Việc Hà Nội chủ động đưa công nghệ bức xạ, hạt nhân vào quy hoạch quản lý tài nguyên, môi trường và nông nghiệp chứng tỏ tư duy quản lý hiện đại, sẵn sàng làm chủ công nghệ lõi để phát triển bền vững.
Được giao làm chủ đầu tư Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) xác định trọng tâm là chuẩn bị đồng bộ năng lực quản lý, công nghệ, nhân lực và hạ tầng, trong đó an toàn, an ninh hạt nhân là yêu cầu xuyên suốt. Dự án được kỳ vọng bổ sung nguồn điện nền ổn định, đồng thời tạo động lực phát triển cho Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, ngày 23/9, Thượng viện Italy thông qua dự luật ủy quyền cho chính phủ đưa năng lượng hạt nhân trở lại, mở đường cho việc xây dựng khung pháp lý về thiết kế, xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân, cũng như quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng.
Ủy ban châu Âu (EC) và Cơ quan Hành động đối ngoại châu Âu (EEAS) giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy hợp tác, bảo đảm an ninh, an toàn hạt nhân trên phạm vi quốc tế. Tuy nhiên, cuộc kiểm toán mới đây của Tòa Thẩm kế châu Âu (ECA) cho thấy nhiều hoạt động do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ vẫn chậm tiến độ, vượt chi phí... Những hạn chế này bắt nguồn từ việc thiếu một chiến lược toàn diện và công tác giám sát chưa đầy đủ.
Điện hạt nhân có thể cung cấp nguồn điện công suất lớn, ổn định và phát thải thấp, nhưng Việt Nam cần đồng thời nâng năng lực pháp quy, thẩm định an toàn và chuẩn bị nhân lực khi tái khởi động chương trình điện hạt nhân.
Được giao làm chủ đầu tư Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, EVN xác định 6 nhóm trách nhiệm trọng tâm, xuyên suốt từ chuẩn bị đầu tư, bảo đảm an toàn, đào tạo nhân lực đến đấu nối hệ thống điện, phát triển chuỗi cung ứng và tạo đồng thuận xã hội.
Tham dự các hoạt động trong khuôn khổ Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng IAEA, Việt Nam thúc đẩy hợp tác về nghiên cứu, đào tạo, phát triển hạ tầng và ứng dụng công nghệ hạt nhân với nhiều đối tác quốc tế.
Phát triển điện hạt nhân không chỉ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, mà còn mở ra cơ hội phát triển công nghiệp công nghệ cao, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo động lực tăng trưởng mới cho Khánh Hòa và đất nước.
Điện hạt nhân được xác định là nguồn điện công suất lớn, ổn định, phát thải thấp, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện mục tiêu Net Zero. Tại hội thảo ở Khánh Hòa, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ công nghệ, nhân lực và năng lực nghiên cứu trong quá trình triển khai chương trình điện hạt nhân.
Phát triển điện hạt nhân không chỉ xây dựng nhà máy mà còn đòi hỏi Việt Nam đào tạo nhân lực, nâng năng lực nghiên cứu và tiếp nhận công nghệ.
Thông qua các cuộc làm việc với IAEA, Rosatom, JAEA, KIRAMS, ENEC và INVAP, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực và phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình.
Tổ máy số 3 của Nhà máy điện hạt nhân Trường Giang Hoa Năng, tổ máy sử dụng công nghệ Hualong One đầu tiên tại Hải Nam, Trung Quốc, đã chính thức vận hành thương mại, bổ sung nguồn điện ổn định, ít phát thải cho hệ thống năng lượng. Dự án đi vào vận hành trong bối cảnh nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán ngày càng tăng do sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI)…
Nhà máy điện nhiệt hạch bằng laser đầu tiên trên thế giới đang được xây dựng tại khu vực Nhà máy điện hạt nhân Biblis đã ngừng hoạt động ở Đức, đánh dấu sự chuyển đổi từ công nghệ phân hạch sang nhiệt hạch.
Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), vừa khai mạc tại Vienna (Áo), với một trong những nội dung thảo luận trọng tâm là thúc đẩy phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Nhu cầu nhân lực cho các dự án điện hạt nhân lớn, trong khi Việt Nam còn thiếu chuyên gia, giảng viên và cơ sở đào tạo chuyên sâu, đòi hỏi lộ trình đào tạo dài hạn.
Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi đánh giá những tiến triển trong chương trình điện hạt nhân của Thổ Nhĩ Kỳ có thể tạo bước ngoặt trong lịch sử phát triển của nước này, trong bối cảnh Ankara chuẩn bị đưa nhà máy điện hạt nhân đầu tiên vào vận hành.
