Đầu tư vào năng lượng hạt nhân toàn cầu đã tăng gấp đôi kể từ năm 2019, vượt 80 tỷ USD, khi nhu cầu điện cho trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu gia tăng, mở ra làn sóng rót vốn mới vào toàn bộ chuỗi cung ứng của ngành.
Việc mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp, môi trường cùng với triển khai điện hạt nhân đang đặt ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực.
Không chỉ diễn tập thu hồi nguồn phóng xạ, Việt Nam đang nâng năng lực pháp quy về an toàn bức xạ, hạt nhân khi chuẩn bị tái khởi động chương trình điện hạt nhân.
Trước yêu cầu phát triển điện hạt nhân, việc xây dựng đội ngũ chuyên gia có năng lực thẩm định, giám sát và đánh giá an toàn đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Bộ Khoa học và Công nghệ xác định cần chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực, tăng cường năng lực cơ quan pháp quy và mở rộng hợp tác quốc tế.
Việt Nam đang triển khai chương trình điện hạt nhân và thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng năng lượng nguyên tử. Đây là nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh chống biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để chương trình nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật hạt nhân và phát triển thành công điện hạt nhân an toàn và hiệu quả, Việt Nam đang đối diện với nhiều khó khăn và thách thức, trong đó, khó khăn và thách thức đầu tiên đến từ nguồn nhân lực. Phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam Trần Chí Thành về vấn đề này.
Triển khai dự án điện hạt nhân, nghiên cứu công nghệ lò phản ứng module nhỏ và mở rộng ứng dụng kỹ thuật hạt nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Đội ngũ cán bộ trẻ cần được chuẩn bị về chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ để đảm đương những nhiệm vụ mới của ngành năng lượng nguyên tử.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển điện hạt nhân và mở rộng các ứng dụng năng lượng nguyên tử, yêu cầu về đội ngũ nhân lực trẻ có năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ ngày càng trở nên cấp thiết. Đây cũng là một trong những nội dung được nhấn mạnh tại Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân cán bộ trẻ ngành Năng lượng nguyên tử lần thứ IX.
Kế hoạch nhân lực cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận đặt yêu cầu đào tạo đi trước một bước, kết nối đào tạo với quá trình xây dựng, lắp đặt, chạy thử và vận hành nhà máy.
Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2, đồng thời đáp ứng định hướng nghiên cứu, triển khai công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), Việt Nam cần sớm xây dựng kế hoạch đào tạo bài bản. Không chỉ đào tạo mới, bài toán đặt ra còn là thu hút, sử dụng và giữ chân đội ngũ đã được đào tạo trong lĩnh vực hạt nhân.
Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu tăng gấp 4 lần công suất điện hạt nhân nước này vào năm 2050; Bộ Năng lượng Mỹ cũng dự kiến dành phần lớn vốn vay hỗ trợ các nhà máy và dự án điện hạt nhân.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, ngày 23/9, Thượng viện Italy thông qua dự luật ủy quyền cho chính phủ đưa năng lượng hạt nhân trở lại, mở đường cho việc xây dựng khung pháp lý về thiết kế, xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân, cũng như quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng.
Điện hạt nhân có thể cung cấp nguồn điện công suất lớn, ổn định và phát thải thấp, nhưng Việt Nam cần đồng thời nâng năng lực pháp quy, thẩm định an toàn và chuẩn bị nhân lực khi tái khởi động chương trình điện hạt nhân.
Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận đặt ra yêu cầu quản lý đặc thù, trong đó an toàn phải được tính đến trong toàn bộ vòng đời nhà máy. Vì vậy, cùng với chuẩn bị dự án, công nghệ và nhân lực, Việt Nam đang hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao năng lực thẩm định, cấp phép, thanh tra, giám sát, xây dựng đội ngũ chuyên gia đáp ứng yêu cầu của chương trình điện hạt nhân. Đây là phần việc Bộ Khoa học và Công nghệ được giao làm đầu mối.
Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ trương phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực an toàn, an ninh và chuẩn bị nguồn nhân lực cho các chương trình hạt nhân.
Điện hạt nhân được xác định là nguồn điện công suất lớn, ổn định, phát thải thấp, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu Net Zero. Tại hội thảo ở Khánh Hòa, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ công nghệ, nhân lực và năng lực nghiên cứu trong quá trình triển khai chương trình điện hạt nhân.
Phát triển điện hạt nhân không chỉ xây dựng nhà máy mà còn đòi hỏi Việt Nam đào tạo nhân lực, nâng năng lực nghiên cứu và tiếp nhận công nghệ.
Nhà máy điện hạt nhân Bataan bị bỏ hoang suốt 40 năm có thể được Philippines hồi sinh trong nỗ lực tìm nguồn điện ổn định.
Thông qua các cuộc làm việc với IAEA, Rosatom, JAEA, KIRAMS, ENEC và INVAP, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.
Từ ngày 14 - 18/9, tại Trung tâm quốc tế Vienna (VIC), Áo, Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định làm Trưởng đoàn tham dự Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), vừa khai mạc tại Vienna (Áo), với một trong những nội dung thảo luận trọng tâm là thúc đẩy phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Nhu cầu nhân lực cho các dự án điện hạt nhân lớn, trong khi Việt Nam còn thiếu chuyên gia, giảng viên và cơ sở đào tạo chuyên sâu, đòi hỏi lộ trình đào tạo dài hạn.
