiệu quả của liên kết xuất bản'.
Chiều 26/9, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức hội thảo 'Đổi mới, nâng cao hiệu quả của liên kết xuất bản'. Đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì hội thảo.
Theo Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành Nguyễn Nguyên, 'một số nhà xuất bản (NXB) thiếu chủ động trong quá trình tổ chức, khai thác bản thảo dẫn đến chưa thể hiện đúng vai trò chủ trì trong hoạt động liên kết; có biểu hiện buông lỏng quản lý, không thực hiện nghiêm quy trình biên tập xuất bản, để lọt, để sót nhiều chi tiết sai phạm, đưa ra thị trường những cuốn sách kém chất lượng gây bức xúc dư luận…'.
'Chúng ta không thể xây dựng văn hóa đọc bằng cách để phát tán ngày càng nhiều sách giả, sách lậu, sách vi phạm bản quyền, vi phạm luật pháp, vi phạm các công ước quốc tế', nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn T. ở tỉnh N hỏi hiện nay ông thấy truyền thông đề cập nhiều đến hành vi vi phạm quy định về hoạt động xuất bản. Vậy hành vi này sẽ bị xử lý như thế nào?
'Cuộc chiến' với sách giả, sách lậu trong ngành Xuất bản chưa bao giờ ngừng nghỉ. Tình trạng in lậu, làm sách giả ngày càng gia tăng, tác động xấu đến hoạt động xuất bản và sự tiếp cận tri thức của người dân, cũng như mục tiêu phát triển văn hóa đọc.
Xuất bản điện tử là lĩnh vực còn khá non trẻ ở nước ta, nhưng cũng không đứng ngoài những cuộc tấn công của sách giả, sách lậu. Những biện pháp mạnh mẽ và quyết liệt đang được đưa ra để làm trong sạch môi trường kinh doanh sách, góp phần thúc đẩy văn hóa đọc phát triển lành mạnh.
Làm việc với cơ quan chức năng, chủ các cơ sở không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của số xuất bản phẩm.
Diễn ra có vẻ im ắng, lặng lẽ, không có những tác động hay hậu quả ngay lập tức như những loại hàng giả, hàng lậu khác, nhưng sách giả, sách lậu đang đem đến sự hủy hoại nghiêm trọng đối với văn hóa đọc, niềm tin của độc giả, của những người làm sách, cùng với nhiều hậu quả khác về văn hóa, kinh tế, xã hội.
Storial ra mắt vào năm 2018 với mục đích thay đổi thói quen đọc bằng cách hiện đại hóa trải nghiệm thông qua số hóa và giúp các tác giả xuất bản nhiều tác phẩm hơn.
Không chỉ nằm trên kệ của nhà sách, sách giả còn rao bán tràn lan trên mạng xã hội với giá chỉ bằng 20 - 50% so với giá niêm yết trên thị trường.
Thực trạng sách lậu, sách giả lậu hiện nay rõ ràng đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng, làm ô nhiễm môi trường văn hóa, làm sai lệch thị trường cạnh tranh lành mạnh.
Việc bạn đọc sử dụng xuất bản phẩm lậu, xuất bản phẩm giả đã tiếp tay cho các đối tượng có thị trường tiêu thụ; gây thiệt hại cho lợi ích của cơ quan, tổ chức và cá nhân; tác động xấu đến công tác quản lý, tổ chức, thực thi pháp luật; xâm phạm quyền tác giả…
Gần 100 tấn sách với 400 đầu sách, 400 nghìn bản in lậu cùng các thiết bị in bị thu giữ, 90 nghìn cuốn sách giáo khoa giả, 7 tấn ấn phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ... là những con số đáng báo động về nạn buôn bán sách lậu, sách giả.
Vấn nạn sách lậu, sách giả đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây ô nhiễm môi trường văn hóa, làm sai lệch thị trường cạnh tranh lành mạnh, hình thành thói quen không tôn trọng bản quyền tác phẩm và công sức sáng tạo của tác giả trong cộng đồng.
Chiều 29/8, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp với Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức hội thảo 'Sự tác động của xuất bản phẩm lậu, xuất bản phẩm giả đối với phát triển văn hóa đọc'.
Thay vì gửi bản thảo đến nhà xuất bản (NXB) và chờ 'vận may', thời gian gần đây, một số tác giả đã chủ động tự bỏ kinh phí xin giấy phép, in ấn tác phẩm và tự tìm cách quảng bá, phát hành (tác giả liên kết xuất bản) tác phẩm văn học. Xu hướng này đã giúp tác giả đến gần độc giả hơn nhưng do tác giả tự liên kết để in sách nên khâu kiểm duyệt nội dung phải thật chặt chẽ.