Ả Rập Xê-út vừa công bố phát hiện uranium trữ lượng lớn tại khu vực Medina, một phát hiện có ý nghĩa rất lớn đối với quốc gia Trung Đông.
Sau 70 năm đồng hành, hợp tác giữa Việt Nam và Viện Liên hiệp Nghiên cứu Hạt nhân (JINR) đang đứng trước yêu cầu chuyển từ “tham gia” sang “cùng kiến tạo”, với trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và các chương trình, hạ tầng khoa học chung.
Thị trường uranium hiện tại hoạt động ít giống một chu kỳ hàng hóa mà giống một cuộc khủng hoảng nguồn cung hơn. Các công ty điện hạt nhân đã nhận ra rằng nguồn cung họ cần đến những năm 2030 hiện chưa có đủ ở quy mô lớn, và họ đang trả giá cao để bảo đảm nguồn cung hiện có.
Vụ việc cho thấy những thách thức Nhật Bản phải đối mặt trong việc khôi phục điện hạt nhân sau sự cố Fukushima, khi yêu cầu về an toàn, tính minh bạch trong đánh giá rủi ro đang được đặt lên hàng đầu.
Mỹ đang phát triển một số chương trình điện hạt nhân không gian, song song phục vụ các mục đích khoa học, nghiên cứu và quân sự.
Google sẽ đầu tư ít nhất 13 tỷ euro (15,1 tỷ USD) vào hạ tầng AI tại Phần Lan. Đây là mức đầu tư lớn nhất của hãng tại châu Âu, kèm thỏa thuận điện hạt nhân.
Việt Nam dự kiến cần khoảng 3.900 nhân lực cho hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận vào năm 2030. Tuy nhiên, thách thức không chỉ là đào tạo đủ người mà còn phải xây dựng đội ngũ có chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tế, văn hóa an toàn và cơ chế đủ sức giữ chân nhân lực chất lượng cao trong một lĩnh vực có vòng đời kéo dài nhiều thập kỷ.
Dù đã có nhiều chủ trương, chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học hạt nhân vẫn đối mặt với những hạn chế về nhân lực, cơ sở vật chất, kinh phí và cơ chế quản lý.
Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.
Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.
Để đưa các dự án Ninh Thuận 1 và 2 vào vận hành đúng mục tiêu, Việt Nam phải tháo gỡ hàng loạt nút thắt về cơ chế điều phối, thể chế, nhân lực và năng lực khoa học - công nghệ.
Đến công trường xây dựng thuộc dự án Điện hạt nhân CGN Lufeng ở Quảng Đông, không khó để bắt gặp chó robot đang tuần tra, kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy. Việc Trung Quốc sử dụng robot, AI để đảm bảo an toàn cho công trình quan trọng cũng là một sáng kiến thú vị Việt Nam có thể tham khảo.
Từ chó robot tuần tra an toàn, camera AI nhận diện nguy cơ đến hệ thống hàn tự động và bản sao số 3D, công nghệ đang được đưa sâu vào công trường điện hạt nhân tại Trung Quốc. Không chỉ nâng cao an toàn và chất lượng xây dựng, quá trình số hóa này còn mở ra cách tiếp cận mới đối với phát triển năng lượng xanh, trong đó dữ liệu và tự động hóa trở thành một phần của hạ tầng quản trị…
Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, trọng tâm là bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Việt Nam đề nghị Nhật Bản mở rộng hợp tác nghiên cứu trong ngành bán dẫn, AI, đào tạo nhân lực và kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Việc Rosatom và Công ty Các Nhà máy Điện hạt nhân Kazakhstan ký hợp đồng EPC đánh dấu bước tiến quan trọng trong dự án Nhà máy Điện hạt nhân Balkhash. Dự án được kỳ vọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải carbon của Kazakhstan…
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đề nghị Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia, kỹ sư trưởng trong các ngành công nghệ chiến lược thông qua các cơ chế hợp tác linh hoạt.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang biến điện thành một “nút thắt cổ chai” của tăng trưởng công nghệ, buộc thế giới chạy đua xây nguồn điện và lưới điện. Nhưng cuộc đua này cũng kéo theo những rủi ro lớn về vốn, môi trường và công suất.
Theo Bộ KH&CN, chính sách phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp trong giai đoạn mới cần tiếp cận theo hướng thu hút, trọng dụng và giữ chân, phát triển nhân sự năng lượng nguyên tử.
Các chuyên gia cho rằng, những yêu cầu cấp thiết đối với chương trình điện hạt nhân Việt Nam gồm chuẩn bị nguồn nhân lực, tiếp nhận tri thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng những cơ chế hợp tác để nguồn lực trí thức người Việt ở nước ngoài có thể đóng góp hiệu quả cho đất nước.