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi đánh giá những tiến triển trong chương trình điện hạt nhân của Thổ Nhĩ Kỳ có thể tạo bước ngoặt trong lịch sử phát triển của nước này, trong bối cảnh Ankara chuẩn bị đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành.
Google sẽ đầu tư ít nhất 13 tỷ euro (15,1 tỷ USD) vào hạ tầng AI tại Phần Lan. Đây là mức đầu tư lớn nhất của hãng tại châu Âu, kèm thỏa thuận điện hạt nhân.
Việt Nam dự kiến cần khoảng 3.900 nhân lực cho hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận vào năm 2030. Tuy nhiên, thách thức không chỉ là đào tạo đủ người mà còn phải xây dựng đội ngũ có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tế, văn hóa an toàn và cơ chế đủ sức giữ chân nhân lực chất lượng cao trong một lĩnh vực có vòng đời kéo dài nhiều thập kỷ.
Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.
Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.
Để đưa các dự án Ninh Thuận 1 và 2 vào vận hành đúng mục tiêu, Việt Nam phải tháo gỡ hàng loạt nút thắt về cơ chế điều phối, thể chế, nhân lực và năng lực khoa học - công nghệ.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng cao, Việt Nam đang từng bước chuẩn bị các điều kiện để phát triển trở lại nguồn điện hạt nhân.
Các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu cấp thiết đối với chương trình điện hạt nhân Việt Nam gồm chuẩn bị nguồn nhân lực, tiếp nhận tri thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng những cơ chế hợp tác để nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp hiệu quả cho đất nước.
Hội thảo tại Trường Bách khoa Paris tập trung vào hiện trạng và cơ hội của chương trình điện hạt nhân Việt Nam, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực; xu hướng phát triển lò phản ứng môđun nhỏ...
Sinh viên cao đẳng, đại học các chuyên ngành trong lĩnh vực điện hạt nhân đáp ứng điều kiện được miễn học phí, ở ký túc xá miễn phí, cấp sinh hoạt phí hằng tháng và cung cấp miễn phí giáo trình chuyên ngành.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành kế hoạch xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, bao gồm an toàn nhà máy điện hạt nhân, an toàn bức xạ, quan trắc môi trường và các hệ thống, thiết bị liên quan.
Để thực hiện những mục tiêu phát triển năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân đến năm 2035, Việt Nam sẽ cần hàng chục ngàn nhân lực tham gia trực tiếp và gián tiếp trong lĩnh vực có hàm lượng khoa học, công nghệ cao.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Danh mục tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài khuyến khích áp dụng trực tiếp trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, với 470 tiêu chuẩn, tập trung vào các yêu cầu về an toàn, thiết kế, vận hành, thiết bị, nhân lực, bảo vệ bức xạ, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố.
Nhật Bản đặt mục tiêu tận dụng tối đa điện hạt nhân, Chính phủ Nhật Bản và Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries thúc đẩy phát triển lò phản ứng nhỏ (SMR) an toàn, tiết kiệm chi phí.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức lớn, đồng thời triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn bị toàn diện cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức lớn, đồng thời triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn bị toàn diện cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam.
Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII nhằm trao đổi định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực pháp quy và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai Chương trình điện hạt nhân.
Mục tiêu đưa điện hạt nhân vận hành trong giai đoạn 2030-2035 đang tạo sức ép lớn về tiến độ, trong khi hàng loạt bài toán về pháp lý, vốn, công nghệ và nhân lực phải giải quyết. EVN và Petrovietnam đề xuất sớm hoàn thiện lộ trình pháp quy, triển khai song song thủ tục cấp phép, thẩm định với quá trình chuẩn bị dự án để tránh phát sinh điểm nghẽn.
Chính phủ ban hành đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, tăng năng lực cho cơ quan pháp quy và tổ chức hỗ trợ kỹ thuật phục vụ chương trình điện hạt nhân, Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025.
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực cơ quan pháp quy và phát triển nguồn nhân lực đang được đặt ra nhằm bảo đảm an toàn, an ninh hạt nhân và tạo nền tảng cho việc ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
EVN đang tập trung tháo gỡ 3 nhóm thách thức, triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm để chuẩn bị đầu tư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Hành lang pháp lý, nguồn vốn, nhân lực và công nghệ là những yếu tố quyết định tiến độ, chất lượng dự án.
Nâng cao năng lực pháp quy và hoàn thiện thể chế là yêu cầu cấp thiết đáp ứng tiến độ vận hành nhà máy điện hạt nhân vào năm 2035.
Với mục tiêu đưa tổ máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành năm 2035, Việt Nam đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống pháp quy, tăng cường năng lực cơ quan quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho chương trình điện hạt nhân quốc gia.
Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII nhằm trao đổi định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực pháp quy và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai Chương trình điện hạt nhân.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam hướng ứng dụng công nghệ hạt nhân không chỉ phục vụ chương trình điện hạt nhân mà còn mở rộng sang y tế, nông nghiệp và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác...
Ngày 30/7, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh tổ chức hội nghị pháp quy hạt nhân lần thứ VII.
Ngày 30/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII với chủ đề 'Công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội'.
Ngày 30-7, Bộ KH-CN phối hợp UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII.
Sáng 30/7, tại Quảng Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ninh khai mạc hội nghị pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp quy hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử.
Trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, cơ quan pháp quy hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết.
Phát triển điện hạt nhân và mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài, đòi hỏi Việt Nam tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng cơ quan pháp quy đủ mạnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hình thành nền văn hóa an toàn theo các chuẩn mực quốc tế.