Trong 6 tháng đầu năm 2023, đã xuất bản 14.968 cuốn với hơn 176,8 triệu bản, giảm 28,8% về cuốn và giảm 51% về bản… tuy nhiên, nhiều xuất bản phẩm nội dung tốt, có giá trị nhân văn, mang tính thời sự…
Tại hội nghị giao ban công tác xuất bản 6 tháng đầu năm 2023 ở Hà Nội ngày 8-8, cho thấy 6 tháng qua, các nhà xuất bản đã xuất bản 14.968 cuốn với hơn 176,8 triệu bản (giảm 28,8% về cuốn và giảm 51% về bản).
Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, trong 6 tháng đầu năm 2023, các nhà xuất bản đã thực hiện xuất bản 14.968 cuốn sách với 176.830.566 bản.
Theo báo cáo của Cục Xuất bản, In và Phát hành, trong xu thế phát triển của hoạt động xuất bản, tình trạng in lậu, làm giả xuất bản phẩm và gian lận thương mại trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm ngày một gia tăng dưới nhiều hình thức in truyền thống, điện tử, không gian mạng.
Ngày 2/8, Nhà xuất bản Tư pháp đã tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai công tác 6 tháng cuối năm 2023. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh tham dự Hội nghị.
Để hoạt động liên kết xuất bản phát triển đúng định hướng, đòi hỏi phải có sự điều phối, quản lý chặt chẽ hơn nữa của cơ quan quản lý Nhà nước. Bên cạnh việc quản lý, Nhà nước cũng nên nghiên cứu những chính sách hỗ trợ để các NXB, đơn vị làm sách được tiếp cận với những chính sách ưu đãi để có nguồn lực phát triển lâu dài.
Bên cạnh những mặt tích cực, thực tế cho thấy hoạt động liên kết xuất bản thời gian qua còn có nhiều mặt hạn chế, yếu kém, sai sót..., đòi hỏi cần có sự quản lý chặt chẽ hơn nữa để hoạt động này không đi chệch 'đường ray'.
Công nghệ sản xuất sách lậu, sách giả ngày càng tinh vi, địa bàn vi phạm cũng ngày càng mở rộng; tự ý sao chép và lưu hành ebook, các kênh bán hàng trực tuyến như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, trang web... cũng bán sách với hình thức bề ngoài giống sách thật đến 95% nhưng giá chỉ bằng 2/3 hoặc 1/2 so với sách thật… Đây mới chỉ là số ít trong những gian nan mà ngành xuất bản đang phải đối mặt.
Đại hội đại biểu Hội Xuất bản Việt Nam khóa V (2023 - 2028) kết thúc cách đây ít ngày là dịp để những người làm xuất bản nhìn nhận lại toàn cảnh ngành xuất bản những năm qua, từ đó có giải pháp cho thời gian tới, đặc biệt là cách tiếp cận với những người trẻ.
Cần có nghiên cứu định kỳ về thực trạng đọc trong xã hội; xây dựng chiến lược phát triển toàn diện và cơ bản văn hóa đọc Việt Nam...
Không nằm ngoài xu thế phát triển của các xuất bản phẩm điện tử trên thế giới, sách nói ngày càng được ưa chuộng ở nước ta, đáp ứng kịp thời những thay đổi trong hành vi của người dùng theo hướng tiện dụng và hiện đại hơn.
Hội Xuất bản Việt Nam có năng lực, có trách nhiệm tham gia, đóng góp trực tiếp phát triển xuất bản 'theo hướng tính gọn, chất lượng, hiện đại hóa'.
Trước những thay đổi mang tính cách mạng trên lĩnh vực xuất bản sách, ngành xuất bản Việt Nam cần chủ động đón nhận xu hướng mới, tận dụng công nghệ để đáp ứng nhu cầu độc giả, hướng tới 'tinh gọn, chất lượng, hiện đại hóa'.
Ngày 12/7, Đại hội Đại biểu Hội Xuất bản Việt Nam khóa V đã diễn ra tại Hà Nội. Kế thừa, phát huy thành tựu những nhiệm kỳ trước, Hội Xuất bản Việt Nam tiếp tục đổi mới, hội nhập và phát triển. Theo nhận định của Hội Xuất bản Việt Nam, gần đây xuất hiện nhiều phương thức xuất bản và phát hành mới, đặc biệt là xuất bản gắn liền với phát hành sách nói, sách ngắn.
