Ba năm sau khi vòng xung đột mới bùng phát tại Dải Gaza (7-10-2023), tình hình Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp. Dù thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza đã có hiệu lực, bạo lực và khủng hoảng nhân đạo vẫn tiếp diễn, trong khi những bất đồng sâu sắc giữa các bên khiến triển vọng hòa bình còn xa vời.
![[Video] Tiêu điểm 8/10: 3 năm xung đột và cục diện bất ổn ở Trung Đông](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r3x2/2026_10_08_14_56226074/873831d7829c6bc2328d.jpg.avif)
Ba năm sau cuộc tấn công ngày 7/10/2023, Israel vẫn đối mặt với những câu hỏi về an ninh, trong khi Dải Gaza chịu sự hủy diệt cả về cơ sở vật chất lẫn con người chưa từng có. Cuộc xung đột cũng làm thay đổi cục diện Trung Đông và đặt ra những bài toán mới cho tương lai khu vực.
Ngày 6/10, Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cảnh báo, tình hình nhân đạo tại các vùng lãnh thổ Palestine tiếp tục nghiêm trọng, trong bối cảnh hoạt động phá dỡ nhà cửa tại Đông Jerusalem và Bờ Tây diễn ra cùng những hạn chế đối với việc cung cấp vật tư thiết yếu cho Dải Gaza.
Cách đây 3 năm, cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel ngày 7-10-2023 đã mở đầu cho cuộc chiến khốc liệt tại Dải Gaza. Cuộc chiến dai dẳng suốt 3 năm qua giữa Israel và Hamas đã cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người và đến nay vẫn chưa có hồi kết.
Sau 3 năm xung đột, Dải Gaza tiếp tục đối mặt với khủng hoảng nhân đạo trong khi các bên chưa đạt đồng thuận về những điều kiện then chốt để chấm dứt chiến sự và định hình tương lai khu vực.
Tròn 3 năm kể từ khi xung đột giữa lực lượng Hamas và Israel bùng phát (7/10/2023), Tổng thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) Antonio Guterres kêu gọi các bên liên quan đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài tại Dải Gaza.
Ngày 29/9, Văn phòng Truyền thông của chính quyền Gaza cho biết, điều kiện cứu trợ và nhân đạo tại dải đất ven Địa Trung Hải này đã trở nên “nguy hiểm và thảm khốc”.
Một số quan chức an ninh cho rằng khả năng Israel sẽ tiến hành một chiến dịch quân sự mở rộng tại Dải Gaza ngày càng lớn, dù chưa có thông tin cho thấy quyết định chính thức đã được đưa ra.
Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.
Các quan chức cấp cao của Hội đồng Hòa bình ngày 23/9 cập nhật tiến độ tái thiết và chuyển tiếp an ninh tại Dải Gaza, đồng thời nêu những nhiệm vụ còn rất lớn phía trước sau một năm với nhiều diễn biến chính trị quan trọng.
Phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 22/9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Andy Burnham đã phát cảnh báo mạnh mẽ tới cộng đồng quốc tế về tình hình Dải Gaza.
Ngày 22/9, Hội đồng Hòa bình đã nhắc lại các mục tiêu chủ chốt đối với Gaza trong bối cảnh lãnh đạo các nước chuẩn bị tập trung tại New York dự Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ), đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ việc thúc đẩy lộ trình chấm dứt xung đột.
Một phụ nữ Palestine đang mang thai đã qua đời hôm 12-9 sau khi bị lực lượng Israel bắn vào đầu ở phía nam Khan Younis, theo gia đình nạn nhân và các nhân viên y tế, trong bối cảnh các cuộc tấn công trên khắp Dải Gaza đã khiến ít nhất 10 người thiệt mạng.
Ngày 4/9, Liên minh châu Âu (EU) và phong trào Hồi giáo Hamas đã lên tiếng phản đối đề xuất của một số bộ trưởng trong Chính phủ Israel về việc đưa người Palestine rời khỏi Dải Gaza để chuyển ra nước ngoài.
Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir, một trong những nhân vật cực hữu trong Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đã công bố kế hoạch đưa toàn bộ người Palestine ra khỏi Dải Gaza trong bảy năm.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz ngày 2/9 tuyên bố, chính phủ Israel vẫn theo đuổi phương án đưa người Palestine khỏi Dải Gaza, đồng thời khẳng định, đây là “giải pháp duy nhất” cho tương lai vùng lãnh thổ này.
Hàng chục nghìn người Palestine thiệt mạng trong chiến tranh, cùng hàng loạt nghĩa trang bị phá hủy và hàng trăm nghìn người phải di dời, đang khiến Dải Gaza đối mặt tình trạng thiếu nghiêm trọng chỗ chôn cất người chết.
Có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu cư dân tại Dải Gaza đang cần nơi trú ẩn khẩn cấp, trong bối cảnh hỏa lực và các đợt không kích của Israel vẫn tiếp diễn dữ dội bên trong dải đất này. Đây là cảnh báo được các cơ quan của Liên hợp quốc (LHQ) cùng lực lượng gìn giữ hòa bình đồng loạt đưa ra ngày 20/8.
Mỹ đang đẩy mạnh nỗ lực thu hẹp bất đồng giữa Israel và Hamas về lộ trình thực hiện kế hoạch hòa bình 15 điểm đối với Dải Gaza, trong bối cảnh các nước Arab và Hồi giáo gia tăng sức ép yêu cầu Israel chấp thuận kế hoạch.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 10-8 tuyên bố Israel bác bỏ kế hoạch lộ trình hòa bình Gaza gồm 15 điểm mà "Hội đồng Hòa bình" do Mỹ dẫn đầu đề xuất, đồng thời khẳng định lực lượng Israel sẽ không rút quân cho đến khi Hamas bị giải giáp hoàn toàn.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bác bỏ kế hoạch mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Dải Gaza, ngay cả khi quân đội Israel trên thực tế đã tạm dừng các cuộc tấn công tại khu vực này dưới áp lực từ nhà lãnh đạo Mỹ.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel đã chính thức bác bỏ kế hoạch của Ủy ban Hòa bình đề xuất dành cho Dải Gaza, đồng thời nhấn mạnh quân đội Israel sẽ không rút quân cho đến khi phong trào Hamas của Palestine bị giải giáp hoàn toàn.
Ngày 5/8, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này chưa chấp thuận dự thảo kế hoạch về Dải Gaza do Mỹ hậu thuẫn, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế tiếp tục gia tăng sức ép nhằm thúc đẩy chấm dứt xung đột.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 4/8 khẳng định, nước này sẽ không rút lực lượng khỏi các vị trí hiện kiểm soát tại Dải Gaza cho đến khi Hamas giải giáp hoàn toàn, qua đó bác bỏ một số nội dung trong dự thảo thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ thúc đẩy.
Ít nhất 18 người Palestine đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương trong các đợt không kích của Israel nhằm vào nhiều khu vực trên Dải Gaza kể từ rạng sáng 2/8 (giờ địa phương).
Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là 'thỏa thuận lịch sử', bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.
Liên minh châu Âu (EU), Anh, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và giới chức Israel đã đưa ra những phản ứng khác nhau sau khi Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) công bố lộ trình 15 điểm nhằm thực thi thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.
Hội đồng Hòa bình hôm 31/7 đã công bố lộ trình bao gồm 15 điểm để thực hiện những bước cuối cùng trong việc triển khai thỏa thuận hòa bình ở Dải Gaza.
Ngày 31/7 theo giờ địa phương, Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) đã công bố lộ trình gồm 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.
Ngày 31/7, một quan chức cấp cao của Hamas khẳng định, phong trào này sẽ không tiến hành giải giáp trước khi lực lượng Israel rút hoàn toàn khỏi Dải Gaza.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố 'Hội đồng Hòa bình' do ông thành lập đã đạt được thỏa thuận về việc giải giáp hoàn toàn lực lượng Hamas của Palestine cùng các nhóm vũ trang khác tại Dải Gaza.
Tại cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao Palestine phụ trách khu vực châu Âu diễn ra ở thủ đô Vácsava, Ba Lan và chính quyền Palestine tái khẳng định cam kết giải quyết cuộc xung đột Israel-Palestine bằng biện pháp hòa bình.
IDF xác nhận đã xây dựng một rào chắn vật lý dọc theo khu vực gọi là "Đường Vàng" -ranh giới rút quân của Israel theo thỏa thuận ngừng bắn với Phong trào Hồi giáo Hamas đạt được vào tháng 10/2025.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy quân đội Israel đang cấp tập xây dựng tuyến đê đắp bằng đất khổng lồ kéo dài hơn 23km nhằm củng cố sự chia cắt thực địa đối với hơn một nửa diện tích Dải Gaza mà nước này đang kiểm soát.
Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố sáng kiến 'Team Gaza Initiative' với gói viện trợ trị giá gần 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ quá trình phục hồi và tái thiết Dải Gaza sau hơn hai năm xung đột.
Mỹ đang xem xét triển khai một khu vực nhân đạo thí điểm tại thành phố Rafah, phía Nam Dải Gaza, nhằm tiếp nhận hàng chục nghìn dân thường Palestine được xác minh không thuộc các nhóm vũ trang.
Một nghìn ngày sau khi xung đột Dải Gaza bùng phát, lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đã giúp giảm đáng kể quy mô giao tranh nhưng chưa thể mở đường cho một nền hòa bình bền vững.
Ngày 6/7, phong trào Hồi giáo Hamas thông báo giải thể cơ quan đã điều hành Dải Gaza trong gần hai thập kỷ, mở đường cho một ủy ban kỹ trị tiếp quản công tác quản lý dân sự.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi khẳng định sẽ không có sự bình thường hóa trên phương diện nhân dân với Israel nếu chưa đạt được một nền hòa bình công bằng, chấm dứt việc Israel chiếm đóng các vùng lãnh thổ Palestine và thành lập một nhà nước Palestine độc lập.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, ngày 3/7, Hội đồng Hòa bình Gaza đã tổ chức một loạt cuộc họp tại CH Cyprus nhằm mục đích xây dựng một kế hoạch toàn diện cho 'thời kỳ hậu xung đột' ở Dải Gaza.
Ngày 2-7, cuộc xung đột tại Dải Gaza bước sang ngày thứ 1.000 kể từ sau cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu vào miền Nam Israel.
Rạng sáng 30/6, quân đội Israel đã tiến hành phá dỡ nhiều công trình dân sự tại cả phía Bắc và phía Nam Dải Gaza, đi kèm pháo kích và hỏa lực súng máy hạng nặng tại các khu vực đang nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng này.
Người dân ở Dải Gaza đang kêu gọi sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế nhằm cải thiện điều kiện nhân đạo trong bối cảnh lực lượng Israel tiến sâu hơn vào các khu vực dân cư.
Ngày 16/6, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi kêu gọi Israel từ bỏ kế hoạch kiểm soát 70% Gaza.
Ngày 10/6, cửa khẩu Rafah ở Dải Gaza đã được mở cửa trở lại cho một số lượng người hạn chế đi lại theo cả hai hướng sau khi chính quyền Israel đóng cửa 2 ngày trước đó.
Các cuộc thảo luận giữa các phe phái Palestine và các bên trung gian tại Cairo nhằm hướng tới chấm dứt vĩnh viễn xung đột ở Gaza đang rơi vào bế tắc liên quan đến vấn đề giải giáp lực lượng vũ trang.
Phái đoàn Hamas nhấn mạnh tiến trình giải giáp sẽ diễn ra sau khi Israel rút quân hoàn toàn khỏi Dải Gaza, bởi lực lượng này không thể giao nộp vũ khí trong lúc Israel vẫn còn hiện diện tại đây.
Tại thành phố Gaza, một cuộc không kích bằng thiết bị bay không người lái đã khiến 6 người thiệt mạng và 15 người khác bị thương tại trại Jawazat dành cho những người sơ tán.
Tại khu vực Al-Mawasi ở Dải Gaza, anh Asaad Al-Azzabi, một cầu thủ bóng đá bị buộc phải rời bỏ quê hương Rafah, đang chuẩn bị cho một trận đấu hoàn toàn khác biệt so với những gì anh từng biết trên sân cỏ.
Israel tuyên bố tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát tại Dải Gaza, trong bối cảnh tiến trình thực hiện thỏa thuận ngừng bắn với Hamas tiếp tục đình trệ.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ thị quân đội Israel mở rộng hoạt động tại dải Gaza để kiểm soát 70% diện tích vùng đất này, động thái khiến hàng ngàn người Palestine tiếp tục phải di dời.
Ngày 28/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết, ông đã chỉ thị quân đội nước này kiểm soát 70% Dải Gaza, bất chấp các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ tháng 10 năm ngoái.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo đã ra lệnh cho quân đội nước này giành quyền kiểm soát 70% Dải Gaza, một động thái đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh với nhóm Hamas.