Năm 2022 được coi là một năm khá thành công của ngành xuất bản khi vẫn còn rất nhiều khó khăn, nhưng vẫn gặt hái được nhiều thành tựu, từ nâng cao số lượng xuất bản phẩm trên đầu người, tổ chức thành công giải thưởng Sách Quốc gia, tham gia các giải thưởng lớn về văn hóa, báo chí… Một trong những mục tiêu lớn nhất của ngành trong thời gian tới là thúc đẩy văn hóa đọc phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
Sự ra đời, phát triển của hàng loạt công ty xuất bản tư nhân, nhà sách liên kết góp phần to lớn hình thành một thị trường khá phát triển, như thị trường xuất bản Việt Nam hôm nay.
Từ xu hướng xuất bản của thế giới đến bài toán để xuất bản Việt Nam đổi mới, hội nhập, phát triển và góc nhìn về trách nhiệm của Hội Xuất bản Việt Nam.
Việc nâng cao sức đọc, phát triển văn hóa đọc của cộng đồng sẽ góp phần cho sự tăng trưởng cho ngành xuất bản của một quốc gia.
Mặc dù đã có nhiều phương án trong việc ngăn chặn tình trạng in lậu, làm giả xuất bản phẩm và gian lận thương mại trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm, tuy nhiên vấn nạn này vẫn gia tăng với nhiều hình thức và thủ đoạn tinh vi.
Sự phối hợp của những bộ óc thông minh, những ý tưởng sáng tạo và quan trọng nhất là các công nghệ mới nổi đã thúc đẩy sự phát triển của ngành xuất bản, trang Goodreader đánh giá.
Tăng cường các hoạt động để thúc đẩy thị trường, văn hóa đọc thời công nghệ số; thành lập trung tâm bản quyền... là những kỳ vọng của người làm sách với Hội Xuất bản.
Với quy mô lớn, tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp, sách giả, sách lậu đang 'bóp nghẹt' đường sống của những người làm công tác xuất bản chân chính. Cuối tháng 6 vừa qua, đại diện Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông) cùng nhiều nhà xuất bản (NXB), công ty sách, nhà quản lý… đã tham dự Hội thảo 'Nhận diện các hành vi in lậu, làm giả xuất bản phẩm, gian lận thương mại trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm và các biện pháp phòng, chống' để tìm giải ngăn chặn tình trạng này.
Hội Xuất bản Việt Nam đã tổ chức, tham gia nhiều chương trình đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của công việc làm sách thời đại số.
Tình trạng sách giả, sách lậu xuất hiện ngày càng nhiều với thủ đoạn tinh vi cùng các chiêu trò 'đánh lừa' bạn đọc đã không chỉ một lần nữa khiến nhiều nhà xuất bản (NXB) trên cả nước phải kêu cứu.
Nhu cầu của độc giả đa dạng và tăng cao đã đặt ra vấn đề về nhân sự cho ngành xuất bản, làm sao để người làm sách ngày nay vừa giỏi chuyên môn vừa nhạy bén với công nghệ.
'Hiện nay, công nghệ sản xuất sách lậu, sách giả ngày càng tinh vi, địa bàn vi phạm cũng ngày càng mở rộng ra nhiều tỉnh, thành phố và không chỉ diễn ra trong nước mà còn cả ở nước ngoài. Đặc biệt, đối tượng vi phạm từ cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ đến các doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài…, từ người không hiểu biết đến những đối tượng am tường chuyên môn, pháp luật'.
'Chúng ta tập trung vào truyền thông cho sách hay và quảng cáo để bán sách nhưng việc nâng cao ý thức và nhận thức của người sử dụng đối với sách giả, sách lậu chưa hiệu quả', ông Nguyễn Ngọc Bảo - Phó Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành nói.
Hiện nay nhiều nhà xuất bản trên cả nước đã và đang 'kêu cứu' vì tình trạng sách giả, sách lậu tràn lan trên thị trường, thực trạng này diễn ra với quy mô lớn và tính chất ngày càng phức tạp. Trước tình trạng này, sáng 28.6, tại Hà Nội, Cục Xuất bản In và Phát hành (Bộ TT&TT) phối hợp với NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức Hội nghị 'Nhận diện các hành vi vi phạm in lậu, làm giả xuất bản phẩm, gian lận thương mại trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm và các giải pháp phòng, chống' để tìm giải pháp ngăn chặn tình trạng này.