Israel ngày 21/5 bắt đầu trục xuất các nhà hoạt động tham gia đoàn tàu viện trợ hướng tới Dải Gaza sang Thổ Nhĩ Kỳ, sau vụ bắt giữ gây tranh cãi trên vùng biển quốc tế.
Hải quân Israel đã tấn công và bắt giữ khoảng 100 nhà hoạt động thuộc Hạm đội nhân đạo Global Sumud ngay trên vùng biển quốc tế thuộc Địa Trung Hải.
Quân đội Israel ngày 15-5 cho biết đã tiến hành một cuộc không kích tại Dải Gaza nhằm vào Ezzedine Al-Haddad, nhân vật được xác định là thủ lĩnh cánh vũ trang của Hamas.
Ngân hàng Thế giới, Liên hợp quốc và Liên minh châu Âu mới đây công bố báo cáo cho biết, Dải Gaza đã chịu thiệt hại nặng nề chưa từng có sau hai năm xung đột, với tổng thiệt hại trực tiếp và tổn thất kinh tế vượt 57 tỷ USD. Đây là báo cáo toàn diện đầu tiên sau lệnh ngừng bắn tháng 10/2025.
Báo cáo của Liên hợp quốc, WB và EU cho thấy Dải Gaza đã chịu thiệt hại vật chất và tổn thất kinh tế hơn 57 tỷ USD sau 2 năm xung đột, trong khi tổng nhu cầu tái thiết được dự báo vượt 71 tỷ USD.
Ngày 30/4, chính phủ Italy lên án việc Israel chặn các tàu chở hàng viện trợ tới Dải Gaza trên vùng biển quốc tế, đồng thời yêu cầu thả ngay các công dân Italy bị 'giam giữ trái phép'.
Người dân tại Dải Gaza đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước trầm trọng, khi khả năng tiếp cận nguồn nước sinh hoạt bị hạn chế trong thời gian dài.
Người Palestine đã đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương vào ngày 25-4. Trong đó, người dân tại Dải Gaza đi bỏ phiếu lần đầu tiên sau hơn 2 thập kỷ.
Khả năng đạt thỏa thuận giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas và các nhóm vũ trang ở Dải Gaza đã thắp lên hy vọng cho việc chấm dứt xung đột giữa Israel và Hamas, tiến tới khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp bên bờ Địa Trung Hải.
Trong báo cáo đánh giá mới được công bố ngày 20/4, Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, cần hơn 71 tỷ USD trong thập kỷ tới để phục hồi và tái thiết Dải Gaza, khu vực bị tàn phá bởi xung đột trong thời gian qua.
Cơ quan quản lý biên giới và cửa khẩu Palestine tại Dải Gaza ngày 20/4 thông báo Israel đã đóng cửa khẩu Rafah giữa vùng lãnh thổ này với Ai Cập, qua đó làm gián đoạn hoạt động vận chuyển bệnh nhân và người bị thương ra nước ngoài để điều trị. Tuy nhiên, cơ quan này không nêu ra lý do dẫn đến quyết định của phía Israel.
Ngày 12/4, công tác sơ tán y tế từ Dải Gaza đã được nối lại qua cửa khẩu Rafah giáp Ai Cập, sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tạm dừng hoạt động vài ngày trước đó.
Ngày 10/4, hãng thông tấn Reuters dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết kế hoạch tái thiết Dải Gaza đứng trước nguy cơ đình trệ khi 'Hội đồng Hòa bình' - cơ chế đa phương do Mỹ dẫn đầu - chưa nhận được nguồn tài chính như cam kết từ các nước tham gia.
Ngày 6/4, Tân Hoa xã dẫn các nguồn an ninh và y tế Palestine cho biết ít nhất 11 người Palestine đã thiệt mạng và nhiều người bị thương do đụng độ và không kích tại trại tị nạn Maghazi ở trung tâm Dải Gaza.
Ngày 5/4, lực lượng Hamas tuyên bố không chấp nhận thảo luận về việc giải giáp trước khi Israel thực hiện đầy đủ các cam kết trong giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza.
Ngày 3/4, phong trào Hồi giáo Hamas kêu gọi bắt đầu triển khai một ủy ban hành chính chuyển tiếp của Palestine nhằm quản lý Dải Gaza và thực thi các điều khoản của giai đoạn đầu trong thỏa thuận ngừng bắn.